Güncelleme: 14:49 TSİ 18 Ocak 2019 Cuma
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Amerika’nın İran’a hediyesi

Tony Karon
Güncelleme: 09:26 TSİ 28 Ekim 2011 Cuma

Başkan Barack Obama’yı eleştirenler, Amerikan askerlerinin yıl sonunda çekilmesinin Irak’ı altın tepsi içerisinde İran’a sunmak olacağını göremiyorlar. Bir diğer nokta da, ülkedeki Amerikan güçlerinin durumunu belirleyen Güçlerin Statüsü Anlaşması’nın yeniden müzakere edilmesinin Obama tarafından değil, Irak’ın demokratik olarak seçilmiş hükümeti tarafından reddedilmiş olması. Obama askerleri yeni yıldan önce eve getirerek, sadece bu anlaşmanın Amerika’ya düşen gereğini yapıyor.

Oysa Dışişleri Bakanı Hillary Clinton bile son Amerikalı Irak’ı terk eder etmez İran’ın Irak’a saldırmaya hazır olduğuna inanıyor gibi. Öyle ki, geçen haftasonu Tahran’ı, Amerikan güçlerinin Irak’ı terk etmesini fırsat bilerek oradaki etkisini arttırmaya çalışmaması konusunda uyardı ve Amerika’nın Irak’a verdiği taahhütleri ciddiye alması gerektiğini söyledi. Ancak Clinton’un gözden kaçırdığı şu: Irak 170 bin Amerikan askeri tarafından işgal edildiği zaman bile, İran’ın Irak politik sistemi üzerindeki etkisi, Amerika’nın etkisinden çok daha fazlaydı. Tahran Amerikan güçlerine saldıran milislere para yardımında bulunarak onları silahlandırmış ve Sünni gruplara karşı da bir mezhep savaşı başlatmış olabilir. Ancak İran’ın Irak üzerindeki asıl etkisi, Irak hükümetinde de temsil edilen Şii siyasi partileri sayesindedir. Ve bu etkisini (ve de Irak halkının ülkelerini işgal etmiş olan bu ordudan kurtulma isteğini) kullanan İran, batı cephesinde ortaya çıkmış bir tehdidi ortadan kaldırmak yolunda Washington’un da yardımıyla, her ne kadar istemeden de olsa, son 10 yılda önemli bir yol kat etmiştir.

İran son 10 yıla, iki düşman arasında sıkışmış halde girmişti. Bir tarafta kendisi için önemli bir tehdit olan Saddam Hüseyin, diğer tarafta ise, daha az önemli olmakla birlikte yine de tehlikeli sayılabilecek, Afganistan’da üslenmiş Taliban vardı. Suudiler ve ABD tarafından desteklenen Saddam Hüseyin tam sekiz yıl boyunca İran’a karşı, İslam Devrimini daha doğarken yok etmeyi hedefleyen ve bu amaçla kimyasal silah kullanmaktan bile kaçınmadığı acımasız bir savaş yürütmüştü. Taliban ise 1997’de İranlı diplomatları katlederek İran’a karşı neredeyse savaş açmıştı.

Bush yönetimi ise iki yıl gibi kısa bir sürede her iki tehdidi ortadan kaldırarak Tahran’a büyük iyilik yapmış oldu ki bu da, İran’ın Irak ve Afganistan’daki Amerikan işgallerine sıcak bakmasının sebebidir.

Birleşik Devletler, Saddam sonrası bir Irak’ın Ortadoğu’da uzun süreli bir askeri üs kurmak için uygun bir yer olacağını düşünüyordu. Irak’ın ilk genel valisi olan General Jay Garner: “20. Yüzyıl başlarındaki Filipinler’i bir hatırlayın. Orada donanmamız için bir kömür istasyonu vardı. Pasifik’te büyük bir askeri varlık bulundurmamız bu sayede mümkün oldu. Irak da, gelecek birkaç on yıl boyunca bizim Orta Doğu’daki kömür istasyonumuz olacak ve bölgede büyük bir güç bulundurmamıza olanak sağlayacak” demişti.

Garner fazla dayanamadı, ancak onun varisi L. Paul Bremer üç yıllık bir hükümet oluşturmaya çalışırken kendisini Iraklılar ile çatışır bir pozisyonda buluverdi. Irak’taki Şii çoğunluğun en önemli dini liderlerinden olan ve din adamlarının yönetimine karşı çıktığı için İran’daki mollalarla da ters düşmüş olan Ayetullah Ali Sistani ise, işgali yasallaştıracağı düşüncesiyle Amerikalı yetkililerle görüşmeyi bile reddederek Washington’u zor durumda bıraktı. Sistani, Iraklılar’ın kendi hükümetlerini seçmesine izin verilmesi gerektiğinde ısrar ederek yüz binlerce insanı sokaklara döktü ve ABD’nin geri adım atmasını sağladı.

Hem o hem de daha sonraki seçimler, Şii İslamcı partilerin başkanlık ettiği ve Washington’dan çok İran’a yakın hükümetlerin kurulmasıyla sonuçlandı. Maliki hükümeti bağımsız ve milliyetçi ve elbette İran’a yem olmak niyetinde değil. Ancak Washington’ın bölgeyle ilgili beklentilerine cevap vermek bir yana, İran’ın izole edilmesine yönelik çabalara bile katılmıyor. Bağımsızlığı korumanın yolu her iki tarafla da iyi ilişkiler kurmaya bağlı olmasına rağmen, İran’ın talepleri karşısında daha olumlu bir tutum sergiliyor.

Sonuç olarak, bölgedeki Amerikan askeri gücünün en fazla olduğu dönemde bile, İran’ın Bağdat üzerindeki etkisi, Washington’un etkisinden fazlaydı.

ABD, içlerinde eğitmen, güvenlik görevlisi gibi elçilik personelinin de bulunduğu 17 bin kişi ve CIA’in gizli operasyonları vasıtasıyla Irak’taki varlığını koruyacak gibi gözüküyor. Irak ise İran ve Suudi Arabistan arasında çıkabilecek bir mezhep çatışmasının savaş alanı haline gelmek, ülkenin kuzeyinde, Kerkük gibi şehirlerde Kürtler ve Araplar arasında çeşitli gerginlikler baş göstermesi veya Sünni isyancıların yeniden güç kazanması gibi çeşitli tehlikelerle yüz yüze.

Fakat İran’ın stratejik bakış açısına göre, bunlar olumlu olarak nitelenebilecek gelişmeler. İran’ın dostları iktidardayken, düşmanları muhalefette. Üstelik Irak’taki Amerikan varlığı da hızla geriliyor. İran, tam da barışa ulaşmak üzereyken Irak’a karşı yeni bir savaş başlatmak niyetinde değil.

Amerika’nın Irak’tan çekilmesi, İran’a verilmiş bir hediye değildir. Amerika’nın İran’a gerçek hediyesi, Irak’ı işgal etmek olmuştur.

adv
SON DAKİKA
12:07 - 18 milyon öğrenci için karne günü10:41 - İstanbul'un Beşiktaş'ta sahte konsolosluk binası açıp, Karadağ vatandaşlığı sattılar12:18 - Prof. Dr. Canan Karatay: Çocuklar yumurta tereyağıyla cin gibi olurlar00:53 - 17 Ocak Perşembe gün hangi illerde okullar tatil23:29 - İngiltere'de Theresa May hükümeti güvenoyu almayı başardı17:46 - Suriye'de YPG'nin denetimindeki Münbiç'te patlama: 4 ABD askeri öldü01:52 - Yoğun kar yağışı nedeniyle yurdun bir çok noktasında ulaşımda zorluklar yaşanıyor00:37 - 16 Ocak Çarşamba günü hangi il ve ilçede okullar tatil?14:26 - Ekim 2018'de işsizlik rakamları belli oldu08:13 - 15 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?23:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile Süriye'yi görüştü14:34 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Trump'ın ''Türkiye'yi tehdit'' mesajlarıyla ilgili açıklama14:28 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Trump'ın sözlerine sert tepki!10:27 - Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun'dan Trump'ın sözlerine yanıt10:21 - Cumhurbaşkanlı sözcüsü Kalın'dan Trump'a yanıt: Suriyeli Kürtleri PKK ile bir tutmak ölümcül bir hatadır00:05 - 14 Ocak Pazartesi hangi illerde okullar tatil?)00:00 - Paris'te eylemde çıkan olaylarda 167 sarı yelekli gözaltına alındı17:07 - AK Parti'nin Sakarya belediye başkan adayları belli oldu17:02 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan Binali Yıldırım'a YSK yanıtı16:53 - Esad rejimi Münbiç çevresine askeri yığınak yapmaya başladı!16:50 - Emeklilerin maaş farkının ödeneceği tarih belli oldu18:11 - 12 Ocak 2019 Tarihte bugün neler oldu?17:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Kocaeli Belediye Başkan Adaylarını açıkladı17:10 - HÜDA PAR'dan 31 Mart 2019 yerel seçim kararı05:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!01:48 - Trump, acil durum ilandan çark etti22:08 - Doğu Karadeniz'de PKK operasyonu22:00 - ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton'dan Türkiye açıklaması16:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Trabzon Belediye Başkan adaylarını açıkladı00:54 - 11 Ocak Perşembe günü kar yağışı nedeniyle eğitime bir gün ara verilen iller00:35 - 10 Ocak Perşembe günü okullarda kar tatili olan il ve ilçeler23:19 - ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'dan Suriye'den çekilme ile ilgili açıklama22:56 - Heyet Tahrir-üş Şam İdlib'de kontrolü sağlamaya çok yaklaştı22:51 - Soğuk havayla doğalgaz tüketimi 8 Ocak'ta rekor kırdı01:25 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)00:13 - 9 Ocak Çarşamba günü hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil?15:54 - Beştepe'de John Bolton ile görüşen İbrahim Kalın'dan ilk açıklama15:14 - Erdoğan: Bolton'ın muhatabı İbrahim Kalın'dır15:07 - Beştepe'de ABD heyetiyle kritik görüşme09:57 - Ordu için CHP ve İYİ Parti arasında İdris Naim Şahin bilmecesi00:05 - 8 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?20:09 - Trump: DAEŞ'le mücadele ederken Suriye'den uygun bir şekilde çekileceğiz20:02 - Binali Yıldırım: Uber için ortak yol bulunur14:57 - Beyin Haritalama Vakfından Prof. Nevzat Tarhan'a 2019 Golden Axon Liderlik Ödülü14:53 - Şanlıurfa Suruç'ta işçi ve öğrenci servisleri çarpıştı: 3 ölü, 13 yaralı!09:51 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)23:40 - İstanbul'da beklenen kar yağışı başladı23:21 - 7 Ocak 2019 Pazartesi günü hangi illerde okullar tatil olacak?23:15 - Endonezya'da 7 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:07 - Eski YPG'li Silo: ABD'den aldığımız silahları geri vereceğimize dair bir kağıt imzalamadık19:56 - Gripten korunmanın en basit yolu elleri yıkamaktır22:05 - ABD: Suriye'den çekilmek için belirli bir takvim yok17:11 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Pakistan'ın FETÖ adımı memnuniyet verici16:49 - CHP'de yerel seçim için 4 büyükşehir ve 4 il adayı belli oldu16:41 - MHP Lideri Bahçeli'den parti teşkilatına seçim genelgesi16:37 - Dışişleri'nden ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'ya tepki14:30 - Kaşıkçı cinayeti davasında 5 infaz timine idam talebi10:34 - Memur ve emekli maaşının 2019 zam oranı belli oldu10:24 - 2018 yılı enflasyon rakamları açıklandı00:32 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan teşkilata ''Cumhur İttifakı'' uyarısı00:20 - 4 ilde okullara kar tatili23:16 - Suriye rejiminden "400 YPG'li Münbiç’i terk etti" iddiası20:10 - AK Parti Samsun İl Başkanı Hakan Karaduman açığa alındı20:02 - MHP'de Samsun İl Başkanı Tekin görevden alındı, Milletvekili Erhan Usta disipline verildi13:13 - Çin 13 yıllık askeri haberleşme anteni projesini bitirdi12:58 - Danimarka'da köprü üzerinde tren kazası: En az 6 ölü12:49 - İstanbul'da su faturasına %15 indirim00:15 - ABD'den işgalci Siyonist İsrail'e Suriye konusunda güvence20:40 - Erdoğan, AK Parti'nin Ankara ilçe belediye başkanı adaylarını açıkladı16:00 - İstanbul Büyükada'da at ahırlarında yangın14:57 - ''Brokoli buharda birkaç dakikalık pişirme veya çiğ tüketilmesi gerekir''20:28 - 2. Ordu Komutanı Org. Temel neden görevden alındı?20:23 - ÖTV ve KDV indirimleri 3 ay daha devam edecek12:50 - 2019 yılı için yeni uygulamalar yarın başlıyor (Hayatımızda neler değişecek?)09:57 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 60 muvazzaf asker hakkında gözaltı kararı09:52 - 2019 Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) artış oranı belli oldu23:12 - MHP 31 Mart yerel seçim için 402 belediye başkan adayını daha açıkladı23:05 - 12 ilde pazartesi okullara kar tatili (31 Aralık Hangi illerde okullar tatil edildi?)22:53 - Binali Yıldırım AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı13:39 - İşte AKN'siz internet fiyatları (Adil Kullanım Kotası ne zaman kalkacak?)13:14 - ABD:Suriye'de savaş henüz bitmedi, silahları YPG'den geri isteyemeyiz12:44 - Konya'da bir evde çıkan yangında 4 çocuk öldü!15:15 - "Esad güçleri Münbiç'e girdi" iddiasına Pentagon'dan yalanlama15:08 - Milli Savunma Bakanlığı'ndan Münbiç açıklaması15:03 - Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'dan Münbiç açıklaması14:57 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''Esad güçlerinin Münbiç'e girdi'' ile ilgili açıklama22:34 - 14 ilde okullara kar tatili (Hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil edildi?)15:38 - CHP'li aday Ekrem İmamoğlu İstanbul için hedeflerini açıkladı15:34 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Muhtarlar Toplantısı'nda Kılıçdaroğlu'na yınıt23:37 - ABD Başkanı Trump'tan Irak'a sürpriz ziyaret22:53 - 13 ilde okullarda bir gün kar tatili19:25 - RTÜK'ten Fox TV ve Halk TV'ye para ve kapatma cezası17:51 - TBMM Başkanı Binali Yıldırım'dan istifa sorusuna yanıt: Konu benim dışımda17:46 - Erdoğan: BM'de adalet diye bir şey beklemeyin17:34 - Rusya: ABD'nin çekileceği bölgeler Suriye hükümetine bırakılması gerekir17:20 - Adalet Bakanı Gül'den İsrailli mevkidaşına yanıt17:10 - Esad'dan Suriye'nin kuzeyinde "uçuşa kapalı alan" hamlesi09:00 - Ankara ve 20 ilde kar nedeniyle okullar tatil edildi(Hangi illerde okullar tatil edildi?)18:56 - 2019 Asgari Geçim İndirimi kaç lira oldu? (Asgari Geçim İndirimi nasıl hesaplanır?)18:49 - 2019 işsizlik maaşı ne kadar oldu?
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler