Güncelleme: 05:44 TSİ 23 Nisan 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Ders aldık mı, almış gibi mi yaptık?

Mustafa Karaalioğlu
Güncelleme: 00:10 TSİ 11 Şubat 2019 Pazartesi

Kartal’da yıkılan binada enkaz altında kalarak hayatını kaybedenler için ne yazık ki büyük deprem oldu bile. Hayatını kaybedenlere tekrar Allah’tan rahmet diliyoruz. Umarız bu facia hepimizin dikkatini daha büyük tehlikeye; yani, muhtemel büyük depreme çekmiştir. Binada yaşayanlar, ölenler ve kalanlar dehşeti, acıyı, çaresizliği yaşadılar. Bizler, yani geride kalanlar da bir büyük felaketin nasıl bir şey olacağını bir kez daha görerek anladık. 1999 depreminden beri yapılması gerekenleri yapmadığımızı anladık. En duyarlı olunması gereken konuda kulağımızın üzerine yattığımızı da gördük.

Peki, şimdi Kartal faciasından sonra durumumuz nedir? Meselenin önemini ve muhtemel bir depremin başta İstanbul olmak üzere ülkede nasıl bir felakete yol açacağını düşünerek, gereken önlemleri alabilecek miyiz? Yoksa konu biraz yatışıp acılar unutulduktan sonra eskisi gibi yaşamaya devam mı edeceğiz? Ki, böylesi yapmadığımız şey değil.

Bir depremden kazasız belasız kurtulmak bugünkü teknolojiyle mümkündür. Yarın, Allah göstermesin başımıza büyük felaket geldiğinde sadece acı yaşamamak için değil, utanmamak için de ne yapmamız gerektiği açıktır. Ya gerekeni yaparız ya da ağlaşırız.

***

Bir okurumuz, Yüksek Mimar Mustafa Yücesan da önceki günkü yazımız üzerine bir not göndermiş. Önerilerini ve tespitlerini özetleyerek alıyorum:

1. Yapılaşmadaki en önemli husus plan ve projedir. Bilimsel açıdan yapılaşmaya açılmaması gereken yerler o kadar bellidir ki, her felakette dönüp baktığımızda bu yanlışı görürüz. “Heyelan bölgeleri, deprem fay hattı üstünde kalan alanlar, sulu ya da susuz tarım alanları, yeraltı suyunun yüzeye yakın olduğu alanlar, bataklıklar, çay, nehir yataklarının ve göl havzalarının yapı yaklaşma sınırları içinde kalan bölgeler yapılaşmaya açılamazlar” Nokta...

2. Yapılaşmaya “müsait” alanlarda da projelendirme esasları bilimsel olarak çok nettir. Mesela Gölcük depreminde, aynı statik projeye sahip iki binadan biri yıkılmış, diğeri ayakta kalmıştır. Yıkılan binalar birbirine dik açılı konumdadır ve depremi uzun kenarından alan yapı yıkılmıştır, diğeri sapasağlam kalmıştır. Peki hata nerededir? Hata inşaat kalitesinde değil yanlış yapılmış statik projededir. Bu konuda 1 Ocak 2019’dan itibaren mimari açıdan özelliği olan binaların statik projelerinin bağımsız bir uzman gurubunun denetimine alınması uygulaması başlamıştır ki bu önemli bir gelişmedir.

3. Gece gündüz, yaz kış sıcaklık farklılığı binaların statik projeleri yapılırken “mutlaka” dikkate alınmalıdır. Bilimsel olarak bu konu da çok nettir. Binalar, ısı farklılıklarına bağlı olarak enine boyuna ve dikine olarak genleşip büzüşürler. 1 Ocak 2019’da alınan kararın önemi şudur; bu karar öncesi yapılan statik projelerde eğer ısı transferi hesaba katılmamışsa inşa edilen tüm binalarda kolonlar, kirişler ve kolon kiriş bağlantıları genleşme ve büzüşme sonucu “çatlamıştır”. Deprem durumunda, depremin geliş yönüne dik olan yapılar eğer önceden bu çatlamalara maruz kalmışsa anında yıkılır.

4. İnşaat kalitesini geçiyorum. Bizde hem beton hem de demir hesaplarında “over design” -emniyet payı yüksek-değerler kullanılır. Emniyet payı hesapta çıkanın 3 katıdır ve uyanık müteahhitler “hırsızlığı” bu aralıktan yaparlar.

5. Yapılaşmadaki önemli hususlardan birisi de iskan sonrası “teknik takip” işidir.

Bu iş, yaptırım yetkisini de kapsayacak bir yasayla, yerel yönetimlerden bağımsız bir uzman gurubuna/teşkilatına verilmelidir. Eğer bu daha önce yapılabilseydi, Kartal’daki binadaki projeye aykırı hususlar ve deformasyonlar “zamanında” tespit edilebilirdi.

***

Bunlar meselenin teknik boyutudur. Bir de bunu bütün olarak sahaya yansıtacak ve bu ülkenin deprem riskine karşı hazırlıklı olmasını garanti edecek siyasetten vatandaşa kadar güçlü bir iradeye ihtiyaç vardır. Belediye şu partidendi iktidar bu partiden, tartışmasına girmeden elbirliğiyle hamle yapmak zamanıdır.

Bakalım aldığımız acı dersler harekete geçmemizi sağlayacak mı? Bakalım ders aldık mı, yoksa almış gibi mi yaptık?

(KARAR)

adv
SON DAKİKA
16:55 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na saldırı ile ilgili açıklama16:51 - ABD'den İran'a yönelik yaptırım muafiyetlerine son verme kararı16:47 - YSK, AK Parti'nin İstanbul ile ilgili itirazını gündemine aldı12:52 - Yumruklu saldırıya uğrayan Kılıçdaroğlu: Planlanan bir saldırıydı10:13 - Kemal Kılıçdaroğlu'na yumruk atan Osman Sarıgün gözaltına alındı23:22 - MSB'den Kılıçdaroğlu'na yönelik saldırı ile ilgili açıklama19:34 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan AK Parti İstanbul İl Başkanlığı'nda seçim değerlendirmesi toplantısı00:52 - Sudan'da göstericiler geçici sivil yönetim ilan edilecek21:22 - İstanbul'da gözaltına alınan 2 BAE'lı şüpheli casusluktan tutuklandı15:43 - Binali Yıldırım'dan İmamoğlu'nun veri genelgesiyle ilgili açıklama15:33 - BAE casusu Kaşıkçı cinayeti şüphesiyle İstanbul'da tutuklandı15:26 - Libya’daki çatışmalarda 213 kişi hayatını kaybetti!22:47 - Binali Yıldırım'dan Ekrem İmamoğlu açıklaması19:23 - Ekrem İmamoğlu başkanlık görevini Mevlüt Uysal'dan devraldı17:20 - CHP'nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu mazbatasını aldı17:03 - İstanbul'da 31 Mart yerel seçim sonuçları açıklandı17:01 - AK Parti'nin Maltepe tutanak itirazına YSK'dan ret01:25 - İstanbul Maltepe'deki tüm oyların yeniden sayım işlemi sona erdi19:05 - AK Parti'den İstanbul sonuçları için olağanüstü itiraz18:57 - AK Parti'den İstanbul için mazbata itirazı18:54 - CHP'li Öztrak: Bu suistimale dur diyecek olan YSK'dır11:49 - İstanbul Maltepe'deki oy sayımında son durum18:55 - Binali Yıldırım: Oylarımız sandıkta iç edildi10:10 - 2019 Ocak ayı işsizlik rakamları belli oldu22:49 - AK Parti'den İstanbul için itiraz hazırlığı20:35 - AK Parti Sözcüsü Çelik'ten MKYK sonrası yerel seçim sonuçları ile ilgili açıklama20:32 - YSK, HDP'li Ahmet Türk'e mazbatayı verecek20:28 - CHP'den YSK'ya çağrı: Baskılara boyun eğmeyin21:39 - Wikileaks kurucusu Julian Assange İngiltere'de tutuklandı19:33 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Sudan'daki askeri darbe ile ilgili açıklama19:29 - YSK, Büyükçekmece ile ilgili görüşmeyi erteledi09:40 - Sudan'da askeri darbe: Devlet Başkanı Ömer el Beşir tutuklandı15:38 - Erdoğan: FETÖ ihanet çetesi mensuplarını kurumlarımızdan hala temizleyemedik12:30 - Bakan Albayrak Yeni Ekonomi Programı Yapısal Dönüşüm Adımları'nı açıkladı12:19 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İstanbul'daki seçim sonucu açıklaması: İsterse 1 oyla olsun, son kararı YSK verecek15:39 - AK Parti: İstanbul için YSK'ya henüz başvurmadık13:01 - AK Parti'den İstanbul için YSK'nın reddi ile ilgili açıklama19:20 - İran'dan ABD'ye misilleme: CENTCOM'u terör örgütü olarak ilan etti19:16 - ABD İran Devrim Muhafızları'nı terör örgütü listesine aldı!12:36 - Zindaşti davasının firari sanığı İlhan Ünğan Bağdat Caddesi'nde öldürüldü12:30 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan İYİ Parti lideri Akşener'e ziyaret11:22 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İstanbul'daki itiraz süreciyle ilgili açıklama23:11 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik: İtiraz sürecin patronu YSK'dır22:16 - CHP'den İstanbul'daki oy sayımı ile ilgili açıklama22:09 - Kırklareli'nde yeniden sayım sonuçlandı22:06 - THY İstanbul Havalimanı ile ilgili uyardı: En az 2 saat önceden gelin01:09 - AK Parti'li Yavuz: İstanbul'da oy farkı 18 binin altına indi23:21 - İşgal, darbe ve hırsızlığı seçim sandığıyla birlikte anmak12:10 - YSK Başkanı Sadi Güven'den yerel seçim sonuçları ve itiraz süreci ilgili yeni açıklama22:36 - İstanbul'da 15 ilçede geçersiz oylar yeniden sayılacak22:32 - MHP Lideri Bahçeli'den Ekrem İmamoğlu'na tepki22:22 - AK Parti'den İstanbul'daki oy sayımı ile ilgili yeni açıklama22:13 - Ekrem İmamoğlu'dan İstanbul'daki seçim sonuçlarıyla ilgili yeni açıklama07:27 - ABD'den Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine yönelik olası operasyon açıklaması21:13 - Siyasi partilerin itirazıyla 21 ilde oyların yeniden sayılmasına karar verildi13:34 - AK Partili Yavuz'dan CHP'li İmamoğlu'na sorular: Hangi hakla şimdiden kendini başkan ilan ediyorsun?12:47 - AK Partili Ünal: İmamoğlu devam eden hukuki süreçten neden rahatsız?12:39 - Ekrem İmamoğlu İstanbul'daki seçim sonuçlarıyla ilgili açıklama yaptı10:11 - Mart ayı enflasyon rakamları belli oldu09:10 - YSK İstanbul'da 7 ilçe için tedbir kararını kaldırdı21:14 - AK Partili Yavuz: İstanbul'da büyük usulsüzlükler var, oy farkı düşmeye devam ediyor15:51 - İYİ Parti'de Koray Aydın ve Ümit Özdağ görevlerinden istifa etti15:15 - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan elektriğe zam açıklaması21:11 - İstanbul'da seçim sonuçlarıyla şaşırtan ilçeler15:50 - AK Parti İstanbul İl Başkanı Şenocak: İstanbul'da sonucu etkileyecek usulsüzlükler mevcut14:02 - Resmi olmayan sonuçlara göre İstanbul'da Ekrem İmamoğlu önde10:53 - İstanbul'un ilk başörtülü belediye başkanı! (Şeyma Döğücü kimdir?)10:46 - YSK Başkanı Güven açıkladı: İstanbul'da İmamoğlu önde!01:16 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan balkon konuşması01:09 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu ve Ankara adayı Yavaş'tan açıklama00:56 - CHP İstanbul adayı İmamoğlu: İstanbul'u kazandığımızı biliyorum00:51 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: İstanbul'da Ekrem İmamoğlu kazanmış durumda00:48 - AK parti adayı Binali Yıldırım: İstanbul'da seçimi kazandık00:03 - Gazze sınırında tansiyon yükseldi: 4 ölü, 316 yaralı!07:32 - Genel Sağlık Sigortası borcu olan vatandaşlara yıl sonuna kadar ücretsiz sağlık hizmeti08:52 - 40 dakika ders, 40 dakika teneffüs uygulaması başladı19:41 - Trump, işgal altındaki Golan Tepeleri kararnamesini imzaladı19:32 - İsrail, abluka altında bulunan Gazze'deki Hamas hedeflerini vuruyor19:27 - Ankara'dan Çipras'ın iddialarına yalanlama21:41 - BM İsrail'i işgalden dolayı kınayan karar tasarısını kabul etti21:33 - Rekabet Kurumu'ndan 24 meyve ve sebze toptancısına soruşturma01:19 - Trump'tan İsrail'in işgal altındaki Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tanıma skandalı!01:13 - Irak'ın Musul kentinde feribot battı: 100 ölü08:55 - Yeni Zelanda'da silah yasası değişti08:48 - ÖTV ve KDV indirim süreleri uzatıldı12:27 - 31 Mart yerel seçimlerinden sonra dolar kaç olur?09:11 - Gayrimenkullere e-haciz geliyor09:06 - Süresiz nafakaya 5 sınırı geliyor19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler