Güncelleme: 00:31 TSİ 19 Mart 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Çin’in politikaları önemli

Paul Krugman
Güncelleme: 09:40 TSİ 22 Ekim 2011 Cumartesi

 

Gelişmekte olan ülkeler, ABD-Çin arasındaki rekabete likidite tuzağı olmaksızın girebiliyor. Çin’deki her değer artışı, gelişmekte olan ülkelerin para birimlerine ilgiyi artırır ve domino etkisi yaratır.

Sanırım insanların hükümetin Çin para birimini manipüle etme çabalarına getirdiği eleştirilere kısaca değinmem lazım. Diyorlar ki Çin aslında üretim alanında Amerika ile kafa kafaya gitmediğinden yuanın değerinin artmasının bir faydası olmaz.

Bunun yanlış olduğunu üç şeklde tartışırım. Birincisi, başa baş bir rekabet olmadığı düşüncesi yanlış. Son zamanlarda üretimin Amerika’dan Çin’e geri döndüğüne dair basında yer alan yeterince haber var. İşgücü maliyetleri Amerika’da her zaman daha yüksek olacak, ama diğer avantajlar, özellikle de lojistik avantajlar, yoğun emek gerektiren üretimi kendi evinde yapmaya değer bile kılabilir. İkincisi, üretimin örneğin Çin’den Meksika’ya, taşınmasının Amerika üzerinde gerçek bir etkisi olabilir.

Global imalat önemli ölçüde bölgesel kompleksler tarafından yürütülüyor -emek yoğun işini Meksika ve Orta Amerika’da yapmış bir Güney Amerika ile rekabet eden Japonya ve Çin merkezli bir Asya kompleksi tarafından.

Bununla birlikte, en önemlisi, bunu global bir problem olduğunu düşünmemiz gerektiği. Çin ve diğer para manipülatörleri dış ticaret bilançosu fazlasını daha yavaş yönetse, diğer taraf kim olacak? Gelişmekte olan ekonomiler, Çin’le Amerika’nın olduğundan daha direkt bir rekabete likidite tuzağı olmaksızın girebiliyor (geleneksel açık pazar operasyonları çekiciliğini kaybetti çünkü kısa dönem oranları sıfıra yakın) ve enflasyon baskısını hissediyorlar.

Yani, Çin’deki her değer artışı, gelişmekte olan ekonomilerin net ithalat rakamlarını yükseltmeye meyilli olsa da, muhtemelen para birimlerine olan ilgiyi artıracaktır. Böylece bir domino etkisi oluşur ve likidite tuzağına düşmüş ABD, Japonya ve Avrupa ekonomilerini düzenlemelere zorlar. Sonuç olarak, Çin’in para birimi politikası aslında Amerika’daki imalat için önemli.

Mal fiyatları canlanıyor

Mal fiyatlarını hatırlıyor musunuz?

Kısa bir zaman önce, malum şüpheliler mal fiyatlarındaki artışın hızlı enflasyonun habercisi olduğunu söylüyorlardı. Mal fiyatları bir numaralı delilleriydi. Bütçe Komitesi’nin Cumhuriyetçi Başkanı Paul Ryan, bazı malların fiyatlarını sabitleyecek bir para politikası önerisinde bulundu (böylece Çin’de yükseliş varken Amerika’da deflasyon gerekir ama boşver gitsin).

Bu durum son zamanlarda mal fiyatlarında neler olduğunu incelemeyi gerektiriyor. Thomson Reuters Index’in son beş yıllık verilerine bakarak mal fiyatlarının bu sene oldukça düştüğünü görebiliriz. Global çöküşün dibine vurduğumuz zamanki düzeyden yüksekler ama o kadar da olsun. Tuhaf olan şu ki 2007 yılıyla aynı seviyedeler; 2007-2008 tırmanışından önce.

Öyle görünüyor ki, dört yıllık bu dönemde Bernanke, FED mal fiyatlarını hemen hemen sabitlemiş. İyi bir hedef olduğundan demiyorum, sadece olan bu.

O zaman, Ryan gibileri doların aslında değerinin düşürmediğini mi iddia edecekler? Son düşüşe bakıp kemer sıkmaya değil büyümeye ihtiyaç olduğunu mu söyleyecekler? Geçen seneki geçici artışı hiperenflasyon belirtisi olarak okuyan favori ‘uzmanlarının’ hiçbir şeyden anlamadıklarını kabul edecekler mi? Balık kavağa çıkacak mı?

ARKA PLAN: ÇİN

Bir para birimi bağlantısı

11 Ekim’de, Amerika Senatosu, Çin’den gelen belirli ürünlere gümrük vergisi uygulanmasını oylayıp ezici bir çoğunlukla kabul etti. Tabii Hazine Bakanlığı, Çin’in ticaret avantajı sağlamak için para biriminin değerini azalttığını belirlerse.

Birçok ekonomist, Çin Yuanı’nın değerini yüzde 30 düşürmesinin Çin ürünlerinin uluslararası pazarda diğerlerine göre daha ucuz olmasına yol açtığını iddia ediyor. Gelgelelim, Çin devlet adamları paralarına esneklik kazandırmak için yavaş adımlar attıklarında ısrar ediyorlar. 2010’da Çin, resmi parasının yüzde 7 değer kazanmasını sağlayan Amerikan Doları’nı fiili olarak sabit tutmaya karar verdi. Çin devlet adamları, senatodan geçen beyannamenin iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerini riske atacağını söyleyerek anlaşmanın geçersizliğini bildirdi. Çin Başbakanı Wen Jiabao, 15 Ekim’de Guangzhou’da gerçekleştirilen bir ticaret fuarında “Ticaret korumacılığı yalnızca dünyanın ekonomik gelişimini yavaşlatır” dedi.

Bu uygulamayı eleştiren Amerikalılar ise (temsilciler meclisinin cumhuriyetçi liderleri de dahil) Amerikan ekonomisinde çok bir artışa neden olmayacağını iddia ediyorlar. Öngörülen mevzuat şu anda Beyaz Saray’da bekliyor. Bazı ekonomi araştırmaları beyannamenin etkili olabileceğini gösteriyor. Örneğin, Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü, yuanın değerinde meydana gelebilecek yüzde 1’lik bir artışın, şu an 45 milyar dolarları geçmiş ABD ticaret açığını 2.5 ile 6 milyar dolar oranında indirebileceğini söylüyor. Bu durum yarım milyon Amerikalı’ya istihdam sağlayabilir.

Ayrıca, Boston Danışmanlık Grubu’nun yapmış olduğu yeni bir araştırmada, Çin’de yükselen işgücü maliyetinin re-shoring (offshore zıddı, yatırımın geri dönmesi) ya da üretim tesislerinin Amerika’ya geri dönmesine yol açtığını belirtti. Danışmanlık firması, ‘re-shoring’ sayesinde 2020’li yıllarda 3 milyon yeni istihdam yaratacağını söylüyor.

Şaşılacak birşey yok: News Corporation’da yeni bir skandal

Gördüğüm kadarıyla Murdoch imparatorluğu yeni bir skandalla karşı karşıya. Bu seferki okuyucuları değil ilan verenleri yanıltmaya dair, tiraj rakamlarını şişirdikleri iddiası var.

12 Ekim günkü The Guardian gazetesinde çıkan Nick Davies’in haberinden: “Rupert Murdoch’ın en tepedeki yöneticilerinden biri, Guardian’ın o medya grubunun bayrak gazetesi The Wall Street Journal’ın tiraj rakamlarında sahtekarlık yapıldığına dair sorularının ardından istifa etti. The Guardian’ın ulaştığı delillere göre, The Journal Avrupalı şirketlerden gelen para transferleriyle gizlice kendi gazetesinden (hem de ucuz fiyata) binlerce kopya satın alarak okuyucularını ve ilan verenleri yanıltıyordu.” Vay canına. Gene de böyle bir şeyin ortaya çıkacağını tahmin etmeliydik.

11 yıllık uzmanlığın ardından benim anladığım insanların karmaşık varlıklar oldukları ama insan grupları pek değildir. Bireylerin davranış biçimleri değişkendir: Dürüst bir politikacı eşini aldatabilir veya kötü niyetli bir politikacının kişisel yaşamı gayet düzgün olabilir. Ama iş insan gruplarına gelince, mesela bir politikacının yakın çevresi veya bir medya imparatorluğunun yönetim ekibi gibi, genelde pek çok konuda aynı davranışları sergilerler. Bir alanda devamlı yalan söylüyor ve sahtekarlık kovalıyorlarsa diğer bir alanda da aynısını yapmaya meyillidirler. Aslına bakarsanız, George W. Bush çetesinin Irak’ı işgal etmek için uydurma bir hikaye hazırladıklarını önceden tam da bu sayede biliyordum. Kağıdı kalemi alıp hesapladığımda görüyordum ki, ekonomik politikalar konusunda rutin şekilde sahte bilgiler sunuyorlardı. Ve savaş için uydurdukları hikaye tam da zenginlere vergi indirimi getirebilmek için yaptıklarına benziyordu: Kaçınılmaz bir hedefe ulaşmak için devamlı değişen bir mantıkla yapılan açıklamalar. O zamanlar çok laf işittim, insanlar bana hangi cesaretle başkanın ulusal güvenliği ilgilendiren konularda halkı kandıracağını iddia edebildiğimi soruyorlardı?

Sonra ne oldu, biliyorsunuz.

Murdoch çalışanları politikaya dair rutin bir şekilde yalan söylüyorlar; tüm kuralları çiğneyerek insanların telefonlarını dinliyorlar. İş, ilan verenlere geldiğinde kendilerine hakim olsalardı fena olmazdı. Gerçekler ve adaleti at çöpe gitsin ama bu bir iş meselesi (!).

Ama ellerinden bir şey gelmez çünkü bu tam da kim ne olduklarına yakışan tavır.

ARKA PLAN:  MURDOCH

Üst düzey istifa

WALL Street Journal’ın Avrupa yayımcısı Andrew Langhoff, İngiliz The Guardian Gazetesi’nin yapmış olduğu bir araştırma üzerine ortaya çıkardığı bir tiraj sahtekarlığı ile ilgili sorulardan ve gazetenin kendi tirajını arttırdığı yönündeki iddialarından sonra istifa etti.

Wall Street Gazetesi’nin muhabirleri Paul Sonne ve Bruce Orwall’a göre, istifa mektubu “İçerden yapılan bir araştırmanın, gazetenin sosyal haberler kısmında çıkan iki yazının tiraj departmanının E.L.P. ya da Executive Learning Partnership adındaki Hollanda menşeli bir şirket ile yapılan bir anlaşma ile yapıldığını gösterdi.”

12 Ekim’de meydana gelen olaylarla ilgili yazıda, muhabirler yakın bir kaynağın, anlaşmayı “Journal’ın Avrupa’daki tirajını artırmak için öğrencilere ve diğerlerine dağıtılmak üzere Executive Learning Partnership’e satılan iskontolu gazetelerde yapılan bir çoğunluk sirkülasyonu anlaşması” olarak değerlendirdiğini yazdılar. Paul Sonne’ın ve Bruce Orwall’ın kaynakları, anlaşmada Avrupa Wall Street Journal’da Executive Learning Partnership adına haberler çıkacağı yer almadığı halde, Langhoff’un muhabirleri bu haberleri yapmaya zorladığını ortaya koyduğunu söylüyor.

Çalışanlar arasındaki bir e-postada, Langhoff istifa ettiğini çünkü ‘anlaşmanın, haber kapsamının ticari ilişkilerden etkilenmiş olacağı izlenimini bırakabileceğini’ yazmıştı. The Wall Street Journal’ın sahibi News Corporation, tiraj rakamlarının abartılmadığını ve Langhoff’un istifasının sebebinin The Guardian’ın yazısı olmadığında ısrarcı oldu. News Corporation’ın sözcüsü Kate Dobbin, 13 Ekim’de Bloomberg’de The Guardian’ın hikayesinin ‘yalanlarla dolu’ olduğunu söyledi.

adv
SON DAKİKA
19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu09:02 - ABD'den DEAŞ'lı militanlarına sahte pasaport21:32 - Erdoğan: S-400 sisteminin NATO ve ABD'nin güvenliğiyle ilgisi yok14:58 - Milli Savunma Bakanı Akar yeni askerlik sistemini açıkladı08:49 - Çocuk koruma derneğinin başkanı 8 yaşındaki oğlunu istismardan tutuklandı!08:23 - TOKİ'nin 50 bin sosyal konutuyla ilgili başvuru çarşamba günü başlıyor08:20 - Ankara'da 145 adrese uyuşturucu baskını10:11 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu22:01 - Afganistan'da sel ve su baskınında 20 kişi hayatını kaybetti22:03 - 2 Mart 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:05 - Peru'da 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi!12:06 - 9 yaşındaki tüketici Elif'in meşrubat firmasına karşı zaferi (Meşrubat firmasına 241 bin lira ceza)14:21 - Asya'da korkutan gerilim! Pakistan iki Hint savaş uçağını düşürdü: 3 ölü!13:12 - Tek tek insanlar açısından doğru olan yaklaşımlar toplumun tamamını da benzer biçimde etkiler mi?21:03 - Erdoğan: Bugün bize ihanet edenler gittikleri yere de ihanet edecekler22:03 - İstanbul'da tüm okullar pazartesi günü tatil16:03 - TBMM'nin 29. başkanı AK Partili Mustafa Şentop oldu22:52 - Venezuela'da ordu ile yerli halk arasında çatışma: 2 ölü!08:27 - AK Parti'nin meclis başkanı adayı belli oldu08:19 - "Venezuela Devlet Başkanı Maduro'dan Türkiye'de banka hesabı açın çağrısı" iddiası08:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü11:50 - Yerinden 1 liraya alınan salatalık halde 9 liraya satıldı!01:35 - Çanakkale'de 5 büyüklüğünde deprem!15:08 - MHP Lideri Bahçeli'den Burhanettin Kocamaz yorumu15:02 - İYİ Parti'nin Mersin'de Burhanettin Kocamaz'ı aday gösterememesi sonrasında yeni formül14:53 - TÜSİAD'ın yeni başkanı Simone Kaslowski oldu (Simone Kaslowski kimdir?)14:49 - TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın görevden alındı13:25 - Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı'ya 2 yıl hapis cezası00:55 - Mersin'de İYİ Parti’ye geçen Burhanettin Kocamaz aday olamadı (Liste YSK’ya geç verildi)00:23 - Cumhur İttifakı'ında son durum: 44 il AK Parti, 7 ilde MHP00:05 - Rusya ''sınırsız menzilli'' nükleer kruz füzesini test etti00:00 - Millet İttifakı'nda son durum: 29 il CHP'ye, 21 il İYİ Parti'ye00:53 - Binali Yıldırım istifa edip Meclis'e veda etti20:04 - Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun sınırımızdaki terör koridorunu yıkacağız19:59 - Muğla Milas'ta maden sahasında heyelan sonucunda göçük: 2 ölü!02:15 - Kalın’dan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in iadesi' iddiası ile ilgili açıklama19:44 - ABD Başkanı Trump: Suriye ile ilgili 24 saat içerisinde bir açıklama yapacağım19:35 - 'Poşet formalı Afganlı küçük Messi'nin annesi: Hayatımız mahvoldu, Taliban oğlumun peşinde10:28 - 2018 Kasım ayı işsizlik rakamları belli oldu19:46 - Soçi'deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrası 3 liderden ilk açıklama19:40 - İstanbul Kartal'da yıkılan 8 katlı binayla ilgili 2 kişi tutuklandı17:18 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan ilaç zammı ile ilgili açıklama02:10 - İran'da Devrim Muhafızlarına yönelik intihar saldırısı: 27 kişi hayatını kaybetti!18:44 - İran/Hamaney: ABD ile hiçbir sorun çözülmez19:59 - İşte gripten korunmada etkili olan turpun 10 faydası14:59 - Erdoğan: Soğan, patlıcan, domates, biber üzerinden ters köşe yapmaya çalıştılar14:52 - Rusya altyapıyı test etmek için geçici olarak internetin fişini çekecek00:13 - İstanbul Çekmeköy'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!15:48 - İlker Başbuğ: Kozmik Oda'yı açmasaydık suikastların arkasında TSK var denecekti15:41 - Erdoğa: Tanzim satış noktalarında temizlik ürünleri de satılacak23:00 - Erdoğan: Halde terör estirenlerin işini bitireceğiz22:49 - Kemal Kılıçdaroğlu CHP'nin 31 Mart yerel seçim bildirgesini açıkladı22:42 - İstanbul Kartal'da riskli binanın yıkımına başlandı18:22 - Erdoğan açıkladı: Kitap,dergi ve gazetede KDV kalkıyor16:16 - İstanbul'da Sebze meyve tanzim satış noktaları belli oldu02:27 - Yazar Şule Yüksel Şenler yoğun bakımda17:12 - Erdoğan: Tank Palet Fabrikası satılması söz konusu değil17:09 - İstanbul'da Karagümrük çetesine operasyon: 11 gözaltı01:08 - İstanbul Kartal'da 8 katlı bina çöktü: 21 ölü00:02 - Türkiye İhvan üyesi Muhammed Abdulhafız Hüseyin'i neden Sisi'ye verdi?20:05 - Bakan Albayrak: Artan gıda fiyatlarına karşı haftaya adım atacağız19:57 - Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Ayasofya ve Ruhban Okulu'nu ziyaret19:04 - İngiltere'den dikkat çeken patates raporu15:50 - 500 ilaç piyasada bulunmuyor!13:39 - 4 Şubat 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?12:45 - 2019 Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu01:19 - Kolombiya'da barış anlaşmasına uymayı reddeden FARC lideri Rodrigo Cadete öldürüldü23:24 - Erdoğan: Suriye'deki koalisyon güçlerine güvenemeyiz23:20 - Trump: Venezuela'ya asker göndermek bir seçenek18:29 - ABD'den sonra Rusya da nükleer silah anlaşmasını askıya aldı18:25 - Adana'da 4,3 büyüklüğünde deprem21:20 - Erdoğan'dan kentsel dönüşüm açıklaması: Müteahhide evinizi vermeye mecbur değilsiniz21:06 - Kitap satışlarında KDV sıfırlandı21:34 - ABD Başkanı Trump'tan Taliban, Kuzey Kore, İran ve DEAŞ'e ile ilgili açıklama19:42 - Trump'tan muhalif lider Guaido'ya destek telefonu!13:53 - Erdoğan: Fazıl Say'ın konserine gittik, linç kampanyası başlattılar22:14 - AK Parti İstanbul Büyüksehir Belediye Başkan adayı Yıldırım'dan TBMM Başkanlığı görevinden istifa kararı16:29 - Zabıta memuruna tokat atan eski daire başkanı, hakim karşısında kendini savundu16:01 - HDP 31 Mart yerel seçimlerinde üç büyükşehirde aday çıkarmayacak15:55 - İstanbul Tuzla'da tersanede yangın: 2 ölü, 11 yaralı!13:17 - CHP'nin İstanbul belediye başkan adayları belli oldu13:05 - CHP'nin İzmir belediye başkan adayları belli oldu02:17 - CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu istifa etti!02:12 - CHP'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkan adayı belli oldu15:17 - 31 Mart yerel seçimde partilerin oy pusulasındaki yeri belli oldu15:11 - Filipinler'de katolik kilisesine bombalı saldırı: 27 ölü01:23 - Erdoğan'dan marketlerdeki yüksek fiyatlara tepki: Bunun adı ticaret değil ihanet13:49 - 26 Ocak 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:41 - Antalya Havalimanı'nda hortum: 12 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler