Güncelleme: 06:21 TSİ 25 Mart 2019 Pazartesi
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Adaletin ‘etik’ sorunu

Elif Çakır
Güncelleme: 21:56 TSİ 13 Mart 2019 Çarşamba

2019’un “yargıya güven” yılı olmasını hedefleyen Adalet Bakanı Abdülhamit Gül geçen hafta gazetecilere şu açıklamayı yapmıştı:

“Türk yargı sisteminde bir ilk olarak tüm hâkim ve savcılarımızın bağlayıcı bir şekilde uyacakları etik ilkeleri belirledik. Her hâkim ve savcı arkadaşımız bu etik ilkelere ve mesleki kurallara elbette azami bir şekilde zaten uyuyorlardı. Ama biz bu etik kuralları daha ete kemiğe büründürdük. Bu Türk yargısına, yargı mensuplarına güveni daha da artıracaktır.” (6 Mart)

Adalet Bakanı Sayın Gül, Hakimler ve Savcılar Kurulu’yla nihai halini verdikleri “Türk Yargı Etiği Bildirgesi”ni evvelsi gün açıkladı. (11 Mart)

Güvenilir bir yargı, ekmek kadar, su kadar, nefes almak kadar önemlidir. Çünkü bir devleti ayakta tutan, güçlü kılan adalettir. Adaletin tecellisi ise yargıçlar ve yargı kurumlarıyla mümkündür.

Yani yargıya güvensizlik sadece yargıya olan güvensizlik değildir.

Vatandaşının devlete olan güvensizliğidir. Yargıya güvenin bittiği yerde kaos başlar.

Dolayısıyla yargıya olan güvensizlik sadece hukuk kurumlarını etkilemez.

Bütün ülkeyi derinden sarsar.

Sayın Gül, bir ülkede insanların yargıya olan güven duygularının zedelendiğinde bunun ülkeye ve topluma maliyetinin neler olacağının farkında olan bir isim.

Gül, medyanın Ankara temsilcilerine şöyle demişti:

“Ekonomi hayatı aslında hukuk hayatı ile iç içedir. Hukuki öngörülebilirlik ve güvence yoksa kimse o ülkeye yatırım yapmaz. Yani bir ülkenin ekonomik gelişimi hukuku gelişimine bağlıdır.” (7 Ocak 2019)

Neymiş?

Yargıya güven önemliymiş.

Yargıya güven neden önemliymiş? Çünkü, bir ülkede hukuki öngörülebilirliğin olmaması, yargıya güvenin olmaması o ülkenin ekonomik gelişimini direk etkiliyormuş.

Gördünüz mü?

Sormaya devam edelim...

Peki, ülkemizde yargıya güvenin ve inancın neredeyse yok denecek kadar azalmasının sorumluları kimlerdir?

Sağlık bakanlığı çalışanları olmadığı gibi tarım bakanlığı çalışanları da değil...

***

İşte tam da bu yüzden, hukuka güvenin düşmesinin sorumlusu olan yargı mensuplarının uyması gereken etik kurallar gerçekten çok önemli.

Yargı etiği kurallarının açıklanması ne anlama geliyor?

Şu anlama...

Artık, hakimler mesnetsiz delillerle tutuklama kararları veremeyecekler, yargıçlar görevlerini kötüye kullanamayacaklar.

Artık, savcılar kes kopyala usulü ve delilsiz iddianameler hazırlayamayacaklar, sanıktan delile gidemeyecekler, delilden suçluya gidecekler.

Artık, hakimlerin önlerindeki adalet terazisi şaşmayacak.

Artık, yargı kurumu vatandaşına “pardon” diyemeyecek. Terör suçuyla yüzlerce insan hakkında tutuklama kararı verip, aylarca iddianame hazırlamadan cezaevlerinde bekletip sonra yüz kişiden 99’unu “suçlu değilmiş” kararıyla tahliye edemeyecekler.

Etik kuralların yazılı olmasına gerek var mı, diye sorabilirsiniz...

Sadullah Ergin’in adalet bakanlığı döneminde yargı reformu kapsamında düzenlenen Yargı Etiği Paneli’nin açılış konuşmasında şimdi tutuklu olan, dönemin HSYK Başkanı İbrahim Okur’un şu sözleri bu soruya cevap veriyor:

“Etik kodların oluşturulması önemli midir, yazılı olması önemli midir? Bu ayrı bir tartışma konusu. Etik kodların mutlaka yazılı olmasına gerek yok. Ancak yazılı etik kodların olması, bunların uygulanabilirliğini görmek açısından çok daha kolay olacaktır. 1869 tarihli Mecelle’de aslında hâkim davranışları, hakim tanımı ve etik kodlara ilişkin ciddi düzenlemeler bulunuyor.” (2012)

Dolayısıyla, yargıya güven duygusunun neredeyse bitme noktasına geldiği bu dönemde, Sayın Gül’ün yargıya güvenin artırılmasını sağlayacak bu çabalarını elbette takdirle karşılıyorum.

Ancak Sayın Gül’ün “Her hâkim ve savcı arkadaşımız bu etik ilkelere ve mesleki kurallara zaten azami bir şekilde uyuyorlar” sözüne itirazım var:

Sayın Gül, madem ki hakimler ve savcılar zaten uymaları gereken etik ilkelere uyuyorlardıysa o zaman neden “Yargı Etiği Bildirgesi”ni açıkladınız?

Neden, hakimleri ve savcıları “yargısal tasarrufların” orantısız bir şekilde kullanılmamaları için uyarmıştınız? Neden, temel hak ve özgürlüklere yapılan orantısız müdahalelerin yargıya olan güveni zedelediği hususunda ikaz da bulunmuştunuz?
Neden, hakimleri ve savcıları, uzun soruşturmaların, açılmayan davaların yargının meşruiyetine zarar verdiği konusunda uyarmıştınız? (29 Kasım 2018)

***

Canımızı yaksa da sorunun adını doğru koyarak başlayalım:

Demek ki, hakimlerimiz ve savcılarımız zaten var olan, mesleki etik ilkelere uymamışlar...

Ancak doğruya doğru, yargıya güven sorunu da bugünün sorunu değil. Hiçbir dönem yargıya güven arzu edilen seviyede olmadı.

Yargı etiği ilkeleri bu bağlamda oldukça önemlidir ve umarım kâğıt üzerinde kalmaz.

Benim bu bağlam da dile getirmek istediğim asıl husus, ilk kez Ergenekon, Balyoz, KCK, Askeri Casusluk gibi davalarda ortaya çıkan “gizli tanık” meselesi.

Biliyorsunuz Cumhurbaşkanlığı danışmanlığı döneminde Binali Yıldırım gizli tanıklık için “vahşice kullanıldı” demişti. (2015)

Toplumun “vesayetçilerle” mücadele edildiğini zannettiği ancak Fetullahçı terör örgütünün yargıyı kullanarak devleti ele geçirme operasyonu olduğu anlaşılan Ergenekon, Balyoz, KCK, Askeri Casusluk, Zirve Yayınevi gibi davaların temel unsurlarından birisiydi, gizli tanıklık. 5 Ocak 2008’de Meclis’te gizli tanıklık uygulamasına izin veren yasa kabul edildi ve 17 gün sonra da Ergenekon operasyonu başladı.

Fetullahçı terör örgütünden miras kalan “gizli tanıklık” ülkemizin hukuk devleti ilkesine ciddi zararlar verdiği bilinmesine rağmen bugün hala davaların temel unsuru olmaya devam ediyor.

Yarına “gizli tanık” meselesini detaylıca yazacağım. 

(KARAR)

adv
SON DAKİKA
21:41 - BM İsrail'i işgalden dolayı kınayan karar tasarısını kabul etti21:33 - Rekabet Kurumu'ndan 24 meyve ve sebze toptancısına soruşturma01:19 - Trump'tan İsrail'in işgal altındaki Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanıma skandalı!01:13 - Irak'ın Musul kentinde feribot battı: 100 ölü08:55 - Yeni Zelanda'da silah yasası değişti08:48 - ÖTV ve KDV indirim süreleri uzatıldı12:27 - 31 Mart yerel seçimlerinden sonra dolar fırlar mı?09:11 - Gayrimenkullere e-haciz geliyor09:06 - Süresiz nafakaya 5 sınırı geliyor19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu09:02 - ABD'den DEAŞ'lı militanlarına sahte pasaport21:32 - Erdoğan: S-400 sisteminin NATO ve ABD'nin güvenliğiyle ilgisi yok14:58 - Milli Savunma Bakanı Akar yeni askerlik sistemini açıkladı08:49 - Çocuk koruma derneğinin başkanı 8 yaşındaki oğlunu istismardan tutuklandı!08:23 - TOKİ'nin 50 bin sosyal konutuyla ilgili başvuru çarşamba günü başlıyor08:20 - Ankara'da 145 adrese uyuşturucu baskını10:11 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu22:01 - Afganistan'da sel ve su baskınında 20 kişi hayatını kaybetti22:03 - 2 Mart 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:05 - Peru'da 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi!12:06 - 9 yaşındaki tüketici Elif'in meşrubat firmasına karşı zaferi (Meşrubat firmasına 241 bin lira ceza)14:21 - Asya'da korkutan gerilim! Pakistan iki Hint savaş uçağını düşürdü: 3 ölü!13:12 - Tek tek insanlar açısından doğru olan yaklaşımlar toplumun tamamını da benzer biçimde etkiler mi?21:03 - Erdoğan: Bugün bize ihanet edenler gittikleri yere de ihanet edecekler22:03 - İstanbul'da tüm okullar pazartesi günü tatil16:03 - TBMM'nin 29. başkanı AK Partili Mustafa Şentop oldu22:52 - Venezuela'da ordu ile yerli halk arasında çatışma: 2 ölü!08:27 - AK Parti'nin meclis başkanı adayı belli oldu08:19 - "Venezuela Devlet Başkanı Maduro'dan Türkiye'de banka hesabı açın çağrısı" iddiası08:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü11:50 - Yerinden 1 liraya alınan salatalık halde 9 liraya satıldı!01:35 - Çanakkale'de 5 büyüklüğünde deprem!15:08 - MHP Lideri Bahçeli'den Burhanettin Kocamaz yorumu15:02 - İYİ Parti'nin Mersin'de Burhanettin Kocamaz'ı aday gösterememesi sonrasında yeni formül14:53 - TÜSİAD'ın yeni başkanı Simone Kaslowski oldu (Simone Kaslowski kimdir?)14:49 - TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın görevden alındı13:25 - Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı'ya 2 yıl hapis cezası00:55 - Mersin'de İYİ Parti’ye geçen Burhanettin Kocamaz aday olamadı (Liste YSK’ya geç verildi)00:23 - Cumhur İttifakı'ında son durum: 44 il AK Parti, 7 ilde MHP00:05 - Rusya ''sınırsız menzilli'' nükleer kruz füzesini test etti00:00 - Millet İttifakı'nda son durum: 29 il CHP'ye, 21 il İYİ Parti'ye00:53 - Binali Yıldırım istifa edip Meclis'e veda etti20:04 - Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun sınırımızdaki terör koridorunu yıkacağız19:59 - Muğla Milas'ta maden sahasında heyelan sonucunda göçük: 2 ölü!02:15 - Kalın’dan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in iadesi' iddiası ile ilgili açıklama19:44 - ABD Başkanı Trump: Suriye ile ilgili 24 saat içerisinde bir açıklama yapacağım19:35 - 'Poşet formalı Afganlı küçük Messi'nin annesi: Hayatımız mahvoldu, Taliban oğlumun peşinde10:28 - 2018 Kasım ayı işsizlik rakamları belli oldu19:46 - Soçi'deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrası 3 liderden ilk açıklama19:40 - İstanbul Kartal'da yıkılan 8 katlı binayla ilgili 2 kişi tutuklandı17:18 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan ilaç zammı ile ilgili açıklama02:10 - İran'da Devrim Muhafızlarına yönelik intihar saldırısı: 27 kişi hayatını kaybetti!18:44 - İran/Hamaney: ABD ile hiçbir sorun çözülmez19:59 - İşte gripten korunmada etkili olan turpun 10 faydası14:59 - Erdoğan: Soğan, patlıcan, domates, biber üzerinden ters köşe yapmaya çalıştılar14:52 - Rusya altyapıyı test etmek için geçici olarak internetin fişini çekecek00:13 - İstanbul Çekmeköy'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!15:48 - İlker Başbuğ: Kozmik Oda'yı açmasaydık suikastların arkasında TSK var denecekti15:41 - Erdoğa: Tanzim satış noktalarında temizlik ürünleri de satılacak23:00 - Erdoğan: Halde terör estirenlerin işini bitireceğiz22:49 - Kemal Kılıçdaroğlu CHP'nin 31 Mart yerel seçim bildirgesini açıkladı22:42 - İstanbul Kartal'da riskli binanın yıkımına başlandı18:22 - Erdoğan açıkladı: Kitap,dergi ve gazetede KDV kalkıyor16:16 - İstanbul'da Sebze meyve tanzim satış noktaları belli oldu02:27 - Yazar Şule Yüksel Şenler yoğun bakımda17:12 - Erdoğan: Tank Palet Fabrikası satılması söz konusu değil17:09 - İstanbul'da Karagümrük çetesine operasyon: 11 gözaltı01:08 - İstanbul Kartal'da 8 katlı bina çöktü: 21 ölü00:02 - Türkiye İhvan üyesi Muhammed Abdulhafız Hüseyin'i neden Sisi'ye verdi?20:05 - Bakan Albayrak: Artan gıda fiyatlarına karşı haftaya adım atacağız19:57 - Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Ayasofya ve Ruhban Okulu'nu ziyaret19:04 - İngiltere'den dikkat çeken patates raporu15:50 - 500 ilaç piyasada bulunmuyor!13:39 - 4 Şubat 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?12:45 - 2019 Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu01:19 - Kolombiya'da barış anlaşmasına uymayı reddeden FARC lideri Rodrigo Cadete öldürüldü23:24 - Erdoğan: Suriye'deki koalisyon güçlerine güvenemeyiz23:20 - Trump: Venezuela'ya asker göndermek bir seçenek18:29 - ABD'den sonra Rusya da nükleer silah anlaşmasını askıya aldı18:25 - Adana'da 4,3 büyüklüğünde deprem21:20 - Erdoğan'dan kentsel dönüşüm açıklaması: Müteahhide evinizi vermeye mecbur değilsiniz21:06 - Kitap satışlarında KDV sıfırlandı21:34 - ABD Başkanı Trump'tan Taliban, Kuzey Kore, İran ve DEAŞ'e ile ilgili açıklama19:42 - Trump'tan muhalif lider Guaido'ya destek telefonu!13:53 - Erdoğan: Fazıl Say'ın konserine gittik, linç kampanyası başlattılar22:14 - AK Parti İstanbul Büyüksehir Belediye Başkan adayı Yıldırım'dan TBMM Başkanlığı görevinden istifa kararı16:29 - Zabıta memuruna tokat atan eski daire başkanı, hakim karşısında kendini savundu16:01 - HDP 31 Mart yerel seçimlerinde üç büyükşehirde aday çıkarmayacak15:55 - İstanbul Tuzla'da tersanede yangın: 2 ölü, 11 yaralı!
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler