Güncelleme: 14:47 TSİ 26 Ocak 2020 Pazar
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

En, en, en… Önemli sorun

Taha Akyol
Güncelleme: 20:34 TSİ 20 Ağustos 2019 Salı

İlahiyatçı ve bilim tarihçisi Prof. Bekir Karlığa hocamız, dünkü Karar’da yayınlanan açıklamalarında İslam’ın yükselme çağında antik Yunan, Fars ve Hint kültürlerinden yapılan tercümelerin ufuk açıcı niteliğini belirterek şöyle diyordu:

“Varlığı bir bütün halinde algılayıp yorumlamanın en önemli araçlarından birisi olan felsefe, elbette ki önemli ve lüzumludur. Çünkü felsefe bize doğru, sağlıklı, tutarlı ve yeterli düşünmenin yolunu ve yöntemini gösterir.”

Şimdi başka bir ilahiyatçı ve tarihçi hocamız Prof. İhsan Süreyya Sırma’nın şu satırlarına bakalım:

“Abbasiler döneminde başlamış olan tercüme faaliyetlerinin faydadan ziyade zararları olmuştur. İslam bilginleri yani filozoflar yüzyıllarca ‘akl-ı evvel’ nedir, ‘akl-ı sani nedir gibi boş ve hiç kimseye yarar sağlamayacak olan felsefi problemlerle vakitlerini öldürmüşlerdir…

Daha önce Müslümanlarda olmayan ‘felsefe hastalığı’ Abbasilerin hediyesi olarak Müslümanlar arasına girmiştir…” (Müslümanların Tarihi, Beyan Yay. cilt 4, s. 49)

 



HANGİSİ DOĞRU?

Bu noktada benim “en, en, önemli sorun” dediğim mesele karşımıza çıkıyor: Metodoloji…

Bilinmeyen konularda doğru bilgiye ulaşmanın yöntemi…

Prof. Sırma’nın eserini bilhassa Dört Halifeler dönemi ve onu izleyen Emevi istibdadı konusunda tavsiye ederim. Geleneksel anlatımı aşan, sorgulayıcı bir yaklaşımı var. Fakat Sırma Hoca felsefe hakkındaki kanaatini yazarken, tek kaynak göstermemiş, tercümelerin ve teolojik-felsefi tartışmaların ne gibi zararlar doğurduğuna dair tarihten hiç örnek vermemiştir.

Felsefe zararlıdır derken tarihi gerçeği değil, kendi zihninin içindeki kanaati yazmıştır.

Nitekim Sırma’nın kitabı siyasi tarihtir, Müslüman filozoflar Harizmi, El Kindi, Farabi, Biruni, İbni Sina, İbni Rüşd gibi alim ve filozofların adları bile geçmiyor.

Sırma Hocanın “faydasız” dediği tartışmalar evet bütün o çağlarda teolojik-felsefi spekülasyonlardı ama bu tartışmalar insanlarda meraklar uyandırarak zihinleri açmıştı. Popüler bilim tarihçisi Salim AL Hassani’nin “1001 İcat” adlı eserinde ismi geçen Müslüman alim ve filozofların sayısı 115’tir. Bunlardan 88’i 12. Yüzyılın sonuna kadar olanlardır. Kalan 27 tanesi 17. Yüzyıla kadardır, sonra hiç yoktur.

Artık çıkacak bütün isimler Avrupa’dandır.

 

TARİH LABORATUVARI

Elbette zihnimizin içinde kanaatlerimiz olur ama tarihe ve tabiata dair gerçekler zihnimizin dışındadır, metodolojik araştırmalarla bunlara ulaşmaya çalışırız.

Prof. Bekir Karlığa’nın da bir akademisyen ve bir Müslüman olarak elbette kanaatleri var. Ama kitaplarında Türkçe’den başka Arapça, Fransızca, İngilizce, Latince orijinal kaynaklara giderek tarihte neler olduğunu araştırmıştır. İslam medeniyetinin yükselme çağlarında felsefi tartışmaların zihin açıcı rolünü tarihteki olgularla ortaya koymuş, sonra aynı faktörü Batı Rönesans’ında takip ederek anlatmıştır.

İşte, Prof. Karlığa’nın Osmanlı ve Avrupa kütüphanelerinde yaptığı araştırmalardan öğreniyoruz ki, Osmanlı kütüphanelerinde İbn Rüşd’ün felsefeyi savunan eserinden sadece 4 nüsha el yazması vardı… Avrupa’da ise 15. Yüzyılda tam 17 defa matbaada basılarak yayılmış, derin tartışmalara konu olmuştu. Bu tartışmalar Rönesans’ın büyük gıda kaynaklarından biri olacaktı.

 

YENİ BİR AYDINLANMA

Önemle dikkat çekmek isterim: Felsefe dışında, fıkıh ve Kelam konusundaki büyük isimler de yoğun felsefi tartışmaların olduğu o çağlarda yetişmiştir. Zihinleri felsefeye kapatmak, uzun asırlarda oksijensizlik etkisi yaratarak fıkıh ve kelamda da zihinleri dondurmuştur.

Felsefesiz zihinlerin durgunlaştığı asırlarda Farabi ve İbn Rüşd yoktur, ama Ebu Hanife ve Gazali de yoktur!
Bizde aydınlanmanın öncü isimlerinden 17. asırda Katip Çelebi, “felsefiyattır” diye suçlanarak “akli ilimler”in medreseden çıkarılmasını büyük esefle anlatır.

Osmanlı’nın zaferleriyle coşarken, gerilemişindeki en önemli sebeplerden birinin bu zihnî içe kapanma olduğunu hiç unutmamalıyız.

Müslümanların da 21. Yüzyılın ihtiyaçlarına göre bir rönesans gerçekleştirmesini istiyorsak, bunun yolu siyaset ve güç kavgası değil, düşüncelerimizi “zihnimizin dışındaki” gerçeklere açmaktır.

Siyasi düzende demokratik özgürlükler, bireysel beyinlerde hür düşünce olmadan bu olmuyor. En, en, en önemli sorunumuz bu değil mi?

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Taha Akyol
adv
SON DAKİKA
21:32 - Elazığ'da 6,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi21:26 - ABD/Pentagon: İran'nın füze saldırısında 34 ABD askeri beyin travması geçirdi15:03 - Çin'de ortaya çıkan Coronavirüsü'nden 33 milyon kişi karantina altına alındı!20:12 - İBB'den İstanbul için kar yağışı uyarısı!19:30 - Kırıkkale'de bir göz hastalıkları hastanesinde yanlış ilaçla 20 kişiyi kör etti iddiası!19:12 - İGDAŞ'tan doğalgaz faturasına taksit imkanı20:04 - Gripten korunmak için 9 önemli kural!16:02 - Sağlık Bakanlığı'ndan artan grip vakaları ile ilgili açıklama19:59 - Taklit ve hileli 386 ürünlerin listesi açıklandı16:45 - İstanbul'da 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi!15:55 - Adana Çukurova'da hakaret içerikli sınav sorusu hazırlayan Din Kültürü öğretmenine soruşturma15:27 - İran: Ukrayna uçağı füze sanıldığı için yanlışlıkla vuruldu22:18 - İran dini lideri Hamaney'den Trump'a tokatlı fotoğraf mesajı22:15 - MSB: İdlib'de ateşkese varıldı22:02 - İHH, Avustralya'daki itlaf edilecek develere talip22:21 - 2020 Hac kuru sonuçları belli oldu13:10 - İran ABD'nin Irak'taki iki hava üssünü balistik füzelerle saldırdı!12:34 - İran'da 176 kişiyi taşıyan Ukrayna Havayolları'na ait yolcu uçağı düştü!16:49 - İran'nın en zayıf misilemesi bile ''ABD için kabus olacak''10:51 - Almanya, Fransa ve İngiltere'den İran ile ilgili açıklama00:18 - Kasım Süleymani’nin kızı Zeynep: Babamın intikamını amcam Nasrallah alacak22:05 - Gazze'de şehit edilen Kasım Süleymani için taziye çadırı kuruldu21:00 - İran'da şehit edilen Kasım Süleymani için intikam bayrağı asıldı13:18 - Ali Karahasanoğlu: Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?21:03 - Hizbullah'tan şehit edilen General Kasım Süleymani için "intikam" vaadi17:49 - Hamas'tan şehit edilen Kasım Süleymani için taziye mesajı17:38 - Ali Hamaney'den Kasım Süleymani açıklaması: Suçluları acı bir intikam bekliyor!16:55 - İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani Irak'ta şehit edildi!17:25 - İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami: ABD ile savaştan korkmuyoruz20:36 - HÜDA PAR/Sağlam: Türkiye, Libya'da müzakere odaklı bir politika izlenmelidir17:22 - Erdoğan'dan Kanal İstanbul açıklaması: İsteseler de istemeseler de yapacağız14:31 - Yerli elektrikli otomobil hangi şehirde üretiliyor?20:43 - 2020 Asgari Geçim İndirimi belli oldu17:20 - 2020 asgari ücret rakamı belli odu20:45 - Ahmet Davutoğlu'nun A Takımı belli oldu13:33 - İmamoğlu: Kanal istanbul projesi ''ihanet değil cinayet''13:28 - Suriye'nin İdlib kentinde 40 köy Esad yönetiminin kontrolüne geçti19:22 - Kanal İstanbul için ÇED raporu komisyondan geçti (Kanal İstanbul nedir, güzergahı neresi?)17:35 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) 2020 artış oranları belli oldu22:54 - İstanbul'da Trafik Vakfı'nın araç çekme faaliyeti durduruldu19:25 - İstanbul Şehir Üniversitesi, Marmara Üniversitesi'ne devredildi14:04 - Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'tan Doğa Koleji açıklaması13:59 - Akdeniz'de İspanya’ya ulaşmaya çalışan 8 sığınmacı boğularak öldü18:54 - Ankara'da FETÖ operasyonu: 171 kişiye gözaltı23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler