Güncelleme: 23:23 TSİ 23 Ağustos 2019 Cuma
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Alev Alatlı ve biz kendimiz…

Ayşe Böhürler
Güncelleme: 14:26 TSİ 10 Ağustos 2019 Cumartesi

Nasihatname’nin ikinci cildinde yani yazara ‘’Hafazanallah’’ dedirten Amerikan tarihinin anlatıldığı bölümde İrlanda’nın hikayesi de yer alıyor (s:444). Yazar İRA’nın kardeş örgütü Sinn Fein isimli örgütün isminin İrlanda dilinde anlamının ‘’Biz kendimiz’’ ,'’Ne yapacaksak, Yalnız Başımıza Yapacağız ” anlamına geldiğini yazıyor. Bence Nasihatname’nin bütününde Alev Alatlı da bunu söylüyor…

NASİHATNAME…

Alev Alatlı, dünyadaki hakim zihniyeti adeta arkeolojik bir kazı yaparmışçasına titiz bir çalışmayla anlattığı bir kitap serisiyle okurun karşısına çıktı. Alışılmadık sıra dışı bir “Nasihatname” yazdı. Kızı Funda’ya hitap ederek yazdığı kitap anlatım dili ve formatıyla da çok farklı...

Kitapta yılların birikimi ve emeği var. Bu emeğin kitap haline gelme sürecine yakından tanık oldum. Masadan hiç kalkmamacasına geçen günlerin gecelerin içinden, evden çıkmadan geçen yılların ardından dikkat ve titizlikle her bir detayı kelimesi kelimesine işlenmiş 11 ciltlik bir eser olarak ortaya çıktı. ‘’Yazarlık ter işidir, ilham değil’’ derken Alatlı aslında kendi yazı serüvenini anlatıyordu.

Japonya’dan Amerika’ya uzanan interdisipliner, ekonomi, felsefe, dilbilim, teolojiyi kapsayan uzun bir eğitimin içinden gelen birikim, muhteşem bir Türkçeyle bambaşka bir formatta Nasihatname oldu. Alatlı içeriği ve formatıyla bir yeniyi daha ortaya koydu.

ALEV ALATLI...

Alev Alatlı 40 yaşında yazmaya başladı. Jack London’ın “Kadınlar kırkından sonra yazmalı” tavsiyesine uydu. İlk kitabı “Yaseminler Tüter mi Hala” romanı, Eleni Naciye’nin ve Kıbrıs’ın hikayesiydi. Romanı akışı içinde hikayenin aralarında Kıbrıs’ın tarihçesini de “Vakanüvis” anlatıyordu. Özet, süzülmüş, bugüne transfer edilmiş bilgilerle…

“İşkenceci” yazarın ikinci romanıydı. İşkenceci ile işkence yapanın arasındaki ayırımın bir kontrplak kadar ince olduğunu anlatıyordu. Kitap Yazko roman ödülü aldı. Aydın Despotizmi üçüncü kitabı oldu. Bu kavramsallaştırma etrafında Türk aydının yabancılaşmasını ve kibrini anlattı. O dönemlerde Yalçın Küçük ile TRT’de yaptığı tartışmayı izlemenizi öneririm.

‘’Orada Kimse Var Mı’’ serisi bir Türkiye panoramasıydı... ‘’Kırmızı çizginiz ideolojik değilse hayata başka bakıyorsunuz…’’ Bu bakışla kaleme aldığı romanlar; ülkücüsü, Kürdü, aydını, solcusu, sağcısı, beyaz Türküyle 4 ciltlik bin sayfaya yakın bir kitapta herkesin kendini bulduğu kitaplar oldu. Dönem romanları değildi, çözümlemeler ve tespitler bugünü de anlatıyor. Bu seriye roman formatında bir Türkiye tarihi denebilirdi. Topluma ‘’benim gördüğümü gören var mı’’ seslenişiydi.

Bu kitaplarda ideolojilerin, kelimelerin insan hayatına hükmetmesine, yaşayana değil de ölü kelimelere değer verilmesine karşı çıkıştı. “Nekrofil” olanı ve “biyofil” olanı iki ayrı tipolojide ortaya koydu. Romanın kahramanı Günay Rodoplu hafızalara kazınan bir aydın karakteri oldu.

Kabus ve Rüya Türkiye’nin ilk anti-ütopya romanlarıydı.

“Türkiye’nin yok olma” kabusuna karşı nedenlerin araştırıldığı bir romandı.

Hiçbir şey tek bir sebepten ibaret değildi. Roman “Türkiye’nin ille de tek bir nedene odaklanması ve bunun da her kesim için farklı olması” sorun tespitiyle başlayan birçok arazı ortaya koyuyordu. Kelebek etkisi, fuzzy mantığıyla kaos paradigmasını, karmaşaya anlam kazandıran sebepleri hep Türkiye üzerinden yazdı. Kadızade’ler ile zıddı Kuran ailesinin çatışmasında Cumhuriyet’i anlatıyordu. İmre Kadızade kabusu görendi. “Uyanmak mümkün mü’’ sorusunun peşindeydi. “Gelecekte sufiler ile matematikçiler el ele verecek” cümlesi bir özet sayılabilirdi. Onarıcıları ve kavramsallaştırmaları ile bu kitaplar Türkiye’nin geleceğine rehber olacak çözümlemeler ortaya koydu. Aman ha! Diyen uyarıları oldu.

Kimi sağcı kimi solcu dedi. Ama Alatlı tüm bunların arasındaki ayrımın çok ince olduğuna işaret eden kitaplarıyla kendisini bir Turna milliyetçisi olarak ortaya koydu.

“Rusya’nın batışı beni derinden etkiledi...” diyerek ‘’Rusya, ne oldu da ‘Şikago Oğlanları’nın eline düşüp oligarklara teslim edildi” sorusunun peşine düştü. Yedi yılın sonunda 3 cildi yayınlanan (4. cildi bekliyoruz) Rusya serisi çıktı. Kitaplar Rusça ‘ya çevrildi ve 2006 yılında Şolohov 100. Yıl Edebiyat Ödülü’nü aldı.

"Beyaz Türkler Neden Küstüler" kitabı o yıllarda yükselen muhafazakar kesime, topluma, sığlaşmaya bir bakıştı. Bu kitaptaki tespiti “paçozlaşma” olarak çevirdiği filistinizmin kucağına düşüştü.

Nasihatnameyi ise ömrünün sadakası olarak kaleme aldı. Bir zihniyet tarihini yazdı, bir kültür arkeolojisi yaptı. İçinde nerede olduğumuza dair koordinatlar da var, kimlerle yan yana ya da karşı karşıya olduğumuza dair silsileler de... Nasıl bir dünyanın içindeyiz, görünenin arkasında ne var? Kimler var? Bunlar nelerle ilişkili? Bunun da ötesinde şimdi ve gelecekte neleri nasıl etkileyecek? Derida’nın tanımladığı yapı söküm denebilir mi bilmiyorum ancak kitapta etimolojisinden başlayarak büyük bir sembolik açılım, kod okuma ve çözüm buluyorsunuz.

Hem de bir nefeste, adeta çizilen bir resmin içinde...

Alev Alatlı bize yazıyla resimler çizmiş adeta...

Kitabın ana hattı bugünün hakim zihniyetini, Amerika’yı anlatıyor. İlk iki cilt öyle şimdilik. Yazar “batı ve doğu kavramlarının da kurgusal olduğuna” inandığı için alışıldık bir batı karşıtlığı yapmıyor. Çözümlüyor, ortaya koyuyor ve işte peşinden gittiğiniz bu diyor. Ne yapıyorsanız bilerek yapın diyor. Bu akışın içinde magazin dahil her şey var ki; bencileyin o kısımları pek sevdim Dünün içinde bugün bugünün içinde dün gizli kısaca…

“Bir dönemi anlatmak sadece tarihçilere bırakılmamalı” diyen Alatlı özetle “tarihten bir kesiti değil hepsini bir bütün olarak” göstermeye çalışıyor. Tarih lineer bir çizgide ilerlemez böğürtlen çalısıdır derken o çalıların dibine hatta en dibine bakıyor. Ola ki oradan Türkiye’ye şans veren bir uç çıkar.

Bilgi arka planı olmayan entelektüel gevezeliğin prim yaptığı,

İnternet oligarşisinin fikirlerimize hakimiyet kurduğu,

Nihilizmin kuşattığı bir çağda;

Mitoloji bilmeden din anlaşılmaz diyerek, Avrupa tarihinde paganlık ve Hristiyanlığa dair bugünde devam eden kültürel kodlara…

Yahudi-Hristiyan sembollerle örülü yeni dünya düzenine…

Dünyada devam eden derin aristokrasi örgüsüne..

Kapitalizmin insanla kavgasına, Hristiyanlığın bugünkü görünümlerine...

Popülizme, kutuplaşmaya, siyasetlere...

Hepsinin bütününde Anglosakson dünyaya derinlemesine paralel kurguyla holistik bir bakış…

Bu özet Nasihatname’ye dair sadece ipuçları verebilir. Yazılış sürecinde yazarın, sancılarına, titizliğine çalışma azmine, sabrına yakından tanık oldum. Nasihatname özet olarak “biz kendimiz olarak nasıl başarırız” sorusuna bir giriştir. Ezber bilgileri bir kenara atın okuyun derim.

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : Ayşe Böhürler
adv
SON DAKİKA
09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı10:40 - ABD Temsilciler Meclisi'nin S-400 kararına Türkiye'den tepki10:29 - ABD, Türk pilotların F-35 eğitimlerini durdurduğunu açıkladı14:00 - Yıldırım-İmamoğlu ortak yayın tarihi belli oldu23:21 - Binali Yıldırım açıkladı: Benim tercihim Uğur Dündar’ın yönetmesi (İmamoğlu ile ekranda tartışma programı)14:14 - ABD'den S-400'e karşı Türkiye'ye ilk hamle!23:51 - 9 günlük bayram tatilinin ilk üç gününde 54 trafik kazası oldu10:18 - Türkiye ekonomisi krizde mi?10:06 - Mayıs ayı enflasyon rakamları belli oldu09:40 - Endonezya'da 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:17 - Sakarya Hendek'te 4,6 büyüklüğünde deprem! İstanbul'da hissedildi11:52 - Kuzey Irak'a PKK'ya yönelik kara ve hava harekatı21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü02:00 - RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR14:37 - Nisan ayı enflasyon rakamları belli oldu14:03 - Venezuela'da darbe girişimi ile ilgili son durum!22:23 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Venezuela'daki darbe girişimi ile ilgili açıklama22:04 - Venezuela'da askeri darbe girişimi! Maduro'dan ilk açıklama00:56 - Sanatçı Dilber Ay kalp krizinden hayatını kaybetti12:06 - Ankara'da ekmek fiyatına zam09:16 - Çiftçi Patates ve soğan ekmiyor, fiyat 5 liranın altına düşmez!20:14 - YSK'dan AK Parti'nin İstanbul için itirazı ile ilgili 3 ara karar16:55 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na saldırı ile ilgili açıklama
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler