Güncelleme: 10:49 TSİ 18 Kasım 2018 Pazar
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Çin’in politikaları önemli

Paul Krugman
Güncelleme: 09:40 TSİ 22 Ekim 2011 Cumartesi

 

Gelişmekte olan ülkeler, ABD-Çin arasındaki rekabete likidite tuzağı olmaksızın girebiliyor. Çin’deki her değer artışı, gelişmekte olan ülkelerin para birimlerine ilgiyi artırır ve domino etkisi yaratır.

Sanırım insanların hükümetin Çin para birimini manipüle etme çabalarına getirdiği eleştirilere kısaca değinmem lazım. Diyorlar ki Çin aslında üretim alanında Amerika ile kafa kafaya gitmediğinden yuanın değerinin artmasının bir faydası olmaz.

Bunun yanlış olduğunu üç şeklde tartışırım. Birincisi, başa baş bir rekabet olmadığı düşüncesi yanlış. Son zamanlarda üretimin Amerika’dan Çin’e geri döndüğüne dair basında yer alan yeterince haber var. İşgücü maliyetleri Amerika’da her zaman daha yüksek olacak, ama diğer avantajlar, özellikle de lojistik avantajlar, yoğun emek gerektiren üretimi kendi evinde yapmaya değer bile kılabilir. İkincisi, üretimin örneğin Çin’den Meksika’ya, taşınmasının Amerika üzerinde gerçek bir etkisi olabilir.

Global imalat önemli ölçüde bölgesel kompleksler tarafından yürütülüyor -emek yoğun işini Meksika ve Orta Amerika’da yapmış bir Güney Amerika ile rekabet eden Japonya ve Çin merkezli bir Asya kompleksi tarafından.

Bununla birlikte, en önemlisi, bunu global bir problem olduğunu düşünmemiz gerektiği. Çin ve diğer para manipülatörleri dış ticaret bilançosu fazlasını daha yavaş yönetse, diğer taraf kim olacak? Gelişmekte olan ekonomiler, Çin’le Amerika’nın olduğundan daha direkt bir rekabete likidite tuzağı olmaksızın girebiliyor (geleneksel açık pazar operasyonları çekiciliğini kaybetti çünkü kısa dönem oranları sıfıra yakın) ve enflasyon baskısını hissediyorlar.

Yani, Çin’deki her değer artışı, gelişmekte olan ekonomilerin net ithalat rakamlarını yükseltmeye meyilli olsa da, muhtemelen para birimlerine olan ilgiyi artıracaktır. Böylece bir domino etkisi oluşur ve likidite tuzağına düşmüş ABD, Japonya ve Avrupa ekonomilerini düzenlemelere zorlar. Sonuç olarak, Çin’in para birimi politikası aslında Amerika’daki imalat için önemli.

Mal fiyatları canlanıyor

Mal fiyatlarını hatırlıyor musunuz?

Kısa bir zaman önce, malum şüpheliler mal fiyatlarındaki artışın hızlı enflasyonun habercisi olduğunu söylüyorlardı. Mal fiyatları bir numaralı delilleriydi. Bütçe Komitesi’nin Cumhuriyetçi Başkanı Paul Ryan, bazı malların fiyatlarını sabitleyecek bir para politikası önerisinde bulundu (böylece Çin’de yükseliş varken Amerika’da deflasyon gerekir ama boşver gitsin).

Bu durum son zamanlarda mal fiyatlarında neler olduğunu incelemeyi gerektiriyor. Thomson Reuters Index’in son beş yıllık verilerine bakarak mal fiyatlarının bu sene oldukça düştüğünü görebiliriz. Global çöküşün dibine vurduğumuz zamanki düzeyden yüksekler ama o kadar da olsun. Tuhaf olan şu ki 2007 yılıyla aynı seviyedeler; 2007-2008 tırmanışından önce.

Öyle görünüyor ki, dört yıllık bu dönemde Bernanke, FED mal fiyatlarını hemen hemen sabitlemiş. İyi bir hedef olduğundan demiyorum, sadece olan bu.

O zaman, Ryan gibileri doların aslında değerinin düşürmediğini mi iddia edecekler? Son düşüşe bakıp kemer sıkmaya değil büyümeye ihtiyaç olduğunu mu söyleyecekler? Geçen seneki geçici artışı hiperenflasyon belirtisi olarak okuyan favori ‘uzmanlarının’ hiçbir şeyden anlamadıklarını kabul edecekler mi? Balık kavağa çıkacak mı?

ARKA PLAN: ÇİN

Bir para birimi bağlantısı

11 Ekim’de, Amerika Senatosu, Çin’den gelen belirli ürünlere gümrük vergisi uygulanmasını oylayıp ezici bir çoğunlukla kabul etti. Tabii Hazine Bakanlığı, Çin’in ticaret avantajı sağlamak için para biriminin değerini azalttığını belirlerse.

Birçok ekonomist, Çin Yuanı’nın değerini yüzde 30 düşürmesinin Çin ürünlerinin uluslararası pazarda diğerlerine göre daha ucuz olmasına yol açtığını iddia ediyor. Gelgelelim, Çin devlet adamları paralarına esneklik kazandırmak için yavaş adımlar attıklarında ısrar ediyorlar. 2010’da Çin, resmi parasının yüzde 7 değer kazanmasını sağlayan Amerikan Doları’nı fiili olarak sabit tutmaya karar verdi. Çin devlet adamları, senatodan geçen beyannamenin iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerini riske atacağını söyleyerek anlaşmanın geçersizliğini bildirdi. Çin Başbakanı Wen Jiabao, 15 Ekim’de Guangzhou’da gerçekleştirilen bir ticaret fuarında “Ticaret korumacılığı yalnızca dünyanın ekonomik gelişimini yavaşlatır” dedi.

Bu uygulamayı eleştiren Amerikalılar ise (temsilciler meclisinin cumhuriyetçi liderleri de dahil) Amerikan ekonomisinde çok bir artışa neden olmayacağını iddia ediyorlar. Öngörülen mevzuat şu anda Beyaz Saray’da bekliyor. Bazı ekonomi araştırmaları beyannamenin etkili olabileceğini gösteriyor. Örneğin, Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü, yuanın değerinde meydana gelebilecek yüzde 1’lik bir artışın, şu an 45 milyar dolarları geçmiş ABD ticaret açığını 2.5 ile 6 milyar dolar oranında indirebileceğini söylüyor. Bu durum yarım milyon Amerikalı’ya istihdam sağlayabilir.

Ayrıca, Boston Danışmanlık Grubu’nun yapmış olduğu yeni bir araştırmada, Çin’de yükselen işgücü maliyetinin re-shoring (offshore zıddı, yatırımın geri dönmesi) ya da üretim tesislerinin Amerika’ya geri dönmesine yol açtığını belirtti. Danışmanlık firması, ‘re-shoring’ sayesinde 2020’li yıllarda 3 milyon yeni istihdam yaratacağını söylüyor.

Şaşılacak birşey yok: News Corporation’da yeni bir skandal

Gördüğüm kadarıyla Murdoch imparatorluğu yeni bir skandalla karşı karşıya. Bu seferki okuyucuları değil ilan verenleri yanıltmaya dair, tiraj rakamlarını şişirdikleri iddiası var.

12 Ekim günkü The Guardian gazetesinde çıkan Nick Davies’in haberinden: “Rupert Murdoch’ın en tepedeki yöneticilerinden biri, Guardian’ın o medya grubunun bayrak gazetesi The Wall Street Journal’ın tiraj rakamlarında sahtekarlık yapıldığına dair sorularının ardından istifa etti. The Guardian’ın ulaştığı delillere göre, The Journal Avrupalı şirketlerden gelen para transferleriyle gizlice kendi gazetesinden (hem de ucuz fiyata) binlerce kopya satın alarak okuyucularını ve ilan verenleri yanıltıyordu.” Vay canına. Gene de böyle bir şeyin ortaya çıkacağını tahmin etmeliydik.

11 yıllık uzmanlığın ardından benim anladığım insanların karmaşık varlıklar oldukları ama insan grupları pek değildir. Bireylerin davranış biçimleri değişkendir: Dürüst bir politikacı eşini aldatabilir veya kötü niyetli bir politikacının kişisel yaşamı gayet düzgün olabilir. Ama iş insan gruplarına gelince, mesela bir politikacının yakın çevresi veya bir medya imparatorluğunun yönetim ekibi gibi, genelde pek çok konuda aynı davranışları sergilerler. Bir alanda devamlı yalan söylüyor ve sahtekarlık kovalıyorlarsa diğer bir alanda da aynısını yapmaya meyillidirler. Aslına bakarsanız, George W. Bush çetesinin Irak’ı işgal etmek için uydurma bir hikaye hazırladıklarını önceden tam da bu sayede biliyordum. Kağıdı kalemi alıp hesapladığımda görüyordum ki, ekonomik politikalar konusunda rutin şekilde sahte bilgiler sunuyorlardı. Ve savaş için uydurdukları hikaye tam da zenginlere vergi indirimi getirebilmek için yaptıklarına benziyordu: Kaçınılmaz bir hedefe ulaşmak için devamlı değişen bir mantıkla yapılan açıklamalar. O zamanlar çok laf işittim, insanlar bana hangi cesaretle başkanın ulusal güvenliği ilgilendiren konularda halkı kandıracağını iddia edebildiğimi soruyorlardı?

Sonra ne oldu, biliyorsunuz.

Murdoch çalışanları politikaya dair rutin bir şekilde yalan söylüyorlar; tüm kuralları çiğneyerek insanların telefonlarını dinliyorlar. İş, ilan verenlere geldiğinde kendilerine hakim olsalardı fena olmazdı. Gerçekler ve adaleti at çöpe gitsin ama bu bir iş meselesi (!).

Ama ellerinden bir şey gelmez çünkü bu tam da kim ne olduklarına yakışan tavır.

ARKA PLAN:  MURDOCH

Üst düzey istifa

WALL Street Journal’ın Avrupa yayımcısı Andrew Langhoff, İngiliz The Guardian Gazetesi’nin yapmış olduğu bir araştırma üzerine ortaya çıkardığı bir tiraj sahtekarlığı ile ilgili sorulardan ve gazetenin kendi tirajını arttırdığı yönündeki iddialarından sonra istifa etti.

Wall Street Gazetesi’nin muhabirleri Paul Sonne ve Bruce Orwall’a göre, istifa mektubu “İçerden yapılan bir araştırmanın, gazetenin sosyal haberler kısmında çıkan iki yazının tiraj departmanının E.L.P. ya da Executive Learning Partnership adındaki Hollanda menşeli bir şirket ile yapılan bir anlaşma ile yapıldığını gösterdi.”

12 Ekim’de meydana gelen olaylarla ilgili yazıda, muhabirler yakın bir kaynağın, anlaşmayı “Journal’ın Avrupa’daki tirajını artırmak için öğrencilere ve diğerlerine dağıtılmak üzere Executive Learning Partnership’e satılan iskontolu gazetelerde yapılan bir çoğunluk sirkülasyonu anlaşması” olarak değerlendirdiğini yazdılar. Paul Sonne’ın ve Bruce Orwall’ın kaynakları, anlaşmada Avrupa Wall Street Journal’da Executive Learning Partnership adına haberler çıkacağı yer almadığı halde, Langhoff’un muhabirleri bu haberleri yapmaya zorladığını ortaya koyduğunu söylüyor.

Çalışanlar arasındaki bir e-postada, Langhoff istifa ettiğini çünkü ‘anlaşmanın, haber kapsamının ticari ilişkilerden etkilenmiş olacağı izlenimini bırakabileceğini’ yazmıştı. The Wall Street Journal’ın sahibi News Corporation, tiraj rakamlarının abartılmadığını ve Langhoff’un istifasının sebebinin The Guardian’ın yazısı olmadığında ısrarcı oldu. News Corporation’ın sözcüsü Kate Dobbin, 13 Ekim’de Bloomberg’de The Guardian’ın hikayesinin ‘yalanlarla dolu’ olduğunu söyledi.

adv
SON DAKİKA
14:44 - İzmir'de 10 Kasım törenine katılmayan imama soruşturma!10:17 - Meteoroloji'den 5 il için kar ve yağmur uyarısı (16 Kasım 2018 hava durumu nasıl olacak?)10:15 - Eylül ayı sanayi üretimi rakamları belli oldu10:10 - İstanbul'da Osman Kavala operasyonu09:55 - Patates ve soğanda fiyat artışı sürecek09:51 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 100 asker ile 88 sivil hakkında gözaltı kararı16:48 - Suudi savcıdan Cemal Kaşıkçı cinayeti ile ilgili açıklama13:15 - Hz. İsa'nın 1500 yıllık resmi bulundu10:28 - Ağustos ayı işsizlik rakamları belli oldu16:05 - Muhafazakar yazarların derin endişesi: ''Aman provakasyona gelmeyelim!''15:40 - ABD'den YPG açıklaması: İlişkimiz geçici, taktiksel10:56 - Diyabet hastalarına 5 önemli kış önerisi (14 Kasım Dünya Diyabet Günü)10:49 - İDO istanbul iç hatlar seferlerini 1 Aralıktan itibaren durduruyor19:05 - Filistinli gruplar, Gazze'de ateşkesin sağlandığını duyurdu11:30 - İşgalci Siyonist İsrail'in Gazze saldırısı sürüyor: 4 Filistinli şehit edildi17:27 - Justin Trudeau: Kaşıkçı ile ilgili Türkiye'nin verdiği ses kayıtlarını dinledik09:40 - Büyük tartışmalara yol açan sağlık ile ilgili teklif Genel Kurul'a geliyor09:17 - İşgalci Siyonist İsrail'den Gazze Şeridi'ne saldırı: 7 Filistinli00:19 - MHP lideri Devlet Bahçeli'den af açıklaması17:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!16:31 - Şırnak'ta çatışmada 2 asker hayatını kaybetti, 5 asker yaralandı!16:21 - Edirne'de Atatürk'e hakaret ettiği iddia edilen 21 yaşındaki üniversite öğrencisi tutuklandı16:18 - Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Kadir Mısıroğlu'na ziyaret ile ilgili açıklama13:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan CHP'ye Türkçe ezan tepkisi00:21 - Hakkari Şemdinli'deki patlamada 7 asker hayatını kaybetti, 25 asker yaralandı20:46 - Trump tartışmalı yeni göçmen yasasını onayladı!20:38 - 2019 YKS tarihleri belli oldu20:33 - Somali Mogadişu'da bombalı saldırılar: 17 ölü14:51 - ABD'de barda silahlı saldırı: 12 ölü18:46 - Trump'ın ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'ni kaybetmesinin anlamı ne?09:57 - Yurtdışına çıkmak isteyenlere vize tuzağına dikkat!09:40 - ABD'de Temsilciler Meclisi ve Senato seçimi09:35 - Dışişleri Bakanlığı'ndan ABD'nin PKK'nın elebaşları hakkındaki ödüle ilişkin açıklama20:27 - ABD, PKK'lı Karayılan, Bayık ve Kalkan için ödül koydu13:28 - Erdoğan: ABD'nin İran yaptırımlarını doğru bulmuyorum13:05 - Abdullah Tivnikli kimdir?17:04 - ABD, İran'a yönelik yaptırımdan muaf tuttuğu 8 ülkeyi açıkladı15:21 - İşgalci Siyonist İsrail'den Trump'a İran'a yaptırım teşekkürü13:49 - Weber'in Avrupa Komisyonu Başkanlığı için seçim vaadi Türkiye'nin AB üyelik sürecini sonlandırmak12:31 - İran Cumhurbaşkanı Ruhani'den ABD yaptırımlarına ilk tepki10:23 - İmama siyaset yasağına yeni düzenleme13:09 - Bakan Pekcan: 366 firmanın 6 bin 399 ürününde haksız fiyat artışı tespit ettik14:24 - İran Dışişleri Bakanı Zarif Türkiye'ye geliyor11:23 - Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Cihangir İslam hakkında soruşturma10:52 - Tek tip askerlik geliyor! (Askerlik düşecek mi?)10:50 - Avrupa Birliği pasaport kontrollerine yapay zeka destekli yalan makinesi geliyor15:53 - Washington Post'tan gazeteci Cemal Kaşıkçı ile ilgili "asit" iddiası15:44 - İstanbul Sultangazi'de ormanlık alanda kimyasal atık!13:09 - Araçlarda ÖTV indirimiyle fiyatları ne kadar olacak?12:17 - Lupus hastalığı nedir? Lupus hastalığı nasıl tedavi edilir?21:10 - Antalya Manavgat'ta eğitim uçağı düştü: 2 ölü13:39 - İstanbul Havalimanı resmen hizmete girdi (İstanbul Havalimanı'n özellikleri nelerdir?)10:25 - 7 ilde komiserlik sınavı hırsızlığı operasyonu: 29 kişiye gözaltı kararı12:28 - Endonezya'da 189 kişi taşıyan yolcu uçağı denize düştü!16:58 - Cemal Kaşıkçı kimdir?16:50 - Yaz tatili kısalacak mı? Bakan Selçuk açıkladı18:27 - Metiner'den Arınç'a: 15 Temmuz gecesi nerede saklandıklarını açıklasınlar18:19 - 39 ilin valisi değişti (İstanbul'a yeni vali geldi)18:02 - AK Partili Kocabıyık: Gülen son 1000 yılın en büyük Türk büyüğü!20:41 - Kaşıkçı cinayeti ilgili Savcılık Suudi Arabistan'dan 18 kişi hakkında iade talebinde bulundu20:58 - ''Alpaslan Kuytul, FETÖ ve PKK aleyhindeki konuşmaları ortadayken FETÖ’ye bilerek ve isteyerek yardım etmekle suşlamak''18:51 - Ankara Gölbaşı'da otomobil ile TIR çarpıştı: 3 ölü, 2 yaralı!15:55 - Melih Gökçek'ten Hayati Yazıcı'ya yanıt: Bir suçum varsa açıklamazsan namertsin08:25 - İstanbul Esenyurt'ta 3 fabrikada yangın!20:15 - Suudi Veliaht Prens Selman'ndan timsah gözyaşları: Kaşıkçı cinayeti çok acı verici ve haksız20:08 - Ruhani'den çok sert ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması08:43 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2019 yerel seçimler ana muhalefetin sonu olacak08:36 - TCDD'de meteoroloji uzmanı olsaydı Çorlu'da tren kazası yaşanmazdı iddiası07:59 - Afyon Cezaevi'nden firar eden zanlı İstanbul Kadıköy'de dehşet saçtı!20:04 - Cemal Kaşıkçı'nın dublörü konsolosluktan takma sakalla çıktı!19:13 - Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın'ndan af tartışmalarına ilişkin açıklama12:01 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: 750 milyar gerçekçi bir rakam değildir11:54 - Bir vatandaş bir yılda 155 Polis İmdat Çağrı Merkezi'ni 45 bin 210 kez aradı08:55 - Kaşıkçı cinayetinden sonra Mutreb'in 4 kez aradığı o isim07:38 - Meteoroloji'den Türkiye geneli sağanak yağışı uyarısı07:23 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonla görüştü17:07 - Suudi Arabistan yetkiliden yeni Cemal Kaşıkçı iddiası!16:56 - Gazeteci Cemal Kaşıkçı soruşturmasında 25 kişi daha ifade verecek13:43 - Marmara Bölgesi'nde sıcaklık azalıyor01:39 - MHP Lideri Bahçeli'den ''Öğrenci Andı'' açıklaması01:22 - Trump: Kaşıkçı ile ilgili cevaplar beni tatmin etmedi01:06 - Erdoğan: Dalgalanmada işin aslı kur değildi12:31 - Suudi Arabistan: Cemal Kaşıkçı, konsoloslukta öldü00:09 - Kayseri'de otomobil takla attı: 4 ölü!19:09 - Hindistan'da tren kalabalığı çarptı: 50 ölü!19:04 - Mustafa Sarıgül, Şişli Belediye Başkanlığı için aday adaylığını açıkladı16:55 - İstanbul Suudi Konsolosluğu'nda çalışan 15 Türk savcıya ifade veriyor13:13 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'dan gazeteci ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması13:01 - Trump: Cemal Kaşıkçı öldürüldü, sonucu ağır olacak12:53 - ''Öğrenci Andı'' geri mi dönüyor?15:39 - İki dişi fareden yavru!15:36 - Ağrı Patnos'ta 4,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi14:35 - İBB Başkanı Mevlüt Uysal'dan adaylık açıklaması11:16 - Ünlü foto muhabiri Ara Güler hayatını kaybetti (Ara Güler kimdir?)11:06 - Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin 2019 yılı ilk bütçe tasarısı Meclis'e sunuldu.10:36 - Adalet Bakanı Gül'den kayıp Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı açıklaması20:50 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Türkiye'ye yaptırım kararı açıklaması20:53 - AK Parti Sözcüsü Çelik: Suudi Konsolos'un dokunulmazlığı var, seyahati engellenemezdi20:50 - CNN: Suudi Cemal Kaşıkçı öldürüldü, cesedi parçalara ayrıldı20:31 - Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan istifa etti
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler