Güncelleme: 03:29 TSİ 19 Kasım 2018 Pazartesi
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Bilanço...

Ali Bayramoğlu
Güncelleme: 10:29 TSİ 01 Ağustos 2012 Çarşamba

Türkiye'nin son 10 yılda yaşadıklarını tarif etmenin birçok yolu var. Geçtiğimiz 10 yılı askeri bir cumhuriyetin otoriter ve merkeziyetçi tortularından kurtulma çabası olarak tanımlamak sanırız bunlardan birisidir...

Bu çaba, ekonomik alanda, popülist ve içe kapalı bir komuta ekonomisinden sıyrılma hamlelerine, siyasi alanda askeri vesayet düzeni ve uzantılarından kurtulma politikalarına, toplumsal alanda ise cemaatçi ve faydacı bir var oluşu çoğul bireye dönüştürme arayışına tekabül etmiştir.

Taşıyıcı iki unsur ise hemen her alanda "demokratikleşme" ve "sivilleşme" olmuştur.

Bu madalyonun bir yüzü...

Diğer yüzde, gündelik olan, Türkiye'nin bu yolu nasıl, hangi araçlar ve yöntemle kat ettiği meselesi var.

Kapalı düzenden açık düzene, otoriter yapıdan demokratik alana geçişe ilişkin birçok benzer örnek temel olarak "kopuş"a dayanır.

Savaş, askeri yönetimden çıkış, ekonomik iflas gibi unsurlar bir çok ülkede "deprem gibi siyasal değişiklikler"i tetiklemiştir. Yakın örnekler Yunanistan'da, Portekiz'de, Arjantin'de ve Doğu Avrupa ülkelerinde yaşanmıştır.

Türkiye gibi "demokratik oyun"un devam ettiği, "sert kopuşlar"ın yaşanmadığı örnekler ise fazla değildir. Olanlar ise, örneğin İspanya gibi, AB'nin aktif kuşatmasıyla doğrudan bağlantılı, başka bir "kopuş"la karşımıza çıkarlar.

Türkiye tarzı değişimler, kurum ve kurallar çerçevesinde meydana gelirler. Ve bunları değiştirmeyi ya da korumayı hedefleyen çatışmalara ve kutuplaşmalara yol açarlar.

Türkiye'nin değişim sürecinin kaotik, inişli çıkışlı, uzun zamana yayılan çatışmalı görüntüsünün altında temel olarak bu unsur yatıyor.

"Demokratikleşme" ve "sivilleşme" dalgalarıyla eski düzenden yeni düzene geçişlerin en önemli gereklerinden birisi de kurumlaşmadır.

Toplulukları, faydayı ve egemenleri merkeze alan eski kurallar yerine kişiyi ve ilkeyi dikkate alan çoğulculuk etrafında belirlenen yeni kuralların ve kurumların inşası önemlidir.

Düzenli ve kopuş olmadan yaşanan değişim süreçlerinde "kurucu iktidarlar oluşmaz".

Çözüm, mevcut yapıların içinden, mevcut aktörlerle ve onların yapacağı iç değişimle bulunur.

Zor iştir bu...

Türkiye bu zor işle uğraşıyor...

Ve yaşadığımız deneyimde iç değişim unsurunun önemini hiçbir zaman göz ardı etmemek gerekiyor.

Toplumsal açıdan bu unsur, son 10 yılda 28 Şubat'tan bu yana önemli bir rol oynadı. İslami kesimin yaşadığı değişim dalgası, solda ortaya çıkan zihniyet yarılması, laik kesimin maruz kaldığı nispi demokratikleşme eğilimi bu duruma örnek teşkil eder.

Açık topluma ilerleme bu anlamda mukadderdir, siyasi iktidarın özgürlükler konusunda yaşadığı son dönem ağır yalpalamalara rağmen...

İç değişim ve kurum ilişkisine gelince...

Bu daha zor ve sıkıntılı olur ve olmaktadır.

Bu zorluk ve sıkıntı Türkiye'de sıkça kurumsal kutuplaşmalara, boşluklara, diğer bir ifadeyle kurumlaşma zaafiyetine yol açıyor.

Ancak yine de yol alıyor.

Silahlı Kuvvetler'in durumu buna önemli bir örnektir.

Asker hem değişim sürecine direnmiş, çeşitli kereler bu süreci kesintiye uğratmaya çalışmıştır. Bununla birlikte değişim öznesi kadar nesnesi de olmuş, değişimi taşımak zorunda kalmıştır. Taşıyıcılık bir iç değişim dalgasının harekete geçmesidir. Hilmi Özkök'ten başlayan, meşruiyetçi asker tutumuna kadar giden yol böyle okunmalıdır. Kurumun boşluk bırakması, yıpranması kadar kurum içinde ve kuruma ilişkin yeni değer dalgası devreye girmiştir.

Bir diğer belirleyici ve önemli örnek şüphe yok ki, yargıya ilişkindir.

Yargının bu süreçteki konumu ve görüntüsü bugün tam bir kaos, bölünme, kutuplaşma haline işaret etmektedir. Yargının kendisini nasıl yenileyeceği, değişim sürecine nasıl ve hangi dinamiklerle ayak uyduracağı ciddi soru olarak ortada durmakta ve bir değişimdeki kurumsallaşma zaafiyetine işaret etmektedir.

Bununla birlikte umutsuz olmamak gerekir.

Zor değişim modelidir, Türkiye'nin modeli...

adv
SON DAKİKA
10:56 - CHP Edirne Milletvekili Erdin Bircan hayatını kaybetti (Erdin Bircan kimdir?)14:44 - İzmir'de 10 Kasım törenine katılmayan imama soruşturma!10:17 - Meteoroloji'den 5 il için kar ve yağmur uyarısı (16 Kasım 2018 hava durumu nasıl olacak?)10:15 - Eylül ayı sanayi üretimi rakamları belli oldu10:10 - İstanbul'da Osman Kavala operasyonu09:55 - Patates ve soğanda fiyat artışı sürecek09:51 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 100 asker ile 88 sivil hakkında gözaltı kararı16:48 - Suudi savcıdan Cemal Kaşıkçı cinayeti ile ilgili açıklama13:15 - Hz. İsa'nın 1500 yıllık resmi bulundu10:28 - Ağustos ayı işsizlik rakamları belli oldu16:05 - Muhafazakar yazarların derin endişesi: ''Aman provakasyona gelmeyelim!''15:40 - ABD'den YPG açıklaması: İlişkimiz geçici, taktiksel10:56 - Diyabet hastalarına 5 önemli kış önerisi (14 Kasım Dünya Diyabet Günü)10:49 - İDO istanbul iç hatlar seferlerini 1 Aralıktan itibaren durduruyor19:05 - Filistinli gruplar, Gazze'de ateşkesin sağlandığını duyurdu11:30 - İşgalci Siyonist İsrail'in Gazze saldırısı sürüyor: 4 Filistinli şehit edildi17:27 - Justin Trudeau: Kaşıkçı ile ilgili Türkiye'nin verdiği ses kayıtlarını dinledik09:40 - Büyük tartışmalara yol açan sağlık ile ilgili teklif Genel Kurul'a geliyor09:17 - İşgalci Siyonist İsrail'den Gazze Şeridi'ne saldırı: 7 Filistinli00:19 - MHP lideri Devlet Bahçeli'den af açıklaması17:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!16:31 - Şırnak'ta çatışmada 2 asker hayatını kaybetti, 5 asker yaralandı!16:21 - Edirne'de Atatürk'e hakaret ettiği iddia edilen 21 yaşındaki üniversite öğrencisi tutuklandı16:18 - Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Kadir Mısıroğlu'na ziyaret ile ilgili açıklama13:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan CHP'ye Türkçe ezan tepkisi00:21 - Hakkari Şemdinli'deki patlamada 7 asker hayatını kaybetti, 25 asker yaralandı20:46 - Trump tartışmalı yeni göçmen yasasını onayladı!20:38 - 2019 YKS tarihleri belli oldu20:33 - Somali Mogadişu'da bombalı saldırılar: 17 ölü14:51 - ABD'de barda silahlı saldırı: 12 ölü18:46 - Trump'ın ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'ni kaybetmesinin anlamı ne?09:57 - Yurtdışına çıkmak isteyenlere vize tuzağına dikkat!09:40 - ABD'de Temsilciler Meclisi ve Senato seçimi09:35 - Dışişleri Bakanlığı'ndan ABD'nin PKK'nın elebaşları hakkındaki ödüle ilişkin açıklama20:27 - ABD, PKK'lı Karayılan, Bayık ve Kalkan için ödül koydu13:28 - Erdoğan: ABD'nin İran yaptırımlarını doğru bulmuyorum13:05 - Abdullah Tivnikli kimdir?17:04 - ABD, İran'a yönelik yaptırımdan muaf tuttuğu 8 ülkeyi açıkladı15:21 - İşgalci Siyonist İsrail'den Trump'a İran'a yaptırım teşekkürü13:49 - Weber'in Avrupa Komisyonu Başkanlığı için seçim vaadi Türkiye'nin AB üyelik sürecini sonlandırmak12:31 - İran Cumhurbaşkanı Ruhani'den ABD yaptırımlarına ilk tepki10:23 - İmama siyaset yasağına yeni düzenleme13:09 - Bakan Pekcan: 366 firmanın 6 bin 399 ürününde haksız fiyat artışı tespit ettik14:24 - İran Dışişleri Bakanı Zarif Türkiye'ye geliyor11:23 - Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Cihangir İslam hakkında soruşturma10:52 - Tek tip askerlik geliyor! (Askerlik düşecek mi?)10:50 - Avrupa Birliği pasaport kontrollerine yapay zeka destekli yalan makinesi geliyor15:53 - Washington Post'tan gazeteci Cemal Kaşıkçı ile ilgili "asit" iddiası15:44 - İstanbul Sultangazi'de ormanlık alanda kimyasal atık!13:09 - Araçlarda ÖTV indirimiyle fiyatları ne kadar olacak?12:17 - Lupus hastalığı nedir? Lupus hastalığı nasıl tedavi edilir?21:10 - Antalya Manavgat'ta eğitim uçağı düştü: 2 ölü13:39 - İstanbul Havalimanı resmen hizmete girdi (İstanbul Havalimanı'n özellikleri nelerdir?)10:25 - 7 ilde komiserlik sınavı hırsızlığı operasyonu: 29 kişiye gözaltı kararı12:28 - Endonezya'da 189 kişi taşıyan yolcu uçağı denize düştü!16:58 - Cemal Kaşıkçı kimdir?16:50 - Yaz tatili kısalacak mı? Bakan Selçuk açıkladı18:27 - Metiner'den Arınç'a: 15 Temmuz gecesi nerede saklandıklarını açıklasınlar18:19 - 39 ilin valisi değişti (İstanbul'a yeni vali geldi)18:02 - AK Partili Kocabıyık: Gülen son 1000 yılın en büyük Türk büyüğü!20:41 - Kaşıkçı cinayeti ilgili Savcılık Suudi Arabistan'dan 18 kişi hakkında iade talebinde bulundu20:58 - ''Alpaslan Kuytul, FETÖ ve PKK aleyhindeki konuşmaları ortadayken FETÖ’ye bilerek ve isteyerek yardım etmekle suşlamak''18:51 - Ankara Gölbaşı'da otomobil ile TIR çarpıştı: 3 ölü, 2 yaralı!15:55 - Melih Gökçek'ten Hayati Yazıcı'ya yanıt: Bir suçum varsa açıklamazsan namertsin08:25 - İstanbul Esenyurt'ta 3 fabrikada yangın!20:15 - Suudi Veliaht Prens Selman'ndan timsah gözyaşları: Kaşıkçı cinayeti çok acı verici ve haksız20:08 - Ruhani'den çok sert ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması08:43 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2019 yerel seçimler ana muhalefetin sonu olacak08:36 - TCDD'de meteoroloji uzmanı olsaydı Çorlu'da tren kazası yaşanmazdı iddiası07:59 - Afyon Cezaevi'nden firar eden zanlı İstanbul Kadıköy'de dehşet saçtı!20:04 - Cemal Kaşıkçı'nın dublörü konsolosluktan takma sakalla çıktı!19:13 - Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın'ndan af tartışmalarına ilişkin açıklama12:01 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: 750 milyar gerçekçi bir rakam değildir11:54 - Bir vatandaş bir yılda 155 Polis İmdat Çağrı Merkezi'ni 45 bin 210 kez aradı08:55 - Kaşıkçı cinayetinden sonra Mutreb'in 4 kez aradığı o isim07:38 - Meteoroloji'den Türkiye geneli sağanak yağışı uyarısı07:23 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonla görüştü17:07 - Suudi Arabistan yetkiliden yeni Cemal Kaşıkçı iddiası!16:56 - Gazeteci Cemal Kaşıkçı soruşturmasında 25 kişi daha ifade verecek13:43 - Marmara Bölgesi'nde sıcaklık azalıyor01:39 - MHP Lideri Bahçeli'den ''Öğrenci Andı'' açıklaması01:22 - Trump: Kaşıkçı ile ilgili cevaplar beni tatmin etmedi01:06 - Erdoğan: Dalgalanmada işin aslı kur değildi12:31 - Suudi Arabistan: Cemal Kaşıkçı, konsoloslukta öldü00:09 - Kayseri'de otomobil takla attı: 4 ölü!19:09 - Hindistan'da tren kalabalığı çarptı: 50 ölü!19:04 - Mustafa Sarıgül, Şişli Belediye Başkanlığı için aday adaylığını açıkladı16:55 - İstanbul Suudi Konsolosluğu'nda çalışan 15 Türk savcıya ifade veriyor13:13 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'dan gazeteci ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması13:01 - Trump: Cemal Kaşıkçı öldürüldü, sonucu ağır olacak12:53 - ''Öğrenci Andı'' geri mi dönüyor?15:39 - İki dişi fareden yavru!15:36 - Ağrı Patnos'ta 4,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi14:35 - İBB Başkanı Mevlüt Uysal'dan adaylık açıklaması11:16 - Ünlü foto muhabiri Ara Güler hayatını kaybetti (Ara Güler kimdir?)11:06 - Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin 2019 yılı ilk bütçe tasarısı Meclis'e sunuldu.10:36 - Adalet Bakanı Gül'den kayıp Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı açıklaması20:50 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Türkiye'ye yaptırım kararı açıklaması20:53 - AK Parti Sözcüsü Çelik: Suudi Konsolos'un dokunulmazlığı var, seyahati engellenemezdi20:50 - CNN: Suudi Cemal Kaşıkçı öldürüldü, cesedi parçalara ayrıldı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler