Güncelleme: 00:25 TSİ 19 Mart 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Demokrasi tehlikede mi?

Ergun Babahan
Güncelleme: 10:10 TSİ 26 Ekim 2011 Çarşamba

New Left Review’de dikkat çekilmesi gereken bir makale var, yazarı Wolfgang Streect.

Yazar, demokratik kapitalist sistemlerde, yönetimlerin oylarıyla iktidara geldikleri geniş halk yığınlarının talepleriyle girişimci sınıfın kara dayalı talepleri arasında sıkışıp kaldığını savunuyor.

Burjuvazi ve politik sağ uzun yıllar boyu kapitalizmin demokratik bir sistemde başarılı olamayacağını savuna geldi.

Bunlara göre, yoksulun çoğunluğu anlamına gelen demokrasi, sonunda özel mülkiyeti ve serbest piyasayı ortadan kaldıracaktı.

İşçi sınıfı ise burjuvaziyi çoğunluğun yönetiminden kaçmak için demokrasi dışı yollar aramakla suçladı.

Ancak 2. Dünya Savaşı’nın ardından gelen hızlı ekonomik kalkınma, kapitalizmin demokrasiyle tamamen uyumlu olduğu savını güçlendirdi. Demokrasi, piyasa ekonomisinin kısıtlamalarından kurtulup güçlendi.

Aslında sorun hala aynıydı: Serbest piyasa ekonomisi yanlıları, geniş yığınları ve siyasetçileri, ‘piyasa adaleti’ konusunda iknaya çalıştı. Bu teoriye göre, herkes piyasaya katkısı oranında yaratılan zenginlikten pay alacaktı.

Marx ise ideal sistemin herkesin ihtiyacına göre dağıtımın esas alındığı komünizm olduğunu söylüyordu.

Ekonomik büyüme sonucu sağlanan ücret politikaları, dediğim gibi kapitalizm ile demokrasi arasında bir bağ oluşturdu.

Streect’e göre bu sistemin 3 ayağı vardı: Giderek büyüyen sosyal refah devleti, işçilerin toplu sözleşme hakkı ve Keynesçi ekonomi politikaları uygulayan iktidarların çalışanlara verdiği iş bulma garantisi.

Ancak büyümenin yavaşlaması, toplu sözleşme garantili ücret politikası ile iş garantisi arasında bir uyumsuzluk yarattı.

Fakat genel oya dayanan iktidarlar işsizliğin yükselmesine izin vermeyi göze alamadı.

Bu sırada imdata enflasyon yetişti.

Enflasyon sayesinde hem toplu sözleşme ile ücretlerin yükselmesi, hem iş garantisinin sürmesi sağlandı ama bu çözüm süreç içinde enflasyonun artması sonucunu verdi.

Yüksek enflasyon ise bankalar ile finansal kurumların zararınaydı.

Yani, kapitalistlerle işçiler arasında şiddetli bir uyumsuzluk vardı.

***

Bu model, yönetimi olanaksız fiyat sapmalarına yolaçtığı için de sürdürülmesi imkansızdı.

O zaman Amerika’da Reagan, İngiltere’de Thatcher devrimleri geldi. Bu sayede enflasyon tamamen kontrol altına alındı, sendikaların beli kırılarak işçilerin pazarlık gücü yok edildi, iş garantisi ortadan kalktı.

Bu süreçte işsizlik artarken enflasyon ve ücretler düştü. Sendikalar zayıfladığı için de grev tehdidi ortadan kalktı.

Ancak enflasyonun düşmesi, büyümenin yavaşlaması, vergi gelirlerine düzenli artış yapmanın engellenmesi nedeniyle kamu borcunun artmasıyla sonuçlandı.

Buna bir de işsizliğin artmasıyla yükselen sosyal harcamalar da eklenmeli elbette...

Enflasyonun bir süre sağladığı sosyal adaleti sağlamak devlete düştü, devlet de bu kaynağı borçlanmada buldu.

Böylece çekişme piyasadan politik arenaya çekildi, sendikaların yerini genel oyun gücü almış oldu.

Düşük enflasyon devletlerin daha rahat borç almasını sağladı çünkü kredi verenler paralarını değer kaybetmeden geri alacakları konusunda emindi.

Ama bu sefer de bütçe açığı gündeme geldi.

Burada da Clinton devreye girdi.

Başlangıçta Clinton ekonomik büyümeyi eğitim gibi sosyal alanlara yaparak sağlamayı hedefledi. Ancak Kongre’de çoğunluğun Cumhuriyetçilere geçmesiyle, kamu harcamalarını kısma yoluna gitti.

Artık her koyun iyice kendi bacağından asılacaktı.

Peki, seçmen ne olacaktı?

Çözüm piyasaların de-regüle edilmesi ve devlet yerine bireylerin borçlandırılmasında bulundu.

İnsanlar emekli sigortası yerine borçlanarak aldıkları evle güvencelerini sağlayacak, gençler devlet tarafından okutulmayacak kredi borcuyla eğitim görecekti.

İnsanlar da borçlandı, sonunda hep birlikte iflas geldi.

Bugün geldiğimiz noktada, tek tek bireylerin borcunu yeniden devletlerin üstlenerek krizi çözme yoluna gitti ama devletlerin bu borç karşılığında garanti edecekleri bir gelirleri görünmüyor.

Bankalar ve piyasa bastırıyor, devletler de şimdi halklarından alışık olmadıkları ölçüde ekonomik fedakarlıklar göstermelerini istiyorlar.

Bu, çoğunluğun isyanı ve kontratı bozması anlamına geliyor.

Sağın ideologlarının korktuğu yöne doğru hareket, Wall Street’de olduğu gibi, Yunanistan, İspanya ve İtalya’da görüldüğü gibi yayılıp zaman içinde kendisine yeni bir ideoloji bulabilir.

Burjuvazinin buna önlem alma çabaları bildiğimiz şekliyle demokrasinin sonu anlamına gelebilir.

adv
SON DAKİKA
19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu09:02 - ABD'den DEAŞ'lı militanlarına sahte pasaport21:32 - Erdoğan: S-400 sisteminin NATO ve ABD'nin güvenliğiyle ilgisi yok14:58 - Milli Savunma Bakanı Akar yeni askerlik sistemini açıkladı08:49 - Çocuk koruma derneğinin başkanı 8 yaşındaki oğlunu istismardan tutuklandı!08:23 - TOKİ'nin 50 bin sosyal konutuyla ilgili başvuru çarşamba günü başlıyor08:20 - Ankara'da 145 adrese uyuşturucu baskını10:11 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu22:01 - Afganistan'da sel ve su baskınında 20 kişi hayatını kaybetti22:03 - 2 Mart 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:05 - Peru'da 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi!12:06 - 9 yaşındaki tüketici Elif'in meşrubat firmasına karşı zaferi (Meşrubat firmasına 241 bin lira ceza)14:21 - Asya'da korkutan gerilim! Pakistan iki Hint savaş uçağını düşürdü: 3 ölü!13:12 - Tek tek insanlar açısından doğru olan yaklaşımlar toplumun tamamını da benzer biçimde etkiler mi?21:03 - Erdoğan: Bugün bize ihanet edenler gittikleri yere de ihanet edecekler22:03 - İstanbul'da tüm okullar pazartesi günü tatil16:03 - TBMM'nin 29. başkanı AK Partili Mustafa Şentop oldu22:52 - Venezuela'da ordu ile yerli halk arasında çatışma: 2 ölü!08:27 - AK Parti'nin meclis başkanı adayı belli oldu08:19 - "Venezuela Devlet Başkanı Maduro'dan Türkiye'de banka hesabı açın çağrısı" iddiası08:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü11:50 - Yerinden 1 liraya alınan salatalık halde 9 liraya satıldı!01:35 - Çanakkale'de 5 büyüklüğünde deprem!15:08 - MHP Lideri Bahçeli'den Burhanettin Kocamaz yorumu15:02 - İYİ Parti'nin Mersin'de Burhanettin Kocamaz'ı aday gösterememesi sonrasında yeni formül14:53 - TÜSİAD'ın yeni başkanı Simone Kaslowski oldu (Simone Kaslowski kimdir?)14:49 - TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın görevden alındı13:25 - Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı'ya 2 yıl hapis cezası00:55 - Mersin'de İYİ Parti’ye geçen Burhanettin Kocamaz aday olamadı (Liste YSK’ya geç verildi)00:23 - Cumhur İttifakı'ında son durum: 44 il AK Parti, 7 ilde MHP00:05 - Rusya ''sınırsız menzilli'' nükleer kruz füzesini test etti00:00 - Millet İttifakı'nda son durum: 29 il CHP'ye, 21 il İYİ Parti'ye00:53 - Binali Yıldırım istifa edip Meclis'e veda etti20:04 - Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun sınırımızdaki terör koridorunu yıkacağız19:59 - Muğla Milas'ta maden sahasında heyelan sonucunda göçük: 2 ölü!02:15 - Kalın’dan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in iadesi' iddiası ile ilgili açıklama19:44 - ABD Başkanı Trump: Suriye ile ilgili 24 saat içerisinde bir açıklama yapacağım19:35 - 'Poşet formalı Afganlı küçük Messi'nin annesi: Hayatımız mahvoldu, Taliban oğlumun peşinde10:28 - 2018 Kasım ayı işsizlik rakamları belli oldu19:46 - Soçi'deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrası 3 liderden ilk açıklama19:40 - İstanbul Kartal'da yıkılan 8 katlı binayla ilgili 2 kişi tutuklandı17:18 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan ilaç zammı ile ilgili açıklama02:10 - İran'da Devrim Muhafızlarına yönelik intihar saldırısı: 27 kişi hayatını kaybetti!18:44 - İran/Hamaney: ABD ile hiçbir sorun çözülmez19:59 - İşte gripten korunmada etkili olan turpun 10 faydası14:59 - Erdoğan: Soğan, patlıcan, domates, biber üzerinden ters köşe yapmaya çalıştılar14:52 - Rusya altyapıyı test etmek için geçici olarak internetin fişini çekecek00:13 - İstanbul Çekmeköy'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!15:48 - İlker Başbuğ: Kozmik Oda'yı açmasaydık suikastların arkasında TSK var denecekti15:41 - Erdoğa: Tanzim satış noktalarında temizlik ürünleri de satılacak23:00 - Erdoğan: Halde terör estirenlerin işini bitireceğiz22:49 - Kemal Kılıçdaroğlu CHP'nin 31 Mart yerel seçim bildirgesini açıkladı22:42 - İstanbul Kartal'da riskli binanın yıkımına başlandı18:22 - Erdoğan açıkladı: Kitap,dergi ve gazetede KDV kalkıyor16:16 - İstanbul'da Sebze meyve tanzim satış noktaları belli oldu02:27 - Yazar Şule Yüksel Şenler yoğun bakımda17:12 - Erdoğan: Tank Palet Fabrikası satılması söz konusu değil17:09 - İstanbul'da Karagümrük çetesine operasyon: 11 gözaltı01:08 - İstanbul Kartal'da 8 katlı bina çöktü: 21 ölü00:02 - Türkiye İhvan üyesi Muhammed Abdulhafız Hüseyin'i neden Sisi'ye verdi?20:05 - Bakan Albayrak: Artan gıda fiyatlarına karşı haftaya adım atacağız19:57 - Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Ayasofya ve Ruhban Okulu'nu ziyaret19:04 - İngiltere'den dikkat çeken patates raporu15:50 - 500 ilaç piyasada bulunmuyor!13:39 - 4 Şubat 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?12:45 - 2019 Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu01:19 - Kolombiya'da barış anlaşmasına uymayı reddeden FARC lideri Rodrigo Cadete öldürüldü23:24 - Erdoğan: Suriye'deki koalisyon güçlerine güvenemeyiz23:20 - Trump: Venezuela'ya asker göndermek bir seçenek18:29 - ABD'den sonra Rusya da nükleer silah anlaşmasını askıya aldı18:25 - Adana'da 4,3 büyüklüğünde deprem21:20 - Erdoğan'dan kentsel dönüşüm açıklaması: Müteahhide evinizi vermeye mecbur değilsiniz21:06 - Kitap satışlarında KDV sıfırlandı21:34 - ABD Başkanı Trump'tan Taliban, Kuzey Kore, İran ve DEAŞ'e ile ilgili açıklama19:42 - Trump'tan muhalif lider Guaido'ya destek telefonu!13:53 - Erdoğan: Fazıl Say'ın konserine gittik, linç kampanyası başlattılar22:14 - AK Parti İstanbul Büyüksehir Belediye Başkan adayı Yıldırım'dan TBMM Başkanlığı görevinden istifa kararı16:29 - Zabıta memuruna tokat atan eski daire başkanı, hakim karşısında kendini savundu16:01 - HDP 31 Mart yerel seçimlerinde üç büyükşehirde aday çıkarmayacak15:55 - İstanbul Tuzla'da tersanede yangın: 2 ölü, 11 yaralı!13:17 - CHP'nin İstanbul belediye başkan adayları belli oldu13:05 - CHP'nin İzmir belediye başkan adayları belli oldu02:17 - CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu istifa etti!02:12 - CHP'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkan adayı belli oldu15:17 - 31 Mart yerel seçimde partilerin oy pusulasındaki yeri belli oldu15:11 - Filipinler'de katolik kilisesine bombalı saldırı: 27 ölü01:23 - Erdoğan'dan marketlerdeki yüksek fiyatlara tepki: Bunun adı ticaret değil ihanet13:49 - 26 Ocak 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:41 - Antalya Havalimanı'nda hortum: 12 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler