Güncelleme: 04:47 TSİ 31 Mart 2020 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Amerika’nın İran’a hediyesi

Tony Karon
Güncelleme: 09:26 TSİ 28 Ekim 2011 Cuma

Başkan Barack Obama’yı eleştirenler, Amerikan askerlerinin yıl sonunda çekilmesinin Irak’ı altın tepsi içerisinde İran’a sunmak olacağını göremiyorlar. Bir diğer nokta da, ülkedeki Amerikan güçlerinin durumunu belirleyen Güçlerin Statüsü Anlaşması’nın yeniden müzakere edilmesinin Obama tarafından değil, Irak’ın demokratik olarak seçilmiş hükümeti tarafından reddedilmiş olması. Obama askerleri yeni yıldan önce eve getirerek, sadece bu anlaşmanın Amerika’ya düşen gereğini yapıyor.

Oysa Dışişleri Bakanı Hillary Clinton bile son Amerikalı Irak’ı terk eder etmez İran’ın Irak’a saldırmaya hazır olduğuna inanıyor gibi. Öyle ki, geçen haftasonu Tahran’ı, Amerikan güçlerinin Irak’ı terk etmesini fırsat bilerek oradaki etkisini arttırmaya çalışmaması konusunda uyardı ve Amerika’nın Irak’a verdiği taahhütleri ciddiye alması gerektiğini söyledi. Ancak Clinton’un gözden kaçırdığı şu: Irak 170 bin Amerikan askeri tarafından işgal edildiği zaman bile, İran’ın Irak politik sistemi üzerindeki etkisi, Amerika’nın etkisinden çok daha fazlaydı. Tahran Amerikan güçlerine saldıran milislere para yardımında bulunarak onları silahlandırmış ve Sünni gruplara karşı da bir mezhep savaşı başlatmış olabilir. Ancak İran’ın Irak üzerindeki asıl etkisi, Irak hükümetinde de temsil edilen Şii siyasi partileri sayesindedir. Ve bu etkisini (ve de Irak halkının ülkelerini işgal etmiş olan bu ordudan kurtulma isteğini) kullanan İran, batı cephesinde ortaya çıkmış bir tehdidi ortadan kaldırmak yolunda Washington’un da yardımıyla, her ne kadar istemeden de olsa, son 10 yılda önemli bir yol kat etmiştir.

İran son 10 yıla, iki düşman arasında sıkışmış halde girmişti. Bir tarafta kendisi için önemli bir tehdit olan Saddam Hüseyin, diğer tarafta ise, daha az önemli olmakla birlikte yine de tehlikeli sayılabilecek, Afganistan’da üslenmiş Taliban vardı. Suudiler ve ABD tarafından desteklenen Saddam Hüseyin tam sekiz yıl boyunca İran’a karşı, İslam Devrimini daha doğarken yok etmeyi hedefleyen ve bu amaçla kimyasal silah kullanmaktan bile kaçınmadığı acımasız bir savaş yürütmüştü. Taliban ise 1997’de İranlı diplomatları katlederek İran’a karşı neredeyse savaş açmıştı.

Bush yönetimi ise iki yıl gibi kısa bir sürede her iki tehdidi ortadan kaldırarak Tahran’a büyük iyilik yapmış oldu ki bu da, İran’ın Irak ve Afganistan’daki Amerikan işgallerine sıcak bakmasının sebebidir.

Birleşik Devletler, Saddam sonrası bir Irak’ın Ortadoğu’da uzun süreli bir askeri üs kurmak için uygun bir yer olacağını düşünüyordu. Irak’ın ilk genel valisi olan General Jay Garner: “20. Yüzyıl başlarındaki Filipinler’i bir hatırlayın. Orada donanmamız için bir kömür istasyonu vardı. Pasifik’te büyük bir askeri varlık bulundurmamız bu sayede mümkün oldu. Irak da, gelecek birkaç on yıl boyunca bizim Orta Doğu’daki kömür istasyonumuz olacak ve bölgede büyük bir güç bulundurmamıza olanak sağlayacak” demişti.

Garner fazla dayanamadı, ancak onun varisi L. Paul Bremer üç yıllık bir hükümet oluşturmaya çalışırken kendisini Iraklılar ile çatışır bir pozisyonda buluverdi. Irak’taki Şii çoğunluğun en önemli dini liderlerinden olan ve din adamlarının yönetimine karşı çıktığı için İran’daki mollalarla da ters düşmüş olan Ayetullah Ali Sistani ise, işgali yasallaştıracağı düşüncesiyle Amerikalı yetkililerle görüşmeyi bile reddederek Washington’u zor durumda bıraktı. Sistani, Iraklılar’ın kendi hükümetlerini seçmesine izin verilmesi gerektiğinde ısrar ederek yüz binlerce insanı sokaklara döktü ve ABD’nin geri adım atmasını sağladı.

Hem o hem de daha sonraki seçimler, Şii İslamcı partilerin başkanlık ettiği ve Washington’dan çok İran’a yakın hükümetlerin kurulmasıyla sonuçlandı. Maliki hükümeti bağımsız ve milliyetçi ve elbette İran’a yem olmak niyetinde değil. Ancak Washington’ın bölgeyle ilgili beklentilerine cevap vermek bir yana, İran’ın izole edilmesine yönelik çabalara bile katılmıyor. Bağımsızlığı korumanın yolu her iki tarafla da iyi ilişkiler kurmaya bağlı olmasına rağmen, İran’ın talepleri karşısında daha olumlu bir tutum sergiliyor.

Sonuç olarak, bölgedeki Amerikan askeri gücünün en fazla olduğu dönemde bile, İran’ın Bağdat üzerindeki etkisi, Washington’un etkisinden fazlaydı.

ABD, içlerinde eğitmen, güvenlik görevlisi gibi elçilik personelinin de bulunduğu 17 bin kişi ve CIA’in gizli operasyonları vasıtasıyla Irak’taki varlığını koruyacak gibi gözüküyor. Irak ise İran ve Suudi Arabistan arasında çıkabilecek bir mezhep çatışmasının savaş alanı haline gelmek, ülkenin kuzeyinde, Kerkük gibi şehirlerde Kürtler ve Araplar arasında çeşitli gerginlikler baş göstermesi veya Sünni isyancıların yeniden güç kazanması gibi çeşitli tehlikelerle yüz yüze.

Fakat İran’ın stratejik bakış açısına göre, bunlar olumlu olarak nitelenebilecek gelişmeler. İran’ın dostları iktidardayken, düşmanları muhalefette. Üstelik Irak’taki Amerikan varlığı da hızla geriliyor. İran, tam da barışa ulaşmak üzereyken Irak’a karşı yeni bir savaş başlatmak niyetinde değil.

Amerika’nın Irak’tan çekilmesi, İran’a verilmiş bir hediye değildir. Amerika’nın İran’a gerçek hediyesi, Irak’ı işgal etmek olmuştur.

adv
SON DAKİKA
22:39 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 168 oldu!23:11 - ABD'de corona virüsten ölü sayısı 2 bini geçti (Corona virüs son durum)23:06 - Türkiye'de corona virüs salgınından hayatını kaybedenlerin sayısı 131 oldu!00:02 - Bakan Soylu: Sürekli bir taşınma söz konusu, bu hastalığı yayar23:22 - Türkiye'de corona virüsten can kaybı 92 oldu!23:02 - İtalya'da bir günde 969 kişi corona virüsten öldü! (Corona virüste son durum)22:49 - Corona virüsün savaşında en kritik cihaz solunum cihazı!20:37 - Pangolin'de corona virüsün benzerini taşıyor20:26 - Corona virüsün yeni savaş alanı Hindistan olacak iddiası!18:04 - Corona virüsü tespit etmek için ev tipi antikor testi geliştirildi23:03 - Türkiye'de corona virüsten hayatını kaybedenlerin sayısı 75 oldu14:45 - Üniversite tatili uzadı, YKS sınavı ertelendi!12:53 - Umut veren gelişme! ''Corona virüs aşısı uzun yıllar koruyabilir''00:17 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 59 oldu19:53 - Uzaktan eğitim 30 Nisan'a kadar uzatıldı12:00 - İspanya corona virüs nedeniyle NATO'dan acil yardım istedi (Corona virüste son durum)00:02 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 44 oldu13:39 - EBA TV nereden ve nasıl izlenecek? EBA TV uydu frekansları nedir?00:59 - Almanya Başbakanı Merkel corona virüs salgını nedeniyle kendisini karantinaya aldı00:45 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Evlerimizde kalalım00:23 - Bilim insanları Çin'in corona virüs raporunu çıkardı! (72 bin vaka tek tek incelendi)00:15 - Türkiye'de corona virüsten ölenlerin sayısı 30 oldu! Vaka sayısı bin 23600:08 - Gıdalardan insana corona virüs bulaşır mı?23:50 - Türkiye'de Corona virüs salgınından ölenlerin sayısı 21 oldu!23:41 - Corona virüste hızlı tanı kiti devrede! 15 dakikada sonuç23:59 - Türkiye'de Corona virüsten ölenlerin sayısı 9 oldu! Vaka sayısı 67023:04 - Sağlık Bakanlığı'ndan Corona virüs genelgesi! özel ve vakıf hastaneleri de virüs hastalarına bakacak22:55 - Ölümcül virüsler çoğu neden yarasalarda ortaya çıkıyor?22:51 - İtalya'da corona virüsten bir günde 627 kişi öldü! (Corona virüste son durum)22:08 - Hangisi doğru? Corona virüs hakkında efsaneler!21:50 - 79 yaşındaki corona virüs hastası o ilaçla tedavi edildi!21:40 - İngiltere'den corona virüs nedeniyle emekli 65 bin doktor ve hemşireye mektup23:22 - Türkiye'de corona virüsten üçüncü ölüm!23:02 - Gün gün corona virüs belirtileri22:56 - Monako Prensi 2. Albert corona virüsü salgınına yakalandı12:14 - Corona virüste Çin'de bir ilk! (Corona virüste son durum)00:21 - Türkiye'de Corona virüsten ikinci ölüm! Vaka sayısı 191!00:20 - Türkiye'de corona virüse karşı 100 milyarlık paket (Covid-19'a karşı alınan 19 önlem)00:15 - Corona virüsü salgınında her 10 vakadan sadece 1'i tespit edilebiliyor00:00 - Corona virüs yüzeylerde ne kadar yaşar?23:57 - İtalya'da corona virüs salgınından bir günde 475 ölüm! (Corona virüste son durum)00:17 - Türkiye'de corona virüsten ilk ölüm! Türkiye'deki toplam vaka sayısı 98'e yükseldi23:58 - İtalya'da corona virüsten ölenlerin sayısı artıyor! (Corona virüste son durum)23:54 - Corona virüs Avrupa kıtasındaki tüm ülkelerine yayıldı!09:35 - Corona virüste doğrular ve yanlışlar nelerdir? (Corona virüs için alınacak tedbirler nelerdir?)01:58 - Türkiye'de corona virüs vaka sayısı 47'ye çıktı00:15 - İtalya'da corona virüsten bir günde 349 ölüm (Corona virüste son durum)00:03 - İçişleri Bakanlığı'ndan corona virüs genelgesi: AVM ve restoranlar hariç tüm mekanlar kapatılıyor!23:24 - Bakan Koca: Pozitif çıkan yeni vakalar var15:19 - Avustralyalı bilim insanları: Corona virüsün ilacını bulduk00:59 - Türkiye'de corona virüs vaka sayısı 18'e çıktı00:55 - Çin'de 15 dakikada sonuç veren corona virüs testi geliştirildi21:34 - İtalya'da bir günde corona virüsten 368 ölüm! (Corona virüste son durum)19:07 - Türkiye'de corona virüs vaka sayısı 5'e yükseldi15:03 - Corona virüs semptomları nelerdir? Covid-19’u alerji, grip ve nezledenayıran özellikleri nelerdir?14:53 - Diyanet İşleri Başkanı Erbaş'tan yeni tip corona virüs açıklaması13:06 - Dünya tarihini etkileyen 10 pandemi salgını!12:57 - Türkiye'de ikinci corona virüs vakası gerçekleşti12:43 - Ebola'yı keşfeden Belçikalı bilim insanı Peter Piot'tan korkutan corona virüs açıklaması14:15 - Çinli salgın uzmanı Zhong Nanshan: Corona virüs salgını Haziran'da sona erecek (Corona virüste son durum)21:35 - Dünya Sağlık Örgütü corona virüsü pandemi ilan etti11:08 - Corana virüs dünyada hızla yayılıyor! (Corana virüste son durum)01:04 - Türkiye'de ilk Corona virüs vakası!00:07 - Bakan Koca: Türkiye'de corona virüs olma ihtimali çok yüksek22:00 - Corona virüste son durum!17:30 - ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Jeffrey'den İdlib ateşkesi ile ilgili açıklama14:55 - Ali Babacan'ın parti kuruluş dilekçesi İçişleri Bakanlığı'na sunuldu23:55 - İtalya'da corona virüs bilançosu ağırlaşıyor!23:42 - Fransa Kültür Bakanı Franck Riester corona virüse yakalandı23:31 - Eski Adalet Bakanı Şevket Kazan hayatını kaybetti!21:47 - Rusya'daki İdlib zirvesinden ateşkes kararı çıktı (Erdoğan-Putin görüşmesi sonrası açıklama)12:46 - İngiliz bilim adamı: Corona virüs savaşını kaybettik11:27 - Bahar Kalkanı Harekatı'nda 2 asker hayatını kaybetti, 6 asker yaralı11:36 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu23:52 - Corona virüs bilançosu ağırlaşıyor ( Corona virüste son durum)23:48 - İtalya, Güney Kore ve Irak'a corona virüs salgını nedeniyle uçuşlar durduruldu23:29 - ABD'de corona virüsten ilk ölüm meydana geldi! (Corona virüs salgınında son durum)23:17 - İşte corona virüse karşı alınacak önlemler23:12 - YouTube Ekim 2019 ile Aralık 2019 arasında 5.8 milyon videoyu sildi10:50 - Hatay Valisi Doğan: Suriye İdlib'de 33 asker şehit, 32 yaralı10:47 - Rusya'dan İdlib'deki hava saldırına ilişkin açıklama01:42 - Suriyeli mültecilerine Avrupa kapıları açıldı20:12 - Corona virüs dünyada can almaya devam ediyor (Corona virüsünde son durum)12:53 - AK Parti/Çelik: Suriye rejimine verilen süre dolunca TSK görevini yerine getirecek00:28 - MSB: İdlib'de iki asker şehit oldu00:45 - İran'dan getirilen 132 yolcuya corona virüsü karantinası!22:43 - Corona virüsü dünyada hızla yayılıyor!18:51 - Çin'in Rusya Büyükelçisi Hanhui: Corona virüse karşı aşı geliştirdik23:46 - İran'daki 5,9'luk deprem Van'ı da vurdu: Başkale'de 9 kişi hayatını kaybetti!03:53 - Van'da 5 kişi Corona virüs şüphesiyle tedavi altına alındı22:15 - İdlib'de saldırı sonucu bir asker hayatını kaybetti!02:27 - Corona virüs salgınında son durum!23:19 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin İdlib'i görüştü22:40 - Corona virüsü tedavisinde önemli gelişme! (Corona virüste son durum)22:00 - İdlib'de hava saldıırısında 2 asker hayatını kaybetti!13:36 - 20 bin ek öğretmen ataması yapılacak (2020'de öğretmen ataması ne zaman?)19:46 - HSK'dan Gezi Parkı davasında beraat veren 3 hakim için soruşturma izni13:28 - Erdoğan: Her türlü hazırlık yapıldı, İdlib harekatı bir an meselesidir10:48 - Yargıtay: 12 Eylül askeri darbesinin mimarlarının rütbe ve malları geri alınsın21:36 - Kalın: Moskova'daki İdlib görüşmelerinden tatmin edici bir sonuç çıkmadı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler