Güncelleme: 10:01 TSİ 07 Aralık 2019 Cumartesi
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Çıkışı olmayan labirent

Ali Bayramoğlu
Güncelleme: 14:20 TSİ 09 Ağustos 2019 Cuma

İstanbul seçimleri sonrası ‘Cumhurbaşkanı söylemini hafifletecek mi? Muhalif bakışı dışlayıcı tutumu bir yana bırakacak mı?’ diye sormuştuk. Erdoğan, yumuşama istikametinde hiç bir adım atmadığı gibi mevcut siyaset tarzında ısrar edeceğini gösteren hamleler yaptı.

Haziran İstanbul seçim sonuçları sonrası, Temmuz ayı başında, bu sayfada yayımlanan bir değerlendirmede şu soruları sormuştuk:

“AK Parti politikalarının oy kaybına yol açtığını düşünerek, beka söylemini hafifletecek mi? Muhalif bakışı dışlayıcı tutumu bir yana bırakacak mı? Baskıcı ve yönetici basın politikasından geri adım atacak mı?

Yanıt olumsuzdu. Erdoğan’ın angajmanları, devlet içi ittifakları, yönetim ve kriz anlayışı, özellikle endişeleri üzerine kurulu iktidar algısı, geri dönüş kapılarını sıkı sıkıya kapıyor, hatta bildik Erdoğan pragmatizminin alanını iyice daraltıyordu.

Nitekim o gün bugün Erdoğan, yumuşama istikametinde hiç bir adım atmadığı gibi mevcut siyaset tarzında ısrar edeceğini gösteren hamleler yaptı. Merkez Bankası Başkanını görevden alması, ekonomi politikalarını Türkiye ile Batı dünyası arasındaki savaş ve seferberlik mantığına dayandıran yaklaşımı yeni yollarla ima etmesi, “meşru toplum ile “terör örgütleri ve işbirlikçi” ayrıma dayalı söylemdeki fikri takip bu konuda açık örnekler.

Ancak, AK Parti’nin siyasi güzergahını belirleyen faktörler arasında bir konu var ki, o, farklı bir kalem oluşturuyor, belki de sert Erdoğan zihniyetinin “aşil topuğu”na işaret ediyordu. Bu kalem, AK Parti’nin MHP’ye yaptığı siyasi, söylemsel, ideolojik tam ittifak hali ve bunun sonuçlarından meydana geliyor.



Türkiye gibi faydacı bir siyasi kültürde, özellikle Erdoğan gibi keskin iktidar güdüsüne sahip bir aktörün değerlendirme tarzında siyasi kayıp-kazanç hesabının, mevcut anlayışları, angajmanları aşan, en azından zorlayan farklı bir mantığa sahip olması beklenir.

Nitekim, bu çerçevede, AK Parti’nin cumhur ittifakıyla ve cumhur ittifakı içinde sürekli bir kan kaybı yaşaması, bunun kanıtlar ve rakamsal verilerle ortada olması, Erdoğan’ın bu ittifakı, ittifakın keskinliğini gözden geçirme ihtimalini masada tutuyordu. Kaldı ki, cumhurbaşkanı bu konuda bir bahis oynamış, 31 Mart İstanbul seçimlerini beka ve ayrımcılık politikasının ideolojik sahibi MHP’yle el ele iptal ettirmiş, bunun bedelini 8 puanlık yeni bir kayıpla ödemişti. Siyasi kariyerindeki bu ilk büyük hata ve kaybın muhasebesini kendi içinde yaparken, cumhur ittifakının bundaki payını görmesi, en azından faturayı bu ittifaka çıkaracak bir stratejiyle partisinin “sivil” kimi vurgularına dönüş kapısını aralaması, MHP’ye kısmi bir mesafe koyması şaşırtıcı olmazdı. Neden sonuç ilişkilerine dayanan ortalama bir rasyonel bakış bu tür muhtemel bir okuma ya da benzer tutum gerektirirdi.

Bu hususta da, en azından şu aşamada, ortaya çıkan sonuç bunun tam tersi. Erdoğan, beka söylemi, bunu ulusal ve bölgesel “anti-Kürt” (hareket anlamında) siyasi hassasiyete bağlayan tutum ve MHP’yle ittifakı konusunda pekiştirici açıklamalar yapıyor, adımlar atıyor.

Seçimlerden bir süre sonra cumhur ittifakının orta vadede kalıcı bir yapı olduğunu sıkça vurgulayan çıkışlar bunlar arasında. Suriye’de güvenlik hattı tartışmalarının aldığı biçim, Ömer Çelik’in deyişle “zorlayıcı diplomatik yol ya da zor kullanma” unsurları, bunun siyasi dilde kullanılma tarzı, savaşçı ve meydan okuyucu eda, Erdoğan’ın izlediği dış politika gerekleri kadar, iç siyasette devletçi-beka blokunu pekiştirme hamlesi olarak da karşımıza çıkıyor. İç siyasette Kürt meselesinde “sert alan kontrolü”ne dayanan politikanın da bu çerçevede devam edeceği anlaşılıyor. Akademi ve fikir dünyası ile Kürt sorunu arasındaki her tür teması kriminalize ederek koparan iktidar tutumunun yeni örnekleri, Diyarbakır’da bundan 7-8 yıl önce yapılan kimi toplantılara katılan akademisyenler, gazeteciler ve sivil toplum örgütü üyeleri hakkında ciddi sonuçları olabilecek, terör örgütü üyesi olmak ithamına dayalı iddianamelerle devam ediyor. Anayasa Mahkemesi’nin verdiği imzacı akademisyenlerle ilgili aklayıcı karara karşı yayınlanan 1071 imzalı akademisyen bildirisi, her yanından siyasi iktidarın iletişim ve organizasyon imkanları altında bir girişim kokusu veriyor. İktidarın, son dönemlerde iyiden iyiye Erdoğan ve çevresinin düşünce kuruşu haline gelen SETA’nın basın kuruluşları ve gazeteciler hakkında hazırladığı garip ve bir andıcı andıran, farklı tüm fikirleri kumpas faaliyetleriyle ve Batı ülkelerinin hesaplarıyla ilişkilendiren metin bir başka demokratik kirlilik halini oluşturuyor. İktidar cephesinin post-modern para-militer bir yapısını andıran, psikolojik bir savaş aygıtı gibi hareket eden Pelikan grubunu Erdoğan’ın ziyareti, bu grubun faaliyetlerini artık açık olarak sahiplenme, bunu teşvik etme anlamı taşıyor. Cumhurbaşkanı partisinin kongresine ve daha sonra çıkacağı Türkiye’ye gezilerine, karşına çıkacak Davutoğlu ve Babacan hareketlerine karşı hamleye de muhtemelen bu çerçevede hazırlanıyor.

Görünen o ki, Erdoğan rasyonalitesi ile ortalama rasyonel bakış arasındaki ilişkiler iyice kopmuş bulunuyor.

İstişarenin, kolektif aklın, kritik bakışın ve seslerin olmadığı, tek fikre, adama, otoriteye bağlı düzenlerin kaderi ve tarihi hep böyle olmuştur. Bu tür düzenler kendi ürettikleri dar alanın dili ve ekonomi politiği üzerinde sörf yaparlar. Öneri, eleştiri, siyaset bu alanda var olmanın, bu alanın muhafazası üzerine kuruludur. Alan muhafazanın imkanları sınırlı olduğu ölçüde, araçları sert ve katıdır. Bu düzenin gereklerine, liderinin beklentilerine destek ve onay verme, aksini yapanı dışlama üzerine kurulu Beştepe ve devlet düzeni de aksine müsaade etmiyor.

Erdoğan’ın rasyonalitesi de, en iyi senaryoyla, “ayakta kalma”, “siyasi varoluşu sürdürme”, çıkışı olmayan labirentte bu gerçeği reddederek sıkışmış olma refleksinde yatıyor. Erdoğan muhtemelen siyasi düzende, anayasal yapıda, ekonomik politikada her hangi bir geri dönüşün inandırıcı olmayacağını, siyaseten kendisini zora sokacağının, 15 Temmuz sonrası sırtını dayadığı müttefikleriyle çatışmaya iteceğini ve bunun bir uçurum olduğunu düşünüyor.

Ancak ilerlediği yol da başka bir uçurum.

Türkiye’nin geleceğine dair analizler ve tahminlerde de, nedenselliklere dayanan, kriz-bedel, kriz-değişim gereği gibi rasyonel bakışlar yanında, belki onlardan daha çok, Erdoğan’ın kendi rasyonalitesine bakmak gerekiyor.

Bu da bize iktidarın izleyeceği yol ve Türkiye’yi sokacağı iklimle, sıkıntılı bir 3-4 yıl vadediyor.

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Ali Bayramoğlu
adv
SON DAKİKA
21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler