Güncelleme: 00:46 TSİ 19 Mart 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Amerika’nın İran’a hediyesi

Tony Karon
Güncelleme: 09:26 TSİ 28 Ekim 2011 Cuma

Başkan Barack Obama’yı eleştirenler, Amerikan askerlerinin yıl sonunda çekilmesinin Irak’ı altın tepsi içerisinde İran’a sunmak olacağını göremiyorlar. Bir diğer nokta da, ülkedeki Amerikan güçlerinin durumunu belirleyen Güçlerin Statüsü Anlaşması’nın yeniden müzakere edilmesinin Obama tarafından değil, Irak’ın demokratik olarak seçilmiş hükümeti tarafından reddedilmiş olması. Obama askerleri yeni yıldan önce eve getirerek, sadece bu anlaşmanın Amerika’ya düşen gereğini yapıyor.

Oysa Dışişleri Bakanı Hillary Clinton bile son Amerikalı Irak’ı terk eder etmez İran’ın Irak’a saldırmaya hazır olduğuna inanıyor gibi. Öyle ki, geçen haftasonu Tahran’ı, Amerikan güçlerinin Irak’ı terk etmesini fırsat bilerek oradaki etkisini arttırmaya çalışmaması konusunda uyardı ve Amerika’nın Irak’a verdiği taahhütleri ciddiye alması gerektiğini söyledi. Ancak Clinton’un gözden kaçırdığı şu: Irak 170 bin Amerikan askeri tarafından işgal edildiği zaman bile, İran’ın Irak politik sistemi üzerindeki etkisi, Amerika’nın etkisinden çok daha fazlaydı. Tahran Amerikan güçlerine saldıran milislere para yardımında bulunarak onları silahlandırmış ve Sünni gruplara karşı da bir mezhep savaşı başlatmış olabilir. Ancak İran’ın Irak üzerindeki asıl etkisi, Irak hükümetinde de temsil edilen Şii siyasi partileri sayesindedir. Ve bu etkisini (ve de Irak halkının ülkelerini işgal etmiş olan bu ordudan kurtulma isteğini) kullanan İran, batı cephesinde ortaya çıkmış bir tehdidi ortadan kaldırmak yolunda Washington’un da yardımıyla, her ne kadar istemeden de olsa, son 10 yılda önemli bir yol kat etmiştir.

İran son 10 yıla, iki düşman arasında sıkışmış halde girmişti. Bir tarafta kendisi için önemli bir tehdit olan Saddam Hüseyin, diğer tarafta ise, daha az önemli olmakla birlikte yine de tehlikeli sayılabilecek, Afganistan’da üslenmiş Taliban vardı. Suudiler ve ABD tarafından desteklenen Saddam Hüseyin tam sekiz yıl boyunca İran’a karşı, İslam Devrimini daha doğarken yok etmeyi hedefleyen ve bu amaçla kimyasal silah kullanmaktan bile kaçınmadığı acımasız bir savaş yürütmüştü. Taliban ise 1997’de İranlı diplomatları katlederek İran’a karşı neredeyse savaş açmıştı.

Bush yönetimi ise iki yıl gibi kısa bir sürede her iki tehdidi ortadan kaldırarak Tahran’a büyük iyilik yapmış oldu ki bu da, İran’ın Irak ve Afganistan’daki Amerikan işgallerine sıcak bakmasının sebebidir.

Birleşik Devletler, Saddam sonrası bir Irak’ın Ortadoğu’da uzun süreli bir askeri üs kurmak için uygun bir yer olacağını düşünüyordu. Irak’ın ilk genel valisi olan General Jay Garner: “20. Yüzyıl başlarındaki Filipinler’i bir hatırlayın. Orada donanmamız için bir kömür istasyonu vardı. Pasifik’te büyük bir askeri varlık bulundurmamız bu sayede mümkün oldu. Irak da, gelecek birkaç on yıl boyunca bizim Orta Doğu’daki kömür istasyonumuz olacak ve bölgede büyük bir güç bulundurmamıza olanak sağlayacak” demişti.

Garner fazla dayanamadı, ancak onun varisi L. Paul Bremer üç yıllık bir hükümet oluşturmaya çalışırken kendisini Iraklılar ile çatışır bir pozisyonda buluverdi. Irak’taki Şii çoğunluğun en önemli dini liderlerinden olan ve din adamlarının yönetimine karşı çıktığı için İran’daki mollalarla da ters düşmüş olan Ayetullah Ali Sistani ise, işgali yasallaştıracağı düşüncesiyle Amerikalı yetkililerle görüşmeyi bile reddederek Washington’u zor durumda bıraktı. Sistani, Iraklılar’ın kendi hükümetlerini seçmesine izin verilmesi gerektiğinde ısrar ederek yüz binlerce insanı sokaklara döktü ve ABD’nin geri adım atmasını sağladı.

Hem o hem de daha sonraki seçimler, Şii İslamcı partilerin başkanlık ettiği ve Washington’dan çok İran’a yakın hükümetlerin kurulmasıyla sonuçlandı. Maliki hükümeti bağımsız ve milliyetçi ve elbette İran’a yem olmak niyetinde değil. Ancak Washington’ın bölgeyle ilgili beklentilerine cevap vermek bir yana, İran’ın izole edilmesine yönelik çabalara bile katılmıyor. Bağımsızlığı korumanın yolu her iki tarafla da iyi ilişkiler kurmaya bağlı olmasına rağmen, İran’ın talepleri karşısında daha olumlu bir tutum sergiliyor.

Sonuç olarak, bölgedeki Amerikan askeri gücünün en fazla olduğu dönemde bile, İran’ın Bağdat üzerindeki etkisi, Washington’un etkisinden fazlaydı.

ABD, içlerinde eğitmen, güvenlik görevlisi gibi elçilik personelinin de bulunduğu 17 bin kişi ve CIA’in gizli operasyonları vasıtasıyla Irak’taki varlığını koruyacak gibi gözüküyor. Irak ise İran ve Suudi Arabistan arasında çıkabilecek bir mezhep çatışmasının savaş alanı haline gelmek, ülkenin kuzeyinde, Kerkük gibi şehirlerde Kürtler ve Araplar arasında çeşitli gerginlikler baş göstermesi veya Sünni isyancıların yeniden güç kazanması gibi çeşitli tehlikelerle yüz yüze.

Fakat İran’ın stratejik bakış açısına göre, bunlar olumlu olarak nitelenebilecek gelişmeler. İran’ın dostları iktidardayken, düşmanları muhalefette. Üstelik Irak’taki Amerikan varlığı da hızla geriliyor. İran, tam da barışa ulaşmak üzereyken Irak’a karşı yeni bir savaş başlatmak niyetinde değil.

Amerika’nın Irak’tan çekilmesi, İran’a verilmiş bir hediye değildir. Amerika’nın İran’a gerçek hediyesi, Irak’ı işgal etmek olmuştur.

adv
SON DAKİKA
19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu09:02 - ABD'den DEAŞ'lı militanlarına sahte pasaport21:32 - Erdoğan: S-400 sisteminin NATO ve ABD'nin güvenliğiyle ilgisi yok14:58 - Milli Savunma Bakanı Akar yeni askerlik sistemini açıkladı08:49 - Çocuk koruma derneğinin başkanı 8 yaşındaki oğlunu istismardan tutuklandı!08:23 - TOKİ'nin 50 bin sosyal konutuyla ilgili başvuru çarşamba günü başlıyor08:20 - Ankara'da 145 adrese uyuşturucu baskını10:11 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu22:01 - Afganistan'da sel ve su baskınında 20 kişi hayatını kaybetti22:03 - 2 Mart 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:05 - Peru'da 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi!12:06 - 9 yaşındaki tüketici Elif'in meşrubat firmasına karşı zaferi (Meşrubat firmasına 241 bin lira ceza)14:21 - Asya'da korkutan gerilim! Pakistan iki Hint savaş uçağını düşürdü: 3 ölü!13:12 - Tek tek insanlar açısından doğru olan yaklaşımlar toplumun tamamını da benzer biçimde etkiler mi?21:03 - Erdoğan: Bugün bize ihanet edenler gittikleri yere de ihanet edecekler22:03 - İstanbul'da tüm okullar pazartesi günü tatil16:03 - TBMM'nin 29. başkanı AK Partili Mustafa Şentop oldu22:52 - Venezuela'da ordu ile yerli halk arasında çatışma: 2 ölü!08:27 - AK Parti'nin meclis başkanı adayı belli oldu08:19 - "Venezuela Devlet Başkanı Maduro'dan Türkiye'de banka hesabı açın çağrısı" iddiası08:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü11:50 - Yerinden 1 liraya alınan salatalık halde 9 liraya satıldı!01:35 - Çanakkale'de 5 büyüklüğünde deprem!15:08 - MHP Lideri Bahçeli'den Burhanettin Kocamaz yorumu15:02 - İYİ Parti'nin Mersin'de Burhanettin Kocamaz'ı aday gösterememesi sonrasında yeni formül14:53 - TÜSİAD'ın yeni başkanı Simone Kaslowski oldu (Simone Kaslowski kimdir?)14:49 - TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın görevden alındı13:25 - Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı'ya 2 yıl hapis cezası00:55 - Mersin'de İYİ Parti’ye geçen Burhanettin Kocamaz aday olamadı (Liste YSK’ya geç verildi)00:23 - Cumhur İttifakı'ında son durum: 44 il AK Parti, 7 ilde MHP00:05 - Rusya ''sınırsız menzilli'' nükleer kruz füzesini test etti00:00 - Millet İttifakı'nda son durum: 29 il CHP'ye, 21 il İYİ Parti'ye00:53 - Binali Yıldırım istifa edip Meclis'e veda etti20:04 - Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun sınırımızdaki terör koridorunu yıkacağız19:59 - Muğla Milas'ta maden sahasında heyelan sonucunda göçük: 2 ölü!02:15 - Kalın’dan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in iadesi' iddiası ile ilgili açıklama19:44 - ABD Başkanı Trump: Suriye ile ilgili 24 saat içerisinde bir açıklama yapacağım19:35 - 'Poşet formalı Afganlı küçük Messi'nin annesi: Hayatımız mahvoldu, Taliban oğlumun peşinde10:28 - 2018 Kasım ayı işsizlik rakamları belli oldu19:46 - Soçi'deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrası 3 liderden ilk açıklama19:40 - İstanbul Kartal'da yıkılan 8 katlı binayla ilgili 2 kişi tutuklandı17:18 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan ilaç zammı ile ilgili açıklama02:10 - İran'da Devrim Muhafızlarına yönelik intihar saldırısı: 27 kişi hayatını kaybetti!18:44 - İran/Hamaney: ABD ile hiçbir sorun çözülmez19:59 - İşte gripten korunmada etkili olan turpun 10 faydası14:59 - Erdoğan: Soğan, patlıcan, domates, biber üzerinden ters köşe yapmaya çalıştılar14:52 - Rusya altyapıyı test etmek için geçici olarak internetin fişini çekecek00:13 - İstanbul Çekmeköy'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!15:48 - İlker Başbuğ: Kozmik Oda'yı açmasaydık suikastların arkasında TSK var denecekti15:41 - Erdoğa: Tanzim satış noktalarında temizlik ürünleri de satılacak23:00 - Erdoğan: Halde terör estirenlerin işini bitireceğiz22:49 - Kemal Kılıçdaroğlu CHP'nin 31 Mart yerel seçim bildirgesini açıkladı22:42 - İstanbul Kartal'da riskli binanın yıkımına başlandı18:22 - Erdoğan açıkladı: Kitap,dergi ve gazetede KDV kalkıyor16:16 - İstanbul'da Sebze meyve tanzim satış noktaları belli oldu02:27 - Yazar Şule Yüksel Şenler yoğun bakımda17:12 - Erdoğan: Tank Palet Fabrikası satılması söz konusu değil17:09 - İstanbul'da Karagümrük çetesine operasyon: 11 gözaltı01:08 - İstanbul Kartal'da 8 katlı bina çöktü: 21 ölü00:02 - Türkiye İhvan üyesi Muhammed Abdulhafız Hüseyin'i neden Sisi'ye verdi?20:05 - Bakan Albayrak: Artan gıda fiyatlarına karşı haftaya adım atacağız19:57 - Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Ayasofya ve Ruhban Okulu'nu ziyaret19:04 - İngiltere'den dikkat çeken patates raporu15:50 - 500 ilaç piyasada bulunmuyor!13:39 - 4 Şubat 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?12:45 - 2019 Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu01:19 - Kolombiya'da barış anlaşmasına uymayı reddeden FARC lideri Rodrigo Cadete öldürüldü23:24 - Erdoğan: Suriye'deki koalisyon güçlerine güvenemeyiz23:20 - Trump: Venezuela'ya asker göndermek bir seçenek18:29 - ABD'den sonra Rusya da nükleer silah anlaşmasını askıya aldı18:25 - Adana'da 4,3 büyüklüğünde deprem21:20 - Erdoğan'dan kentsel dönüşüm açıklaması: Müteahhide evinizi vermeye mecbur değilsiniz21:06 - Kitap satışlarında KDV sıfırlandı21:34 - ABD Başkanı Trump'tan Taliban, Kuzey Kore, İran ve DEAŞ'e ile ilgili açıklama19:42 - Trump'tan muhalif lider Guaido'ya destek telefonu!13:53 - Erdoğan: Fazıl Say'ın konserine gittik, linç kampanyası başlattılar22:14 - AK Parti İstanbul Büyüksehir Belediye Başkan adayı Yıldırım'dan TBMM Başkanlığı görevinden istifa kararı16:29 - Zabıta memuruna tokat atan eski daire başkanı, hakim karşısında kendini savundu16:01 - HDP 31 Mart yerel seçimlerinde üç büyükşehirde aday çıkarmayacak15:55 - İstanbul Tuzla'da tersanede yangın: 2 ölü, 11 yaralı!13:17 - CHP'nin İstanbul belediye başkan adayları belli oldu13:05 - CHP'nin İzmir belediye başkan adayları belli oldu02:17 - CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu istifa etti!02:12 - CHP'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkan adayı belli oldu15:17 - 31 Mart yerel seçimde partilerin oy pusulasındaki yeri belli oldu15:11 - Filipinler'de katolik kilisesine bombalı saldırı: 27 ölü01:23 - Erdoğan'dan marketlerdeki yüksek fiyatlara tepki: Bunun adı ticaret değil ihanet13:49 - 26 Ocak 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:41 - Antalya Havalimanı'nda hortum: 12 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler