Güncelleme: 05:58 TSİ 27 Mayıs 2019 Pazartesi
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Demokrasi tehlikede mi?

Ergun Babahan
Güncelleme: 10:10 TSİ 26 Ekim 2011 Çarşamba

New Left Review’de dikkat çekilmesi gereken bir makale var, yazarı Wolfgang Streect.

Yazar, demokratik kapitalist sistemlerde, yönetimlerin oylarıyla iktidara geldikleri geniş halk yığınlarının talepleriyle girişimci sınıfın kara dayalı talepleri arasında sıkışıp kaldığını savunuyor.

Burjuvazi ve politik sağ uzun yıllar boyu kapitalizmin demokratik bir sistemde başarılı olamayacağını savuna geldi.

Bunlara göre, yoksulun çoğunluğu anlamına gelen demokrasi, sonunda özel mülkiyeti ve serbest piyasayı ortadan kaldıracaktı.

İşçi sınıfı ise burjuvaziyi çoğunluğun yönetiminden kaçmak için demokrasi dışı yollar aramakla suçladı.

Ancak 2. Dünya Savaşı’nın ardından gelen hızlı ekonomik kalkınma, kapitalizmin demokrasiyle tamamen uyumlu olduğu savını güçlendirdi. Demokrasi, piyasa ekonomisinin kısıtlamalarından kurtulup güçlendi.

Aslında sorun hala aynıydı: Serbest piyasa ekonomisi yanlıları, geniş yığınları ve siyasetçileri, ‘piyasa adaleti’ konusunda iknaya çalıştı. Bu teoriye göre, herkes piyasaya katkısı oranında yaratılan zenginlikten pay alacaktı.

Marx ise ideal sistemin herkesin ihtiyacına göre dağıtımın esas alındığı komünizm olduğunu söylüyordu.

Ekonomik büyüme sonucu sağlanan ücret politikaları, dediğim gibi kapitalizm ile demokrasi arasında bir bağ oluşturdu.

Streect’e göre bu sistemin 3 ayağı vardı: Giderek büyüyen sosyal refah devleti, işçilerin toplu sözleşme hakkı ve Keynesçi ekonomi politikaları uygulayan iktidarların çalışanlara verdiği iş bulma garantisi.

Ancak büyümenin yavaşlaması, toplu sözleşme garantili ücret politikası ile iş garantisi arasında bir uyumsuzluk yarattı.

Fakat genel oya dayanan iktidarlar işsizliğin yükselmesine izin vermeyi göze alamadı.

Bu sırada imdata enflasyon yetişti.

Enflasyon sayesinde hem toplu sözleşme ile ücretlerin yükselmesi, hem iş garantisinin sürmesi sağlandı ama bu çözüm süreç içinde enflasyonun artması sonucunu verdi.

Yüksek enflasyon ise bankalar ile finansal kurumların zararınaydı.

Yani, kapitalistlerle işçiler arasında şiddetli bir uyumsuzluk vardı.

***

Bu model, yönetimi olanaksız fiyat sapmalarına yolaçtığı için de sürdürülmesi imkansızdı.

O zaman Amerika’da Reagan, İngiltere’de Thatcher devrimleri geldi. Bu sayede enflasyon tamamen kontrol altına alındı, sendikaların beli kırılarak işçilerin pazarlık gücü yok edildi, iş garantisi ortadan kalktı.

Bu süreçte işsizlik artarken enflasyon ve ücretler düştü. Sendikalar zayıfladığı için de grev tehdidi ortadan kalktı.

Ancak enflasyonun düşmesi, büyümenin yavaşlaması, vergi gelirlerine düzenli artış yapmanın engellenmesi nedeniyle kamu borcunun artmasıyla sonuçlandı.

Buna bir de işsizliğin artmasıyla yükselen sosyal harcamalar da eklenmeli elbette...

Enflasyonun bir süre sağladığı sosyal adaleti sağlamak devlete düştü, devlet de bu kaynağı borçlanmada buldu.

Böylece çekişme piyasadan politik arenaya çekildi, sendikaların yerini genel oyun gücü almış oldu.

Düşük enflasyon devletlerin daha rahat borç almasını sağladı çünkü kredi verenler paralarını değer kaybetmeden geri alacakları konusunda emindi.

Ama bu sefer de bütçe açığı gündeme geldi.

Burada da Clinton devreye girdi.

Başlangıçta Clinton ekonomik büyümeyi eğitim gibi sosyal alanlara yaparak sağlamayı hedefledi. Ancak Kongre’de çoğunluğun Cumhuriyetçilere geçmesiyle, kamu harcamalarını kısma yoluna gitti.

Artık her koyun iyice kendi bacağından asılacaktı.

Peki, seçmen ne olacaktı?

Çözüm piyasaların de-regüle edilmesi ve devlet yerine bireylerin borçlandırılmasında bulundu.

İnsanlar emekli sigortası yerine borçlanarak aldıkları evle güvencelerini sağlayacak, gençler devlet tarafından okutulmayacak kredi borcuyla eğitim görecekti.

İnsanlar da borçlandı, sonunda hep birlikte iflas geldi.

Bugün geldiğimiz noktada, tek tek bireylerin borcunu yeniden devletlerin üstlenerek krizi çözme yoluna gitti ama devletlerin bu borç karşılığında garanti edecekleri bir gelirleri görünmüyor.

Bankalar ve piyasa bastırıyor, devletler de şimdi halklarından alışık olmadıkları ölçüde ekonomik fedakarlıklar göstermelerini istiyorlar.

Bu, çoğunluğun isyanı ve kontratı bozması anlamına geliyor.

Sağın ideologlarının korktuğu yöne doğru hareket, Wall Street’de olduğu gibi, Yunanistan, İspanya ve İtalya’da görüldüğü gibi yayılıp zaman içinde kendisine yeni bir ideoloji bulabilir.

Burjuvazinin buna önlem alma çabaları bildiğimiz şekliyle demokrasinin sonu anlamına gelebilir.

adv
SON DAKİKA
21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü02:00 - RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR14:37 - Nisan ayı enflasyon rakamları belli oldu14:03 - Venezuela'da darbe girişimi ile ilgili son durum!22:23 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Venezuela'daki darbe girişimi ile ilgili açıklama22:04 - Venezuela'da askeri darbe girişimi! Maduro'dan ilk açıklama00:56 - Sanatçı Dilber Ay kalp krizinden hayatını kaybetti12:06 - Ankara'da ekmek fiyatına zam09:16 - Çiftçi Patates ve soğan ekmiyor, fiyat 5 liranın altına düşmez!20:14 - YSK'dan AK Parti'nin İstanbul için itirazı ile ilgili 3 ara karar16:55 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na saldırı ile ilgili açıklama16:51 - ABD'den İran'a yönelik yaptırım muafiyetlerine son verme kararı16:47 - YSK, AK Parti'nin İstanbul ile ilgili itirazını gündemine aldı12:52 - Yumruklu saldırıya uğrayan Kılıçdaroğlu: Planlanan bir saldırıydı10:13 - Kemal Kılıçdaroğlu'na yumruk atan Osman Sarıgün gözaltına alındı23:22 - MSB'den Kılıçdaroğlu'na yönelik saldırı ile ilgili açıklama19:34 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan AK Parti İstanbul İl Başkanlığı'nda seçim değerlendirmesi toplantısı00:52 - Sudan'da göstericiler geçici sivil yönetim ilan edilecek21:22 - İstanbul'da gözaltına alınan 2 BAE'lı şüpheli casusluktan tutuklandı15:43 - Binali Yıldırım'dan İmamoğlu'nun veri genelgesiyle ilgili açıklama15:33 - BAE casusu Kaşıkçı cinayeti şüphesiyle İstanbul'da tutuklandı15:26 - Libya’daki çatışmalarda 213 kişi hayatını kaybetti!22:47 - Binali Yıldırım'dan Ekrem İmamoğlu açıklaması19:23 - Ekrem İmamoğlu başkanlık görevini Mevlüt Uysal'dan devraldı17:20 - CHP'nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu mazbatasını aldı17:03 - İstanbul'da 31 Mart yerel seçim sonuçları açıklandı17:01 - AK Parti'nin Maltepe tutanak itirazına YSK'dan ret01:25 - İstanbul Maltepe'deki tüm oyların yeniden sayım işlemi sona erdi19:05 - AK Parti'den İstanbul sonuçları için olağanüstü itiraz18:57 - AK Parti'den İstanbul için mazbata itirazı18:54 - CHP'li Öztrak: Bu suistimale dur diyecek olan YSK'dır11:49 - İstanbul Maltepe'deki oy sayımında son durum18:55 - Binali Yıldırım: Oylarımız sandıkta iç edildi10:10 - 2019 Ocak ayı işsizlik rakamları belli oldu22:49 - AK Parti'den İstanbul için itiraz hazırlığı20:35 - AK Parti Sözcüsü Çelik'ten MKYK sonrası yerel seçim sonuçları ile ilgili açıklama20:32 - YSK, HDP'li Ahmet Türk'e mazbatayı verecek20:28 - CHP'den YSK'ya çağrı: Baskılara boyun eğmeyin21:39 - Wikileaks kurucusu Julian Assange İngiltere'de tutuklandı19:33 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Sudan'daki askeri darbe ile ilgili açıklama19:29 - YSK, Büyükçekmece ile ilgili görüşmeyi erteledi09:40 - Sudan'da askeri darbe: Devlet Başkanı Ömer el Beşir tutuklandı15:38 - Erdoğan: FETÖ ihanet çetesi mensuplarını kurumlarımızdan hala temizleyemedik12:30 - Bakan Albayrak Yeni Ekonomi Programı Yapısal Dönüşüm Adımları'nı açıkladı12:19 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İstanbul'daki seçim sonucu açıklaması: İsterse 1 oyla olsun, son kararı YSK verecek15:39 - AK Parti: İstanbul için YSK'ya henüz başvurmadık13:01 - AK Parti'den İstanbul için YSK'nın reddi ile ilgili açıklama19:20 - İran'dan ABD'ye misilleme: CENTCOM'u terör örgütü olarak ilan etti19:16 - ABD İran Devrim Muhafızları'nı terör örgütü listesine aldı!12:36 - Zindaşti davasının firari sanığı İlhan Ünğan Bağdat Caddesi'nde öldürüldü12:30 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan İYİ Parti lideri Akşener'e ziyaret11:22 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İstanbul'daki itiraz süreciyle ilgili açıklama23:11 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik: İtiraz sürecin patronu YSK'dır22:16 - CHP'den İstanbul'daki oy sayımı ile ilgili açıklama22:09 - Kırklareli'nde yeniden sayım sonuçlandı22:06 - THY İstanbul Havalimanı ile ilgili uyardı: En az 2 saat önceden gelin01:09 - AK Parti'li Yavuz: İstanbul'da oy farkı 18 binin altına indi23:21 - İşgal, darbe ve hırsızlığı seçim sandığıyla birlikte anmak12:10 - YSK Başkanı Sadi Güven'den yerel seçim sonuçları ve itiraz süreci ilgili yeni açıklama22:36 - İstanbul'da 15 ilçede geçersiz oylar yeniden sayılacak22:32 - MHP Lideri Bahçeli'den Ekrem İmamoğlu'na tepki22:22 - AK Parti'den İstanbul'daki oy sayımı ile ilgili yeni açıklama22:13 - Ekrem İmamoğlu'dan İstanbul'daki seçim sonuçlarıyla ilgili yeni açıklama07:27 - ABD'den Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine yönelik olası operasyon açıklaması21:13 - Siyasi partilerin itirazıyla 21 ilde oyların yeniden sayılmasına karar verildi13:34 - AK Partili Yavuz'dan CHP'li İmamoğlu'na sorular: Hangi hakla şimdiden kendini başkan ilan ediyorsun?12:47 - AK Partili Ünal: İmamoğlu devam eden hukuki süreçten neden rahatsız?12:39 - Ekrem İmamoğlu İstanbul'daki seçim sonuçlarıyla ilgili açıklama yaptı10:11 - Mart ayı enflasyon rakamları belli oldu09:10 - YSK İstanbul'da 7 ilçe için tedbir kararını kaldırdı21:14 - AK Partili Yavuz: İstanbul'da büyük usulsüzlükler var, oy farkı düşmeye devam ediyor15:51 - İYİ Parti'de Koray Aydın ve Ümit Özdağ görevlerinden istifa etti15:15 - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan elektriğe zam açıklaması21:11 - İstanbul'da seçim sonuçlarıyla şaşırtan ilçeler15:50 - AK Parti İstanbul İl Başkanı Şenocak: İstanbul'da sonucu etkileyecek usulsüzlükler mevcut14:02 - Resmi olmayan sonuçlara göre İstanbul'da Ekrem İmamoğlu önde10:53 - İstanbul'un ilk başörtülü belediye başkanı! (Şeyma Döğücü kimdir?)10:46 - YSK Başkanı Güven açıkladı: İstanbul'da İmamoğlu önde!01:16 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan balkon konuşması01:09 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu ve Ankara adayı Yavaş'tan açıklama00:56 - CHP İstanbul adayı İmamoğlu: İstanbul'u kazandığımızı biliyorum00:51 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: İstanbul'da Ekrem İmamoğlu kazanmış durumda00:48 - AK parti adayı Binali Yıldırım: İstanbul'da seçimi kazandık00:03 - Gazze sınırında tansiyon yükseldi: 4 ölü, 316 yaralı!07:32 - Genel Sağlık Sigortası borcu olan vatandaşlara yıl sonuna kadar ücretsiz sağlık hizmeti08:52 - 40 dakika ders, 40 dakika teneffüs uygulaması başladı19:41 - Trump, işgal altındaki Golan Tepeleri kararnamesini imzaladı19:32 - İsrail, abluka altında bulunan Gazze'deki Hamas hedeflerini vuruyor
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler