Güncelleme: 14:12 TSİ 18 Ocak 2019 Cuma
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Demokrasi tehlikede mi?

Ergun Babahan
Güncelleme: 10:10 TSİ 26 Ekim 2011 Çarşamba

New Left Review’de dikkat çekilmesi gereken bir makale var, yazarı Wolfgang Streect.

Yazar, demokratik kapitalist sistemlerde, yönetimlerin oylarıyla iktidara geldikleri geniş halk yığınlarının talepleriyle girişimci sınıfın kara dayalı talepleri arasında sıkışıp kaldığını savunuyor.

Burjuvazi ve politik sağ uzun yıllar boyu kapitalizmin demokratik bir sistemde başarılı olamayacağını savuna geldi.

Bunlara göre, yoksulun çoğunluğu anlamına gelen demokrasi, sonunda özel mülkiyeti ve serbest piyasayı ortadan kaldıracaktı.

İşçi sınıfı ise burjuvaziyi çoğunluğun yönetiminden kaçmak için demokrasi dışı yollar aramakla suçladı.

Ancak 2. Dünya Savaşı’nın ardından gelen hızlı ekonomik kalkınma, kapitalizmin demokrasiyle tamamen uyumlu olduğu savını güçlendirdi. Demokrasi, piyasa ekonomisinin kısıtlamalarından kurtulup güçlendi.

Aslında sorun hala aynıydı: Serbest piyasa ekonomisi yanlıları, geniş yığınları ve siyasetçileri, ‘piyasa adaleti’ konusunda iknaya çalıştı. Bu teoriye göre, herkes piyasaya katkısı oranında yaratılan zenginlikten pay alacaktı.

Marx ise ideal sistemin herkesin ihtiyacına göre dağıtımın esas alındığı komünizm olduğunu söylüyordu.

Ekonomik büyüme sonucu sağlanan ücret politikaları, dediğim gibi kapitalizm ile demokrasi arasında bir bağ oluşturdu.

Streect’e göre bu sistemin 3 ayağı vardı: Giderek büyüyen sosyal refah devleti, işçilerin toplu sözleşme hakkı ve Keynesçi ekonomi politikaları uygulayan iktidarların çalışanlara verdiği iş bulma garantisi.

Ancak büyümenin yavaşlaması, toplu sözleşme garantili ücret politikası ile iş garantisi arasında bir uyumsuzluk yarattı.

Fakat genel oya dayanan iktidarlar işsizliğin yükselmesine izin vermeyi göze alamadı.

Bu sırada imdata enflasyon yetişti.

Enflasyon sayesinde hem toplu sözleşme ile ücretlerin yükselmesi, hem iş garantisinin sürmesi sağlandı ama bu çözüm süreç içinde enflasyonun artması sonucunu verdi.

Yüksek enflasyon ise bankalar ile finansal kurumların zararınaydı.

Yani, kapitalistlerle işçiler arasında şiddetli bir uyumsuzluk vardı.

***

Bu model, yönetimi olanaksız fiyat sapmalarına yolaçtığı için de sürdürülmesi imkansızdı.

O zaman Amerika’da Reagan, İngiltere’de Thatcher devrimleri geldi. Bu sayede enflasyon tamamen kontrol altına alındı, sendikaların beli kırılarak işçilerin pazarlık gücü yok edildi, iş garantisi ortadan kalktı.

Bu süreçte işsizlik artarken enflasyon ve ücretler düştü. Sendikalar zayıfladığı için de grev tehdidi ortadan kalktı.

Ancak enflasyonun düşmesi, büyümenin yavaşlaması, vergi gelirlerine düzenli artış yapmanın engellenmesi nedeniyle kamu borcunun artmasıyla sonuçlandı.

Buna bir de işsizliğin artmasıyla yükselen sosyal harcamalar da eklenmeli elbette...

Enflasyonun bir süre sağladığı sosyal adaleti sağlamak devlete düştü, devlet de bu kaynağı borçlanmada buldu.

Böylece çekişme piyasadan politik arenaya çekildi, sendikaların yerini genel oyun gücü almış oldu.

Düşük enflasyon devletlerin daha rahat borç almasını sağladı çünkü kredi verenler paralarını değer kaybetmeden geri alacakları konusunda emindi.

Ama bu sefer de bütçe açığı gündeme geldi.

Burada da Clinton devreye girdi.

Başlangıçta Clinton ekonomik büyümeyi eğitim gibi sosyal alanlara yaparak sağlamayı hedefledi. Ancak Kongre’de çoğunluğun Cumhuriyetçilere geçmesiyle, kamu harcamalarını kısma yoluna gitti.

Artık her koyun iyice kendi bacağından asılacaktı.

Peki, seçmen ne olacaktı?

Çözüm piyasaların de-regüle edilmesi ve devlet yerine bireylerin borçlandırılmasında bulundu.

İnsanlar emekli sigortası yerine borçlanarak aldıkları evle güvencelerini sağlayacak, gençler devlet tarafından okutulmayacak kredi borcuyla eğitim görecekti.

İnsanlar da borçlandı, sonunda hep birlikte iflas geldi.

Bugün geldiğimiz noktada, tek tek bireylerin borcunu yeniden devletlerin üstlenerek krizi çözme yoluna gitti ama devletlerin bu borç karşılığında garanti edecekleri bir gelirleri görünmüyor.

Bankalar ve piyasa bastırıyor, devletler de şimdi halklarından alışık olmadıkları ölçüde ekonomik fedakarlıklar göstermelerini istiyorlar.

Bu, çoğunluğun isyanı ve kontratı bozması anlamına geliyor.

Sağın ideologlarının korktuğu yöne doğru hareket, Wall Street’de olduğu gibi, Yunanistan, İspanya ve İtalya’da görüldüğü gibi yayılıp zaman içinde kendisine yeni bir ideoloji bulabilir.

Burjuvazinin buna önlem alma çabaları bildiğimiz şekliyle demokrasinin sonu anlamına gelebilir.

adv
SON DAKİKA
12:07 - 18 milyon öğrenci için karne günü10:41 - İstanbul'un Beşiktaş'ta sahte konsolosluk binası açıp, Karadağ vatandaşlığı sattılar12:18 - Prof. Dr. Canan Karatay: Çocuklar yumurta tereyağıyla cin gibi olurlar00:53 - 17 Ocak Perşembe gün hangi illerde okullar tatil23:29 - İngiltere'de Theresa May hükümeti güvenoyu almayı başardı17:46 - Suriye'de YPG'nin denetimindeki Münbiç'te patlama: 4 ABD askeri öldü01:52 - Yoğun kar yağışı nedeniyle yurdun bir çok noktasında ulaşımda zorluklar yaşanıyor00:37 - 16 Ocak Çarşamba günü hangi il ve ilçede okullar tatil?14:26 - Ekim 2018'de işsizlik rakamları belli oldu08:13 - 15 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?23:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile Süriye'yi görüştü14:34 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Trump'ın ''Türkiye'yi tehdit'' mesajlarıyla ilgili açıklama14:28 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Trump'ın sözlerine sert tepki!10:27 - Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun'dan Trump'ın sözlerine yanıt10:21 - Cumhurbaşkanlı sözcüsü Kalın'dan Trump'a yanıt: Suriyeli Kürtleri PKK ile bir tutmak ölümcül bir hatadır00:05 - 14 Ocak Pazartesi hangi illerde okullar tatil?)00:00 - Paris'te eylemde çıkan olaylarda 167 sarı yelekli gözaltına alındı17:07 - AK Parti'nin Sakarya belediye başkan adayları belli oldu17:02 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan Binali Yıldırım'a YSK yanıtı16:53 - Esad rejimi Münbiç çevresine askeri yığınak yapmaya başladı!16:50 - Emeklilerin maaş farkının ödeneceği tarih belli oldu18:11 - 12 Ocak 2019 Tarihte bugün neler oldu?17:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Kocaeli Belediye Başkan Adaylarını açıkladı17:10 - HÜDA PAR'dan 31 Mart 2019 yerel seçim kararı05:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!01:48 - Trump, acil durum ilandan çark etti22:08 - Doğu Karadeniz'de PKK operasyonu22:00 - ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton'dan Türkiye açıklaması16:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Trabzon Belediye Başkan adaylarını açıkladı00:54 - 11 Ocak Perşembe günü kar yağışı nedeniyle eğitime bir gün ara verilen iller00:35 - 10 Ocak Perşembe günü okullarda kar tatili olan il ve ilçeler23:19 - ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'dan Suriye'den çekilme ile ilgili açıklama22:56 - Heyet Tahrir-üş Şam İdlib'de kontrolü sağlamaya çok yaklaştı22:51 - Soğuk havayla doğalgaz tüketimi 8 Ocak'ta rekor kırdı01:25 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)00:13 - 9 Ocak Çarşamba günü hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil?15:54 - Beştepe'de John Bolton ile görüşen İbrahim Kalın'dan ilk açıklama15:14 - Erdoğan: Bolton'ın muhatabı İbrahim Kalın'dır15:07 - Beştepe'de ABD heyetiyle kritik görüşme09:57 - Ordu için CHP ve İYİ Parti arasında İdris Naim Şahin bilmecesi00:05 - 8 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?20:09 - Trump: DAEŞ'le mücadele ederken Suriye'den uygun bir şekilde çekileceğiz20:02 - Binali Yıldırım: Uber için ortak yol bulunur14:57 - Beyin Haritalama Vakfından Prof. Nevzat Tarhan'a 2019 Golden Axon Liderlik Ödülü14:53 - Şanlıurfa Suruç'ta işçi ve öğrenci servisleri çarpıştı: 3 ölü, 13 yaralı!09:51 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)23:40 - İstanbul'da beklenen kar yağışı başladı23:21 - 7 Ocak 2019 Pazartesi günü hangi illerde okullar tatil olacak?23:15 - Endonezya'da 7 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:07 - Eski YPG'li Silo: ABD'den aldığımız silahları geri vereceğimize dair bir kağıt imzalamadık19:56 - Gripten korunmanın en basit yolu elleri yıkamaktır22:05 - ABD: Suriye'den çekilmek için belirli bir takvim yok17:11 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Pakistan'ın FETÖ adımı memnuniyet verici16:49 - CHP'de yerel seçim için 4 büyükşehir ve 4 il adayı belli oldu16:41 - MHP Lideri Bahçeli'den parti teşkilatına seçim genelgesi16:37 - Dışişleri'nden ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'ya tepki14:30 - Kaşıkçı cinayeti davasında 5 infaz timine idam talebi10:34 - Memur ve emekli maaşının 2019 zam oranı belli oldu10:24 - 2018 yılı enflasyon rakamları açıklandı00:32 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan teşkilata ''Cumhur İttifakı'' uyarısı00:20 - 4 ilde okullara kar tatili23:16 - Suriye rejiminden "400 YPG'li Münbiç’i terk etti" iddiası20:10 - AK Parti Samsun İl Başkanı Hakan Karaduman açığa alındı20:02 - MHP'de Samsun İl Başkanı Tekin görevden alındı, Milletvekili Erhan Usta disipline verildi13:13 - Çin 13 yıllık askeri haberleşme anteni projesini bitirdi12:58 - Danimarka'da köprü üzerinde tren kazası: En az 6 ölü12:49 - İstanbul'da su faturasına %15 indirim00:15 - ABD'den işgalci Siyonist İsrail'e Suriye konusunda güvence20:40 - Erdoğan, AK Parti'nin Ankara ilçe belediye başkanı adaylarını açıkladı16:00 - İstanbul Büyükada'da at ahırlarında yangın14:57 - ''Brokoli buharda birkaç dakikalık pişirme veya çiğ tüketilmesi gerekir''20:28 - 2. Ordu Komutanı Org. Temel neden görevden alındı?20:23 - ÖTV ve KDV indirimleri 3 ay daha devam edecek12:50 - 2019 yılı için yeni uygulamalar yarın başlıyor (Hayatımızda neler değişecek?)09:57 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 60 muvazzaf asker hakkında gözaltı kararı09:52 - 2019 Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) artış oranı belli oldu23:12 - MHP 31 Mart yerel seçim için 402 belediye başkan adayını daha açıkladı23:05 - 12 ilde pazartesi okullara kar tatili (31 Aralık Hangi illerde okullar tatil edildi?)22:53 - Binali Yıldırım AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı13:39 - İşte AKN'siz internet fiyatları (Adil Kullanım Kotası ne zaman kalkacak?)13:14 - ABD:Suriye'de savaş henüz bitmedi, silahları YPG'den geri isteyemeyiz12:44 - Konya'da bir evde çıkan yangında 4 çocuk öldü!15:15 - "Esad güçleri Münbiç'e girdi" iddiasına Pentagon'dan yalanlama15:08 - Milli Savunma Bakanlığı'ndan Münbiç açıklaması15:03 - Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'dan Münbiç açıklaması14:57 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''Esad güçlerinin Münbiç'e girdi'' ile ilgili açıklama22:34 - 14 ilde okullara kar tatili (Hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil edildi?)15:38 - CHP'li aday Ekrem İmamoğlu İstanbul için hedeflerini açıkladı15:34 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Muhtarlar Toplantısı'nda Kılıçdaroğlu'na yınıt23:37 - ABD Başkanı Trump'tan Irak'a sürpriz ziyaret22:53 - 13 ilde okullarda bir gün kar tatili19:25 - RTÜK'ten Fox TV ve Halk TV'ye para ve kapatma cezası17:51 - TBMM Başkanı Binali Yıldırım'dan istifa sorusuna yanıt: Konu benim dışımda17:46 - Erdoğan: BM'de adalet diye bir şey beklemeyin17:34 - Rusya: ABD'nin çekileceği bölgeler Suriye hükümetine bırakılması gerekir17:20 - Adalet Bakanı Gül'den İsrailli mevkidaşına yanıt17:10 - Esad'dan Suriye'nin kuzeyinde "uçuşa kapalı alan" hamlesi09:00 - Ankara ve 20 ilde kar nedeniyle okullar tatil edildi(Hangi illerde okullar tatil edildi?)18:56 - 2019 Asgari Geçim İndirimi kaç lira oldu? (Asgari Geçim İndirimi nasıl hesaplanır?)18:49 - 2019 işsizlik maaşı ne kadar oldu?
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler