Güncelleme: 14:27 TSİ 18 Ocak 2019 Cuma
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Çin’in politikaları önemli

Paul Krugman
Güncelleme: 09:40 TSİ 22 Ekim 2011 Cumartesi

 

Gelişmekte olan ülkeler, ABD-Çin arasındaki rekabete likidite tuzağı olmaksızın girebiliyor. Çin’deki her değer artışı, gelişmekte olan ülkelerin para birimlerine ilgiyi artırır ve domino etkisi yaratır.

Sanırım insanların hükümetin Çin para birimini manipüle etme çabalarına getirdiği eleştirilere kısaca değinmem lazım. Diyorlar ki Çin aslında üretim alanında Amerika ile kafa kafaya gitmediğinden yuanın değerinin artmasının bir faydası olmaz.

Bunun yanlış olduğunu üç şeklde tartışırım. Birincisi, başa baş bir rekabet olmadığı düşüncesi yanlış. Son zamanlarda üretimin Amerika’dan Çin’e geri döndüğüne dair basında yer alan yeterince haber var. İşgücü maliyetleri Amerika’da her zaman daha yüksek olacak, ama diğer avantajlar, özellikle de lojistik avantajlar, yoğun emek gerektiren üretimi kendi evinde yapmaya değer bile kılabilir. İkincisi, üretimin örneğin Çin’den Meksika’ya, taşınmasının Amerika üzerinde gerçek bir etkisi olabilir.

Global imalat önemli ölçüde bölgesel kompleksler tarafından yürütülüyor -emek yoğun işini Meksika ve Orta Amerika’da yapmış bir Güney Amerika ile rekabet eden Japonya ve Çin merkezli bir Asya kompleksi tarafından.

Bununla birlikte, en önemlisi, bunu global bir problem olduğunu düşünmemiz gerektiği. Çin ve diğer para manipülatörleri dış ticaret bilançosu fazlasını daha yavaş yönetse, diğer taraf kim olacak? Gelişmekte olan ekonomiler, Çin’le Amerika’nın olduğundan daha direkt bir rekabete likidite tuzağı olmaksızın girebiliyor (geleneksel açık pazar operasyonları çekiciliğini kaybetti çünkü kısa dönem oranları sıfıra yakın) ve enflasyon baskısını hissediyorlar.

Yani, Çin’deki her değer artışı, gelişmekte olan ekonomilerin net ithalat rakamlarını yükseltmeye meyilli olsa da, muhtemelen para birimlerine olan ilgiyi artıracaktır. Böylece bir domino etkisi oluşur ve likidite tuzağına düşmüş ABD, Japonya ve Avrupa ekonomilerini düzenlemelere zorlar. Sonuç olarak, Çin’in para birimi politikası aslında Amerika’daki imalat için önemli.

Mal fiyatları canlanıyor

Mal fiyatlarını hatırlıyor musunuz?

Kısa bir zaman önce, malum şüpheliler mal fiyatlarındaki artışın hızlı enflasyonun habercisi olduğunu söylüyorlardı. Mal fiyatları bir numaralı delilleriydi. Bütçe Komitesi’nin Cumhuriyetçi Başkanı Paul Ryan, bazı malların fiyatlarını sabitleyecek bir para politikası önerisinde bulundu (böylece Çin’de yükseliş varken Amerika’da deflasyon gerekir ama boşver gitsin).

Bu durum son zamanlarda mal fiyatlarında neler olduğunu incelemeyi gerektiriyor. Thomson Reuters Index’in son beş yıllık verilerine bakarak mal fiyatlarının bu sene oldukça düştüğünü görebiliriz. Global çöküşün dibine vurduğumuz zamanki düzeyden yüksekler ama o kadar da olsun. Tuhaf olan şu ki 2007 yılıyla aynı seviyedeler; 2007-2008 tırmanışından önce.

Öyle görünüyor ki, dört yıllık bu dönemde Bernanke, FED mal fiyatlarını hemen hemen sabitlemiş. İyi bir hedef olduğundan demiyorum, sadece olan bu.

O zaman, Ryan gibileri doların aslında değerinin düşürmediğini mi iddia edecekler? Son düşüşe bakıp kemer sıkmaya değil büyümeye ihtiyaç olduğunu mu söyleyecekler? Geçen seneki geçici artışı hiperenflasyon belirtisi olarak okuyan favori ‘uzmanlarının’ hiçbir şeyden anlamadıklarını kabul edecekler mi? Balık kavağa çıkacak mı?

ARKA PLAN: ÇİN

Bir para birimi bağlantısı

11 Ekim’de, Amerika Senatosu, Çin’den gelen belirli ürünlere gümrük vergisi uygulanmasını oylayıp ezici bir çoğunlukla kabul etti. Tabii Hazine Bakanlığı, Çin’in ticaret avantajı sağlamak için para biriminin değerini azalttığını belirlerse.

Birçok ekonomist, Çin Yuanı’nın değerini yüzde 30 düşürmesinin Çin ürünlerinin uluslararası pazarda diğerlerine göre daha ucuz olmasına yol açtığını iddia ediyor. Gelgelelim, Çin devlet adamları paralarına esneklik kazandırmak için yavaş adımlar attıklarında ısrar ediyorlar. 2010’da Çin, resmi parasının yüzde 7 değer kazanmasını sağlayan Amerikan Doları’nı fiili olarak sabit tutmaya karar verdi. Çin devlet adamları, senatodan geçen beyannamenin iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerini riske atacağını söyleyerek anlaşmanın geçersizliğini bildirdi. Çin Başbakanı Wen Jiabao, 15 Ekim’de Guangzhou’da gerçekleştirilen bir ticaret fuarında “Ticaret korumacılığı yalnızca dünyanın ekonomik gelişimini yavaşlatır” dedi.

Bu uygulamayı eleştiren Amerikalılar ise (temsilciler meclisinin cumhuriyetçi liderleri de dahil) Amerikan ekonomisinde çok bir artışa neden olmayacağını iddia ediyorlar. Öngörülen mevzuat şu anda Beyaz Saray’da bekliyor. Bazı ekonomi araştırmaları beyannamenin etkili olabileceğini gösteriyor. Örneğin, Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü, yuanın değerinde meydana gelebilecek yüzde 1’lik bir artışın, şu an 45 milyar dolarları geçmiş ABD ticaret açığını 2.5 ile 6 milyar dolar oranında indirebileceğini söylüyor. Bu durum yarım milyon Amerikalı’ya istihdam sağlayabilir.

Ayrıca, Boston Danışmanlık Grubu’nun yapmış olduğu yeni bir araştırmada, Çin’de yükselen işgücü maliyetinin re-shoring (offshore zıddı, yatırımın geri dönmesi) ya da üretim tesislerinin Amerika’ya geri dönmesine yol açtığını belirtti. Danışmanlık firması, ‘re-shoring’ sayesinde 2020’li yıllarda 3 milyon yeni istihdam yaratacağını söylüyor.

Şaşılacak birşey yok: News Corporation’da yeni bir skandal

Gördüğüm kadarıyla Murdoch imparatorluğu yeni bir skandalla karşı karşıya. Bu seferki okuyucuları değil ilan verenleri yanıltmaya dair, tiraj rakamlarını şişirdikleri iddiası var.

12 Ekim günkü The Guardian gazetesinde çıkan Nick Davies’in haberinden: “Rupert Murdoch’ın en tepedeki yöneticilerinden biri, Guardian’ın o medya grubunun bayrak gazetesi The Wall Street Journal’ın tiraj rakamlarında sahtekarlık yapıldığına dair sorularının ardından istifa etti. The Guardian’ın ulaştığı delillere göre, The Journal Avrupalı şirketlerden gelen para transferleriyle gizlice kendi gazetesinden (hem de ucuz fiyata) binlerce kopya satın alarak okuyucularını ve ilan verenleri yanıltıyordu.” Vay canına. Gene de böyle bir şeyin ortaya çıkacağını tahmin etmeliydik.

11 yıllık uzmanlığın ardından benim anladığım insanların karmaşık varlıklar oldukları ama insan grupları pek değildir. Bireylerin davranış biçimleri değişkendir: Dürüst bir politikacı eşini aldatabilir veya kötü niyetli bir politikacının kişisel yaşamı gayet düzgün olabilir. Ama iş insan gruplarına gelince, mesela bir politikacının yakın çevresi veya bir medya imparatorluğunun yönetim ekibi gibi, genelde pek çok konuda aynı davranışları sergilerler. Bir alanda devamlı yalan söylüyor ve sahtekarlık kovalıyorlarsa diğer bir alanda da aynısını yapmaya meyillidirler. Aslına bakarsanız, George W. Bush çetesinin Irak’ı işgal etmek için uydurma bir hikaye hazırladıklarını önceden tam da bu sayede biliyordum. Kağıdı kalemi alıp hesapladığımda görüyordum ki, ekonomik politikalar konusunda rutin şekilde sahte bilgiler sunuyorlardı. Ve savaş için uydurdukları hikaye tam da zenginlere vergi indirimi getirebilmek için yaptıklarına benziyordu: Kaçınılmaz bir hedefe ulaşmak için devamlı değişen bir mantıkla yapılan açıklamalar. O zamanlar çok laf işittim, insanlar bana hangi cesaretle başkanın ulusal güvenliği ilgilendiren konularda halkı kandıracağını iddia edebildiğimi soruyorlardı?

Sonra ne oldu, biliyorsunuz.

Murdoch çalışanları politikaya dair rutin bir şekilde yalan söylüyorlar; tüm kuralları çiğneyerek insanların telefonlarını dinliyorlar. İş, ilan verenlere geldiğinde kendilerine hakim olsalardı fena olmazdı. Gerçekler ve adaleti at çöpe gitsin ama bu bir iş meselesi (!).

Ama ellerinden bir şey gelmez çünkü bu tam da kim ne olduklarına yakışan tavır.

ARKA PLAN:  MURDOCH

Üst düzey istifa

WALL Street Journal’ın Avrupa yayımcısı Andrew Langhoff, İngiliz The Guardian Gazetesi’nin yapmış olduğu bir araştırma üzerine ortaya çıkardığı bir tiraj sahtekarlığı ile ilgili sorulardan ve gazetenin kendi tirajını arttırdığı yönündeki iddialarından sonra istifa etti.

Wall Street Gazetesi’nin muhabirleri Paul Sonne ve Bruce Orwall’a göre, istifa mektubu “İçerden yapılan bir araştırmanın, gazetenin sosyal haberler kısmında çıkan iki yazının tiraj departmanının E.L.P. ya da Executive Learning Partnership adındaki Hollanda menşeli bir şirket ile yapılan bir anlaşma ile yapıldığını gösterdi.”

12 Ekim’de meydana gelen olaylarla ilgili yazıda, muhabirler yakın bir kaynağın, anlaşmayı “Journal’ın Avrupa’daki tirajını artırmak için öğrencilere ve diğerlerine dağıtılmak üzere Executive Learning Partnership’e satılan iskontolu gazetelerde yapılan bir çoğunluk sirkülasyonu anlaşması” olarak değerlendirdiğini yazdılar. Paul Sonne’ın ve Bruce Orwall’ın kaynakları, anlaşmada Avrupa Wall Street Journal’da Executive Learning Partnership adına haberler çıkacağı yer almadığı halde, Langhoff’un muhabirleri bu haberleri yapmaya zorladığını ortaya koyduğunu söylüyor.

Çalışanlar arasındaki bir e-postada, Langhoff istifa ettiğini çünkü ‘anlaşmanın, haber kapsamının ticari ilişkilerden etkilenmiş olacağı izlenimini bırakabileceğini’ yazmıştı. The Wall Street Journal’ın sahibi News Corporation, tiraj rakamlarının abartılmadığını ve Langhoff’un istifasının sebebinin The Guardian’ın yazısı olmadığında ısrarcı oldu. News Corporation’ın sözcüsü Kate Dobbin, 13 Ekim’de Bloomberg’de The Guardian’ın hikayesinin ‘yalanlarla dolu’ olduğunu söyledi.

adv
SON DAKİKA
12:07 - 18 milyon öğrenci için karne günü10:41 - İstanbul'un Beşiktaş'ta sahte konsolosluk binası açıp, Karadağ vatandaşlığı sattılar12:18 - Prof. Dr. Canan Karatay: Çocuklar yumurta tereyağıyla cin gibi olurlar00:53 - 17 Ocak Perşembe gün hangi illerde okullar tatil23:29 - İngiltere'de Theresa May hükümeti güvenoyu almayı başardı17:46 - Suriye'de YPG'nin denetimindeki Münbiç'te patlama: 4 ABD askeri öldü01:52 - Yoğun kar yağışı nedeniyle yurdun bir çok noktasında ulaşımda zorluklar yaşanıyor00:37 - 16 Ocak Çarşamba günü hangi il ve ilçede okullar tatil?14:26 - Ekim 2018'de işsizlik rakamları belli oldu08:13 - 15 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?23:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile Süriye'yi görüştü14:34 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Trump'ın ''Türkiye'yi tehdit'' mesajlarıyla ilgili açıklama14:28 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Trump'ın sözlerine sert tepki!10:27 - Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun'dan Trump'ın sözlerine yanıt10:21 - Cumhurbaşkanlı sözcüsü Kalın'dan Trump'a yanıt: Suriyeli Kürtleri PKK ile bir tutmak ölümcül bir hatadır00:05 - 14 Ocak Pazartesi hangi illerde okullar tatil?)00:00 - Paris'te eylemde çıkan olaylarda 167 sarı yelekli gözaltına alındı17:07 - AK Parti'nin Sakarya belediye başkan adayları belli oldu17:02 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan Binali Yıldırım'a YSK yanıtı16:53 - Esad rejimi Münbiç çevresine askeri yığınak yapmaya başladı!16:50 - Emeklilerin maaş farkının ödeneceği tarih belli oldu18:11 - 12 Ocak 2019 Tarihte bugün neler oldu?17:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Kocaeli Belediye Başkan Adaylarını açıkladı17:10 - HÜDA PAR'dan 31 Mart 2019 yerel seçim kararı05:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!01:48 - Trump, acil durum ilandan çark etti22:08 - Doğu Karadeniz'de PKK operasyonu22:00 - ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton'dan Türkiye açıklaması16:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Trabzon Belediye Başkan adaylarını açıkladı00:54 - 11 Ocak Perşembe günü kar yağışı nedeniyle eğitime bir gün ara verilen iller00:35 - 10 Ocak Perşembe günü okullarda kar tatili olan il ve ilçeler23:19 - ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'dan Suriye'den çekilme ile ilgili açıklama22:56 - Heyet Tahrir-üş Şam İdlib'de kontrolü sağlamaya çok yaklaştı22:51 - Soğuk havayla doğalgaz tüketimi 8 Ocak'ta rekor kırdı01:25 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)00:13 - 9 Ocak Çarşamba günü hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil?15:54 - Beştepe'de John Bolton ile görüşen İbrahim Kalın'dan ilk açıklama15:14 - Erdoğan: Bolton'ın muhatabı İbrahim Kalın'dır15:07 - Beştepe'de ABD heyetiyle kritik görüşme09:57 - Ordu için CHP ve İYİ Parti arasında İdris Naim Şahin bilmecesi00:05 - 8 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?20:09 - Trump: DAEŞ'le mücadele ederken Suriye'den uygun bir şekilde çekileceğiz20:02 - Binali Yıldırım: Uber için ortak yol bulunur14:57 - Beyin Haritalama Vakfından Prof. Nevzat Tarhan'a 2019 Golden Axon Liderlik Ödülü14:53 - Şanlıurfa Suruç'ta işçi ve öğrenci servisleri çarpıştı: 3 ölü, 13 yaralı!09:51 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)23:40 - İstanbul'da beklenen kar yağışı başladı23:21 - 7 Ocak 2019 Pazartesi günü hangi illerde okullar tatil olacak?23:15 - Endonezya'da 7 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:07 - Eski YPG'li Silo: ABD'den aldığımız silahları geri vereceğimize dair bir kağıt imzalamadık19:56 - Gripten korunmanın en basit yolu elleri yıkamaktır22:05 - ABD: Suriye'den çekilmek için belirli bir takvim yok17:11 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Pakistan'ın FETÖ adımı memnuniyet verici16:49 - CHP'de yerel seçim için 4 büyükşehir ve 4 il adayı belli oldu16:41 - MHP Lideri Bahçeli'den parti teşkilatına seçim genelgesi16:37 - Dışişleri'nden ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'ya tepki14:30 - Kaşıkçı cinayeti davasında 5 infaz timine idam talebi10:34 - Memur ve emekli maaşının 2019 zam oranı belli oldu10:24 - 2018 yılı enflasyon rakamları açıklandı00:32 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan teşkilata ''Cumhur İttifakı'' uyarısı00:20 - 4 ilde okullara kar tatili23:16 - Suriye rejiminden "400 YPG'li Münbiç’i terk etti" iddiası20:10 - AK Parti Samsun İl Başkanı Hakan Karaduman açığa alındı20:02 - MHP'de Samsun İl Başkanı Tekin görevden alındı, Milletvekili Erhan Usta disipline verildi13:13 - Çin 13 yıllık askeri haberleşme anteni projesini bitirdi12:58 - Danimarka'da köprü üzerinde tren kazası: En az 6 ölü12:49 - İstanbul'da su faturasına %15 indirim00:15 - ABD'den işgalci Siyonist İsrail'e Suriye konusunda güvence20:40 - Erdoğan, AK Parti'nin Ankara ilçe belediye başkanı adaylarını açıkladı16:00 - İstanbul Büyükada'da at ahırlarında yangın14:57 - ''Brokoli buharda birkaç dakikalık pişirme veya çiğ tüketilmesi gerekir''20:28 - 2. Ordu Komutanı Org. Temel neden görevden alındı?20:23 - ÖTV ve KDV indirimleri 3 ay daha devam edecek12:50 - 2019 yılı için yeni uygulamalar yarın başlıyor (Hayatımızda neler değişecek?)09:57 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 60 muvazzaf asker hakkında gözaltı kararı09:52 - 2019 Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) artış oranı belli oldu23:12 - MHP 31 Mart yerel seçim için 402 belediye başkan adayını daha açıkladı23:05 - 12 ilde pazartesi okullara kar tatili (31 Aralık Hangi illerde okullar tatil edildi?)22:53 - Binali Yıldırım AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı13:39 - İşte AKN'siz internet fiyatları (Adil Kullanım Kotası ne zaman kalkacak?)13:14 - ABD:Suriye'de savaş henüz bitmedi, silahları YPG'den geri isteyemeyiz12:44 - Konya'da bir evde çıkan yangında 4 çocuk öldü!15:15 - "Esad güçleri Münbiç'e girdi" iddiasına Pentagon'dan yalanlama15:08 - Milli Savunma Bakanlığı'ndan Münbiç açıklaması15:03 - Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'dan Münbiç açıklaması14:57 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''Esad güçlerinin Münbiç'e girdi'' ile ilgili açıklama22:34 - 14 ilde okullara kar tatili (Hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil edildi?)15:38 - CHP'li aday Ekrem İmamoğlu İstanbul için hedeflerini açıkladı15:34 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Muhtarlar Toplantısı'nda Kılıçdaroğlu'na yınıt23:37 - ABD Başkanı Trump'tan Irak'a sürpriz ziyaret22:53 - 13 ilde okullarda bir gün kar tatili19:25 - RTÜK'ten Fox TV ve Halk TV'ye para ve kapatma cezası17:51 - TBMM Başkanı Binali Yıldırım'dan istifa sorusuna yanıt: Konu benim dışımda17:46 - Erdoğan: BM'de adalet diye bir şey beklemeyin17:34 - Rusya: ABD'nin çekileceği bölgeler Suriye hükümetine bırakılması gerekir17:20 - Adalet Bakanı Gül'den İsrailli mevkidaşına yanıt17:10 - Esad'dan Suriye'nin kuzeyinde "uçuşa kapalı alan" hamlesi09:00 - Ankara ve 20 ilde kar nedeniyle okullar tatil edildi(Hangi illerde okullar tatil edildi?)18:56 - 2019 Asgari Geçim İndirimi kaç lira oldu? (Asgari Geçim İndirimi nasıl hesaplanır?)18:49 - 2019 işsizlik maaşı ne kadar oldu?
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler