Güncelleme: 00:41 TSİ 19 Mart 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Aile: Vahdetin Çekirdeği

Mustafa İslamoğlu
Güncelleme: 17:04 TSİ 16 Mart 2016 Çarşamba

İslam akidesinin omurgasını teşkil eden tevhid, “birlemek” manasına gelir. Akidevi alanda tevhid olarak tezahür eden şey, toplumsal alanda vahdet olarak tezahür eder. Bu açıdan, “Tevhid akidevi vahdet, vahdet sosyal tevhiddir” diyebiliriz. Kuldan Allah’a uzanan boyutta “birlemeyi” tevhid, kuldan kula uzanan boyutta “birleştirmeyi” vahdet ifade eder. Mü’minde birlik düşüncesi, tevhid akidesinin bir tezahürü olarak tecelli eder. Aile adını verdiğimiz müessese de bir birliktir. Zira aile, birbiri için yaratılan iki cinsin bir araya gelmesiyle oluşur.
Cinsiyet, üreme yeteneğine sahip tüm varlıkların hilkatinde vardır. Bunun kökeni bütün bir yaratılmışlar âleminin çift kutupluluğu yasasına dayanır. Her ne ki tek, o Yaratan’dır. Her ne ki çift, o yaratılandır. İşbu hilkat kuralı açısından, aile kurmak, yaratılmışlığı kabullenmek, yaratılış amacına (mâ-hulika leh) teslim olmaktır. Hilkat ve fıtrata saygı bunu gerektirir. Hz. Peygamber’e atfedilen; “Nikâh sünnetimdir, kim sünnetimden yüz çevirirse o benden değildir” hadisi bu hakikate işaret eder. Zira insanlık içerisinde hilkat ve fıtrata en saygılı olanlar, insanlığın ufuk şahsiyetleri olan peygamberlerdir. Hadisteki “benim sünnetim” ifadesinin açılımı “benim de tabi olduğum fıtri sünnet” olsa gerektir.

Hilkat ve fıtratın bir gereği olan aile kurumunun yokluğu düşünülemez. Bu takdirde insanın ictimai hayatından, dahası insan türünün bekasından söz edilemez. Neslin devamı sadece cinsel üreme yeteneğine indirgenemez. İnsan, adı üstünde, ötekiyle ünsiyet kurduğu zaman insan denilmeyi hak eder. Ancak teennüs ettiğinde “vahşi” olana mensup olmaktan çıkıp “insi” olana mensup olur. Zira insan İbn Haldun’un dediği gibi sosyal bir canlıdır. Bir ebeveynin bakım ve gözetimine olan ihtiyacı, diğer hiçbir canlıyla kıyaslanamaz. Diğer canlılar için hacet olan bakım ve gözetim, insan için zarurettir. Kaldı ki insanın psikolojik, akli ve ruhi ihtiyaçları, biyolojik ihtiyacından hiç de az değildir. Bu hakikat, konuyla ilgili Nisa 1 ve Hucurat 13. âyetlerde dile gelir. Sureye “kadınlar” anlamına gelen adını veren ve aileyle ilgili hükümler de içeren surenin 1. âyeti, çekirdeğini kadın ve erkeğin oluşturduğu aileyi ortaya çıkaran biyolojik süreci ele alır: “Ey insanlık! Sizi bir tek canlı varlıktan yaratan, ondan da eşini var eden ve her ikisinden de birçok erkek ve kadın üreten Rabbinize karşı sorumluluğunuzun bilincinde olun!” (4:1) Yine Nisa suresi gibi aileyle ilgili bir çok hüküm içeren Hucurat suresinin 13. âyeti ise kavim ve kabileleri ortaya çıkaran sosyolojik süreci ele alır ve Nisa 1’in kaldığı yerden devam eder: “Ey insanlık (ailesi)! Elbet sizi bir erkekle bir dişiden yaratan Biziz; derken sizi kavimler ve kabileler haline getirdik ki tanışabilesiniz. Elbet Allah katında en üstününüz, O’na karşı sorumluluk bilinci en güçlü olanınızdır” (49:13). Her iki âyette müşterek olan iki unsur vardır: “Ailenin çekirdeği olan erkek ve kadın çiftleri” ve “takva”. Bu iki unsurdan birincisi insanın biyolojik ve sosyal varlığını, ikincisi ise manevi varlığını ayakta tutuyor.

Aile: Birini çekince diğeri ayakta kalamayan unsurlar

Burada akla gelen ilk soru şu: Peki, çekirdeğini karı-kocadan müteşekkil eşlerin oluşturduğu aileyi bunlardan hangisi ayakta tutuyor?

Bu soruya cevap vermek için aile kelimesinin soyağacına uzanmamız şart. “Kişinin bakmakla yükümlü olduğu hane halkı” için kullanılan terim, en dar anlamda birbirine dayanan karı-koca ikilisini ifade eder. Buna varsa çocuklar ve yakınlık derecesine göre bakımıyla mükellef olunan diğer yakınlar girer. Kelime “destek ve dayanak” anlamına gelen ‘avl/‘ayl köküne dayanır. Biri diğerine “dayalı” olduğu için terazinin bir kefesinin yukarıda olmasına ‘avl denir. Altına destek verilerek yapıldığı için gölgelik ve çardağa el-‘âle denilir. Destek alınan mutemet kimseye el-‘ıvel denilir. Bu köken bilgisinden yola çıkarak ‘aile için verilebilecek en güzel mana şudur: “Birbirinden destek alan, birbirine dayanan ve yaslanan, birini çekince diğeri ayakta kalamayan birden fazla unsur.”

Aile’yi, birbirini ayakta tutmak için çatılmış bir “çatı” olarak tanımlayan bu etimoloji, aile geometrisini birbirine paralel iki düzlem (║) olarak değil, bir “üçgen”in çatısı (∆) olarak vermektedir. Birincisinde aileyi oluşturan ana sütunlar birbirine dayanmazlar. Onlar birbirine dayanmadıkları sürece de aile olamazlar. Zira ferttirler. Aynı çatı altında yaşasalar da bu böyledir. Zor da olsa çatıyı ayakta tutabilirler, fakat o çatı aileyi koruyan ve ayakta tutan bir çatı değil, aynı çatı altındaki bireylerin koruduğu ve ayakta tuttuğu bir çatıdır. Bireyler yorulunca o çatı da çöker. İkincisinde ise fertler birbirine dayanarak aile olmayı hak etmiştir. Bu geometride elemanlardan birini çekince diğeri ayakta kalamaz. Birbirine dayanmak için kafa kafaya vermişlerdir. Baş başa veren başlar, tek bir baş gibi olmuştur. Bereketi ise 2 baş değil 11 baş bereketidir. Tıpkı bir çift ayağın tek başa bağlı olduğu gibi, ailenin uyumu da bu geometriye bağlıdır. Ayaklardan biri diğerine “Ben olmazsam sen bir hiçsin” diyemez. İkisi de birbirine destek ve dayanaktır. Biri diğerine “Varlığını bana borçlusun” diyemez. İkisi de diğerinden bağımsız hareket edemez. Her biri, birbirinden kopunca çatının ayakta kalamayacağını bilir. İşbu noktada, vahyin inşa ettiği akılda ‘saçma’ ile birebir olan “Kadın mı erkekten, erkek mi kadından üstündür?” sorusunun hiçbir anlamı kalmaz. Zira onlar zevc’dirler. Zevc Kur’ani bir kavramdır ve anlamı aynı zamanda vahyin inşa etmek istediği aile tasavvurunu da yansıtır. Yukarıda verdiğimiz Nisa 1. âyette kullanılan kelime de budur. Zevc’in en güzel tarifi “biri diğerinin yerini tutmayan ve birbirini bütünleyen iki unsudan her biri”dir. Buna en güzel örnek İbn Manzur’un Lisanu’l-Arab’ta kelimeye verdiği zevcâ na’lin örnek cümlesidir: “Bir çift ayakkabının teki”. Bu durumda yukarıdaki sorunun “Sağ ayak mı soldan, sol ayak mı sağdan üstündür?” veya “Sağ ayakkabı mı soldan, sol ayakkabı mı sağdan üstündür?” sorusundan farkı yoktur.

Tabi ki aynı şey “eşitlik” tartışması için de geçerlidir. “Eşitse, sağ ayakkabıyı sol ayağa, sol ayakkabıyı sağ ayağa giy!” diyen haklı çıkacaktır. Bu hem ayağa, hem de ayakkabıya zulümdür. Bunlar “eş”tirler. Bazı eşleri eşitleme ve aynı kılma çabası, eşleri eşitlemez ve aynı kılmaz, fakat onları eş olmaktan çıkarabilir. Sonuçta ne eşit olurlar, ne de eş. Bu konudaki en güzel tanım, Kur’an’ın ba‘dukum min ba‘d (3:195) tanımıdır. Al-i İmran 195. âyette salih ameller işleyen erkekler ve kadınlar zikredildikten sonra bu kalıp kullanılır. Ba‘dukum min ba‘d kalıbı insan türünü oluşturan iki cinsten birinin diğerine mutlak üstünlüğüne değil, “bazı hususlarda birinin bazı hususlarda ise diğerinin üstünlüğüne” delalet eder. Bu üstünlüğü “çatı geometrisi” üzerinden açıklayacak olursak, ailede erkek sütununu oluşturan eleman hem dayanan hem de “onun üzerine çardak (el-‘âle) olup, koruyup gözeten” (kavvâm) rolüne sahiptir (Krş: Nisa 34). Kadın ise kendisine dayanan erkeğe dayanak (‘âile) ve sığınak olan; eşinin kendisini koruyup gözetme yükümlülüğünü, kutsi bir akitle ona teslim ettiği iffetini ve ondan olan neslini koruma sorumluluğuyla dengeleyen, aile çatısının diğer elemanıdır.
Ev şahsiyet okuludur

Aile geometrisi birbirine paralel iki düzlem değil, birbirine dayanan üçgendir dedik. Aile üçgeninin dik iki kenarını eşler oluştururlar. Yatay kenarını ise “mekân”, yani “ev” oluşturur. Zira aile kun (ol) emrinin tecellilerinden olan bir kevn’dir (oluş). Her kevn’in bir mekân’a ihtiyacı vardır. Aile de mekânsız olmaz. İşte “ev” o mekândır. Kur’an’da “ev” için iki kelime kullanılır: Beyt ve dâr. Birincisi kök olarak “gecelenen mekân” için kullanılır. İkincisi ise “sürekli insanların deveran ettiği, sağlam bir dîvar’ı (duvar) olan, girilip çıkılan, bazen sosyal işlevi de olan mekân” için kullanılır. Çadır beyt’tir, fakat taş bina dâr’dır. Her çadır beyt’tir, fakat Kâbe’ye verilen Beytullah (Allah’ın evi) adından da anlaşılacağı gibi, her beyt çadır değildir. İki kelime de ilerleyen zamanda birbirlerinin yerine kullanılmıştır. Daru’l-Erkam, Dâru’n-Nedve, Daru’s-Suffe adlarının, bu mekânların sosyal işleviyle bir irtibatı olsa gerektir.
Ahzab 33 ve 34. âyetlerin verdiği mesaj ışığında, vahyin kadını, “eve sahip olma” anlamında “evli” olmaya çağırdığı sonucuna varabiliriz. Bu çağrı, “modernizmin evsizliği”nin modern bireylerin başına açtığı musibetle daha bir önem kazanmıştır. Vahyin kadını vakarıyla oturmaya çağırdığı ev, bir tembelhane değil, içinde vahyin talim edildiği ve hikmetin hâkim olduğu “Kur’an ve hikmet evi”dir (33: 33-34). Böyle bir ev mü’min kadının ikinci tesettürüdür. Tabii ki bu durumda tesettür de mü’min kadının birinci evi hükmündedir. Bu yüzdendir ki tesettür emri bir “giyinme” değil, bir “örtünme” emridir. Giyinme her zaman örtmeyebilir. İçinde tesettür şuuru olmayan bir giyinme, kolayca teşhirin tamamlayıcı bir unsuruna dönüşebilir. Bu sonuç, giyinmeyi “ikinci ten” olarak gören bir akla dayanır. Vahyin inşa ettiği bir akla göre ise giyinme, tesettür şuuruyla birlikte kadının birinci evidir.

Hz. Peygamber vahyi ilk aldığında “sokağa” değil “eve” döndü. Çünkü ev “Nereden başlamalı?” sorusunun tam cevabıydı. Hz. Peygamber de oradan başladı. Aynı soru şöyle de sorulabilir: “Firavun’un zulmü annelerin rahmine kadar uzandığında ne yapılabilir?” bu suale vahyin verdiği cevap açıktır: “Derken Musa ve Kardeşine şöyle vahyettik: “Şehirde toplumunuz için bazı evleri karargâh edinin; kendi evlerinizi ise ibadethaneye dönüştürerek ibadetinizi eda edin! Ve (bunu yaparsanız, o zaman) mü’minleri (zaferle) müjdele!” (10:87) Burada tarif edilen evin işlevini Mekke’de Erkam’ın evi görüyordu. Muhammedi davete ilk icabet edenlerin Daru’l-Erkam’a “Daru’l-İslam” (İslam’ın Evi) adını vermeleri boşuna değildi (İbn Sa’d, Tabakât).

Kur’an’ın tarifini yaptığı ev esasen bir “şahsiyet okulu” hükmündedir. Aile, bu okulun hem öğrencisi hem öğretmenidir. Böylesi bir ev cennetin dünyadaki şubesi olmayı hak etmiş demektir. Cennetin dünyadaki şubesi olmayı hak etmemiş bir ev, cehennemin dünyadaki şubesi olmaya adaydır. İman eden herkesi ailesini cehennemden korumaya çağıran şu âyet, aslında evi cehennemin dünyadaki şubesi olmaktan koruma çağrısıdır: “Siz ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan tarifsiz bir ateşten koruyunuz!” (66:6) Allah Rasulü, şu hadisiyle bu âyeti şerh eder gibidir: “Hepiniz çobansınız ve hepiniz sürünüzden sorumlusunuz.” (Buhari ve Müslim).

Yakıtı insanlar ve taşlar olan ateş… Burada, içinde kalan insanlar ve yapı malzemesiyle birlikte bir ev tarif edilmektedir. İnsanların “yakıt” (vekûd) olması hem yanmaya hem başka bir şeyi yakmaya delalet eder. Sorumsuz bir yürek taş kesilmiş bir yürektir. Taş kesilen insan, taşı tutuşturan bir yakıt olacaktır. Peki, taşın yakıt olması ne demektir? Eğer aklına “Cehennemin yakıtı nasıl olsa bir gün tükenir, ahirette ebedi hayat olduğuna göre, bu yakıtın bittiği bir gün nasıl olsa gelecektir’ diye geliyorsa ey insanoğlu, unutma ki şu kâinattaki tüm taşlar tükenmeden oranın yakıtı da tükenmez” mesajı taşımaktadır. Sorumluluğunu yerine getirmeyen insanların ahiretteki durumunu dile getiren şu âyetleri, Tahrim 6 ışığında anlamak gerekir: “O gün kişi kardeşinden kaçacak; annesinden ve babasından; hanımından ve çocuklarından kaçacak…” (80:34-36) Bu âyetler içerisinde hanımın kocasından kaçacağı bir ibare bulunmamaktadır. Aksine evin reisinin hanımından ve çocuklarından kaçacağına dair bir ibare bulunmaktadır. Kaçma sebebi ise “kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun!” emrini yerine getirmemesidir. Kendisini kovalayacak olanlar, “Bize karşı sorumluluğunu neden yerine getirmedin?” diye hesap soracak olan ailesidir. Dünyada ailesine karşı sorumluluktan kaçtığı için ahirette de ailesinden kaçacaktır.

Cennet kadınların değil anaların ayakları altındadır

Mukabil cinsler aile çatısını çatmadan önce birer “kadın” ve “erkek”tirler. Aile çatısını çatınca “karı-koca” olurlar. Bu çatı meyve verince ailenin ana çatısının sıfatları da değişerek bir ileri aşamaya geçilir: Ana-baba. Çocuğu olan ailede büyük aile üçgeni içinde bir küçük üçgen kurulmuştur. O üçgen, ananın çocuğa “destek” olduğu, aynı zamanda çocuğun anaya “dayanak” olduğu bir içyapı gelişmiştir. Kadın aile içinde analığa terfi edince, onun makamı da “makamların anası” olacaktır. İşbu makamın önemini şu hadisten daha güzel ne ifade edebilir: “Cennet anaların ayakları altındadır.” (Nisâî, Cihad 6) Burada yüceltilen kadınlık değil analıktır.

Ne gariptir ki vahyin inşa ettiği zihnin yücelttiği analık, modern zamanların inşa ettiği zihinlerce aşağılanmaktadır. Bu aşağılama sonucunda bebeğin yerini köpek, evin yerini pansiyon, nikâhın yerini birliktelik, hayrın yerini haz almaktadır. Durum bu düzeyde de kalmayıp, dünyevileşme ve hazzın büyüsü ile “karı ile kocanın arası ayrılmakta”dır (2:102). İş o raddeden de çıkıp kadın ile erkeğin arasını ayıracak bir tasavvur neşvü nema bulmaktadır. Vahyin inşa ettiği İslam aklında kadın-erkek çifti ezvac’tır, ezdad değildir. Bu ikisi arasında azim fark vardır. Ezvac biri olmadan diğeri olmayan, ezdad ise biri olunca diğeri olmayandır. Modern akıl ezvac olan bu kadın-erkek çiftini ezdad haline getirmenin gayreti içindedir. Bu tasavvur aileyi bekleyen tüm felaketlerin kaynağını teşkil emektedir. Cinsiyetçiliği, feminizmi ve bunlara tepki olarak çıkan karşıt akımları ortaya çıkaran hastalıklı bakış açısının arkasında bu tasavvur yatmaktadır. Çoğu cinsel sapmaların ve kendi cinsine yönelmelerin arkasında yatan saiklerden biri de budur.

Kur’an’da model aileler

Vahyin kavram dünyası içerisinde analık sadece kan bağı ile sınırlı bir alanda kullanılmaz. “Anne” kelimesinin karşılığı olan umm kökü, kan bağını aşarak din bağını da kapsar. İslam’ın büyük ve evrensel ailesini ifade eden “ümmet” kavramı öyledir. Ümmet, insanlığa ana gibi şefkatli, ana gibi merhametli, ana gibi yar ve yardımcı bir lider topluluk idealini ifade eder. Ümmetin liderine verilen “imam” da yine aynı kökten türetilmiştir. “Önder, rehber, lider, başkan” anlamlarına gelen imam kavramının dilsel vurgusu, güç ve otoriteye dayalı siyasal bir makam olmaktan çok, şefkat ve merhamete dayalı ahlaki bir makam vurgusudur.

Kur’an örnek ve model şahsiyetlerden söz ettiği gibi örnek ve model ailelerden de söz eder. Al-i İmran suresinin 33. âyeti şöyledir: “Şüphe yok ki Allah Âdem’i, Nûh’u, İbrahim ailesini, İmran ailesini kendi çağının insanları arasından seçerek üstün kıldı.” Âyette iki fert, iki aile seçiminden söz edilmektedir. İlki Âdem’in seçimidir. Bu, esasen Âdemoğlu’nun seçimidir. Âdemoğlu, tüm canlı türleri içindeki bir beşerken, seçilerek akıl ve iradeyi temsil eden ruh üflenmiş ve ilahi emaneti taşıma sorumluluğu verilmiştir. Sözün burasında Âdem’in tevbesinin kabulüne verilen ödüllerden birinin de “eşi” olduğunu hatırlamak gerek. Mesaj açık: Âdemoğlu yitik cennetine kavuşmak istiyorsa, önce “ailesine” kavuşmalıdır. Hz. Nuh tüm insanlık içerisinden seçilerek ilahi risaletin ilk halkası olma sorumluluğu kendisine verilmiştir. Gelelim iki ailenin seçimine.

Âyetteki iki aileden ilki “İbrahim ailesi”dir. Bu aileyi oluşturan Hz. İbrahim, onun eşi Sare, oğlu Hz. İsmail, onun annesi Hz. Hacer, son oğlu Hz. İshak, yeğeni Hz. Lut’un kıssaları Kur’an’da nakledilir. Fakat Hz. İbrahim, Hz. Hacer ve Hz. İsmail’den oluşan çekirdek ailenin kıssaları yaşanıp bitmiş ve tarihte kalmış bir anı olarak bırakılmamıştır. İbrahim ailesi’nin hayatı binlerce yılı aşarak tüm müminlerin hayatına hac ibadetiyle taşınmıştır. Adeta hacca giden herkese, bu model ailenin rolünü bir kez daha canlandırma ve kendi şimdi ve buradalarına taşıma teklif edilmektedir. Hacca giden herkesten, baba ibrahim’i, anne Hacer’i ve oğul İsmail’i kendisine çağdaş kılması istenmektedir. Bu, İbrahim ailesinin ürettiği dillere destan örnekliğin Allah tarafından kabulünün bir ödülüdür. Bu ilahi ödül üzerinden tüm zamanların mü’minlerine kendilerinin de böyle model aileler üretmeleri öğütlenmektedir.

Âyette örnek gösterilen diğer aile “İmran ailesi”dir. En geniş anlamıyla Dede İmran, anneanne Hanne, kız Meryem, torun İsa, teyze Elişa (Elizabet), kocası Zekeriya ve onun oğlu Yahya’dan oluşan bir aile. Bu ailenin çekirdeğini oluşturan Hz. Hanne, Hz. Meryem ve Hz. İsa üçlüsünün kıssası, Kur’an tarafından rehberlik meselesine bir çözüm olarak sunulmaktadır. Bu üçlünün kıssası “üç kuşakta adayış” kıssasıdır. Allah’a adamak ve adanmanın ödülünün Allah tarafından özel bir terbiye ile yetiştirilmek olduğunu öğreten bu kıssa, muhataplarına “Beni kendinize çağdaş kılın! Beni kendi zamanınızda yeniden üretin!” diyen mesajlarla doludur.

En büyük aile: İman ailesi

Muhatabına model ailelerin hayatlarını sunan Kur’an, aslında muhatabının hayatında o modelleri inşa etmek istiyordu. Bu anlamda vahyin ilk inşa ettiği kişi onun ilk muhatabı olan Rasulullah idi. O bu modelleri kendi hayatına uyarladı ve kendisi de tıpkı Hz. İbrahim ve ailesi gibi bir model (usvetun) olarak gösterildi. O sadece örnek şahsiyet olarak değil, örnek aile olarak da mü’minlerin modeli idi. Belki, tecrübeli bir koca ve baba olduktan sonra risalete muhatap kılınmasının altında yatan hikmet de buydu. Hz. Muhammed sadece bir koca ve baba olarak değil, bir yeğen, bir damat, bir kayınpeder, bir dede konumunda ve akrabalığın daha birçok alanında örneklik etti. Ailesini örnek bir aile olarak yetiştirdi ve bu örnekliği de gelecek kuşakların istifadesine açmaktan kaçınmadı. Bu yüzden onun aile hayatını kendi ailemizin hayatından daha ayrıntılı bilme bahtiyarlığına eriştik.

O, aileyi kan bağıyla sınırlı tutmadı. Nasıl ki, kıyamete kadar gelecek tüm mü’minler Hz. İbrahim’e “iman ailesi” kılınmıştı... Nasıl ki, biz namazlarımızın tahiyyatında kan atamıza duadan önce iman atamız olan Hz. İbrahim’e dua ediyorduk... İşte Hz. Muhammed de tıpkı öyle yaptı. Kan ve ırk yönünden yedi kat yabancı olan İranlı Selman’a “Selman bizdendir, ehl-i beytimizdendir” diyerek, ailenin sınırlarını iman bağını kapsayacak şekilde genişletti. Aslında Nebi’nin “Peygamberler miras bırakmaz” sözünü, zımnen “Peygamberin mirası risalettir, onu da büyük ailesi olan ümmetine bırakmıştır” şeklinde anlamak yanlış olmasa gerekti. Aynı hassasiyeti öz kardeşini Bedir esirleri arasında görüp “Şimdi benim kardeşim (şu an Allah’a karşı savaşan) sen değilsin, seni esir alan bu kişi!” diyen Mus’ab b. Umeyr’de de görüyoruz.

“Mü’minler ancak kardeştirler” ilahi düsturu, zaten iman eden herkesi kardeş olmaya mecbur kılıyor. Bunun bir başka ifadesi daha var: İman ailesine dâhil olmak. Buna Allah Rasulü’nün “İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe iman etmiş sayılmazsınız” hadisini de ilave etmek gerek. Bunun anlamı şudur: Vahyin yeryüzündeki hedeflerinden biri, aynı iman etrafında dünyanın en büyük ailesini oluşturmaktır. Vahyin bu hedefini, kökü cennette olan ve dalları dünyaya ağan bir tûba ağacına benzetebiliriz. İşbu ağacın çekirdeği aile, düşmanı tefrika, güneşi vahdet, suyu merhamettir.

İslam itikadında tevhidin yeri ne ise, İslam cemaatinde vahdetin yeri de odur. Her aile, tevhid bilinciyle vahdete doğru atılmış mübarek bir adımdır.

İNSAN ANCAK TEENNÜS ETTİĞİNDE “VAHŞİ” OLANA MENSUP OLMAKTAN ÇIKIP “İNSİ” OLANA MENSUP OLUR. ZİRA O “SOSYAL BİR CANLIDIR.”

AİLE; BİRBİRİNDEN DESTEK ALAN, BİRBİRİNE DAYANAN VE YASLANAN, BİRİNİ ÇEKİNCE DİĞERİ AYAKTA KALAMAYAN BİRDEN FAZLA UNSURUN BİRLİKTELİĞİDİR.

ZEVC; BİRİ DİĞERİNİN YERİNİ TUTMAYAN VE BİRBİRİNİ BÜTÜNLEYEN İKİ UNSUDAN HER BİRİDİR.

TESETTÜR EMRİ BİR “GİYİNME” DEĞİL, BİR “ÖRTÜNME” EMRİDİR. İÇİNDE TESETTÜR ŞUURU OLMAYAN BİR GİYİNME, KOLAYCA TEŞHİRİN TAMAMLAYICI BİR UNSURUNA DÖNÜŞEBİLİR.

HZ. PEYGAMBER VAHYİ İLK ALDIĞINDA “SOKAĞA” DEĞİL “EVE” DÖNDÜ. ÇÜNKÜ EV “NEREDEN BAŞLAMALI?” SORUSUNUN TAM CEVABIYDI.

EZVAC BİRİ OLMADAN DİĞERİ OLMAYAN, EZDAD İSE BİRİ OLUNCA DİĞERİ OLMAYANDIR. MODERN AKIL EZVAC OLAN KADIN-ERKEK ÇİFTİNİ EZDAD HALİNE GETİRME GAYRETİ İÇİNDEDİR.

 Kur'ani Hayat Dergisi, Ocak, 2010

Haberin Etiketleri : mustafa islamoğlu
adv
SON DAKİKA
19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu09:02 - ABD'den DEAŞ'lı militanlarına sahte pasaport21:32 - Erdoğan: S-400 sisteminin NATO ve ABD'nin güvenliğiyle ilgisi yok14:58 - Milli Savunma Bakanı Akar yeni askerlik sistemini açıkladı08:49 - Çocuk koruma derneğinin başkanı 8 yaşındaki oğlunu istismardan tutuklandı!08:23 - TOKİ'nin 50 bin sosyal konutuyla ilgili başvuru çarşamba günü başlıyor08:20 - Ankara'da 145 adrese uyuşturucu baskını10:11 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu22:01 - Afganistan'da sel ve su baskınında 20 kişi hayatını kaybetti22:03 - 2 Mart 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:05 - Peru'da 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi!12:06 - 9 yaşındaki tüketici Elif'in meşrubat firmasına karşı zaferi (Meşrubat firmasına 241 bin lira ceza)14:21 - Asya'da korkutan gerilim! Pakistan iki Hint savaş uçağını düşürdü: 3 ölü!13:12 - Tek tek insanlar açısından doğru olan yaklaşımlar toplumun tamamını da benzer biçimde etkiler mi?21:03 - Erdoğan: Bugün bize ihanet edenler gittikleri yere de ihanet edecekler22:03 - İstanbul'da tüm okullar pazartesi günü tatil16:03 - TBMM'nin 29. başkanı AK Partili Mustafa Şentop oldu22:52 - Venezuela'da ordu ile yerli halk arasında çatışma: 2 ölü!08:27 - AK Parti'nin meclis başkanı adayı belli oldu08:19 - "Venezuela Devlet Başkanı Maduro'dan Türkiye'de banka hesabı açın çağrısı" iddiası08:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü11:50 - Yerinden 1 liraya alınan salatalık halde 9 liraya satıldı!01:35 - Çanakkale'de 5 büyüklüğünde deprem!15:08 - MHP Lideri Bahçeli'den Burhanettin Kocamaz yorumu15:02 - İYİ Parti'nin Mersin'de Burhanettin Kocamaz'ı aday gösterememesi sonrasında yeni formül14:53 - TÜSİAD'ın yeni başkanı Simone Kaslowski oldu (Simone Kaslowski kimdir?)14:49 - TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın görevden alındı13:25 - Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı'ya 2 yıl hapis cezası00:55 - Mersin'de İYİ Parti’ye geçen Burhanettin Kocamaz aday olamadı (Liste YSK’ya geç verildi)00:23 - Cumhur İttifakı'ında son durum: 44 il AK Parti, 7 ilde MHP00:05 - Rusya ''sınırsız menzilli'' nükleer kruz füzesini test etti00:00 - Millet İttifakı'nda son durum: 29 il CHP'ye, 21 il İYİ Parti'ye00:53 - Binali Yıldırım istifa edip Meclis'e veda etti20:04 - Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun sınırımızdaki terör koridorunu yıkacağız19:59 - Muğla Milas'ta maden sahasında heyelan sonucunda göçük: 2 ölü!02:15 - Kalın’dan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in iadesi' iddiası ile ilgili açıklama19:44 - ABD Başkanı Trump: Suriye ile ilgili 24 saat içerisinde bir açıklama yapacağım19:35 - 'Poşet formalı Afganlı küçük Messi'nin annesi: Hayatımız mahvoldu, Taliban oğlumun peşinde10:28 - 2018 Kasım ayı işsizlik rakamları belli oldu19:46 - Soçi'deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrası 3 liderden ilk açıklama19:40 - İstanbul Kartal'da yıkılan 8 katlı binayla ilgili 2 kişi tutuklandı17:18 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan ilaç zammı ile ilgili açıklama02:10 - İran'da Devrim Muhafızlarına yönelik intihar saldırısı: 27 kişi hayatını kaybetti!18:44 - İran/Hamaney: ABD ile hiçbir sorun çözülmez19:59 - İşte gripten korunmada etkili olan turpun 10 faydası14:59 - Erdoğan: Soğan, patlıcan, domates, biber üzerinden ters köşe yapmaya çalıştılar14:52 - Rusya altyapıyı test etmek için geçici olarak internetin fişini çekecek00:13 - İstanbul Çekmeköy'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!15:48 - İlker Başbuğ: Kozmik Oda'yı açmasaydık suikastların arkasında TSK var denecekti15:41 - Erdoğa: Tanzim satış noktalarında temizlik ürünleri de satılacak23:00 - Erdoğan: Halde terör estirenlerin işini bitireceğiz22:49 - Kemal Kılıçdaroğlu CHP'nin 31 Mart yerel seçim bildirgesini açıkladı22:42 - İstanbul Kartal'da riskli binanın yıkımına başlandı18:22 - Erdoğan açıkladı: Kitap,dergi ve gazetede KDV kalkıyor16:16 - İstanbul'da Sebze meyve tanzim satış noktaları belli oldu02:27 - Yazar Şule Yüksel Şenler yoğun bakımda17:12 - Erdoğan: Tank Palet Fabrikası satılması söz konusu değil17:09 - İstanbul'da Karagümrük çetesine operasyon: 11 gözaltı01:08 - İstanbul Kartal'da 8 katlı bina çöktü: 21 ölü00:02 - Türkiye İhvan üyesi Muhammed Abdulhafız Hüseyin'i neden Sisi'ye verdi?20:05 - Bakan Albayrak: Artan gıda fiyatlarına karşı haftaya adım atacağız19:57 - Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Ayasofya ve Ruhban Okulu'nu ziyaret19:04 - İngiltere'den dikkat çeken patates raporu15:50 - 500 ilaç piyasada bulunmuyor!13:39 - 4 Şubat 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?12:45 - 2019 Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu01:19 - Kolombiya'da barış anlaşmasına uymayı reddeden FARC lideri Rodrigo Cadete öldürüldü23:24 - Erdoğan: Suriye'deki koalisyon güçlerine güvenemeyiz23:20 - Trump: Venezuela'ya asker göndermek bir seçenek18:29 - ABD'den sonra Rusya da nükleer silah anlaşmasını askıya aldı18:25 - Adana'da 4,3 büyüklüğünde deprem21:20 - Erdoğan'dan kentsel dönüşüm açıklaması: Müteahhide evinizi vermeye mecbur değilsiniz21:06 - Kitap satışlarında KDV sıfırlandı21:34 - ABD Başkanı Trump'tan Taliban, Kuzey Kore, İran ve DEAŞ'e ile ilgili açıklama19:42 - Trump'tan muhalif lider Guaido'ya destek telefonu!13:53 - Erdoğan: Fazıl Say'ın konserine gittik, linç kampanyası başlattılar22:14 - AK Parti İstanbul Büyüksehir Belediye Başkan adayı Yıldırım'dan TBMM Başkanlığı görevinden istifa kararı16:29 - Zabıta memuruna tokat atan eski daire başkanı, hakim karşısında kendini savundu16:01 - HDP 31 Mart yerel seçimlerinde üç büyükşehirde aday çıkarmayacak15:55 - İstanbul Tuzla'da tersanede yangın: 2 ölü, 11 yaralı!13:17 - CHP'nin İstanbul belediye başkan adayları belli oldu13:05 - CHP'nin İzmir belediye başkan adayları belli oldu02:17 - CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu istifa etti!02:12 - CHP'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkan adayı belli oldu15:17 - 31 Mart yerel seçimde partilerin oy pusulasındaki yeri belli oldu15:11 - Filipinler'de katolik kilisesine bombalı saldırı: 27 ölü01:23 - Erdoğan'dan marketlerdeki yüksek fiyatlara tepki: Bunun adı ticaret değil ihanet13:49 - 26 Ocak 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:41 - Antalya Havalimanı'nda hortum: 12 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler