Güncelleme: 08:45 TSİ 22 Ocak 2020 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Erzurum Kongresi’nin esrarı!

D. Mehmet Doğan
Güncelleme: 12:20 TSİ 23 Temmuz 2019 Salı

Millî Mücadele’nin 100. Yılındayız; önemli birçok hadisenin 100. Yılını geride bırakıyoruz. Millî Mücadele’nin halk temsilcilerinin katılımı ile yürütüldüğünü bu kongrelere bakarak söyleyebiliriz.

Bugün Erzurum Kongresi’nin 100. Yılı kutlanacak. Bu arada çok önce yapılan Kars Kongreleri hatırlandı mı acaba? Kars, Ardahan, Batum’un statüsü farklı idi. Kars Millî İslam Şûrası’nın faaliyetlerini bu yüzden bir kenara bıraksak bile, Erzurum Kongresi’nden bir ay önce Batı Anadolu’da toplanan Balıkesir Kongresi bilhassa önemlidir.

Balıkesir Kongresi, M. Kemal Paşa’nın katılımcı olduğu Erzurum Kongresi’nden yaklaşık bir ay önce, M. Kemal Paşa’nın planladığı Sivas Kongresi’nden ise iki ay önce toplanmış olmasına rağmen Nutuk’da sözü edilmemiş, inkılâp tarihlerinde üzerinde gerektiği şekilde durulmamıştır. Millî Mücadele’nin sivil anlatımı, oluşumun sırf M. Kemal ekseninde ele alınması yüzünden ihmal edilmiştir.

Yüz yıl sonra Balıkesir Kongresi’nin nasıl yâd edildiğini araştırdım. Bir sempozyum yapılmış! Bu demektir ki Millî Mücadele’nin batı Anadolu’daki sivil oluşumlar ayağı hâlâ görmezden geliniyor. (Bu sivil Kongre ile ilgili afişi gördüm: Resimde asker olmayan yok! Tabiî kongrenin başkanı Hacım Muhiddin de yok!)

Kabataslak inkılâp tarihi anlatımlarında Erzurum Kongresi’ni Atatürk’ün topladığı iddialarına dahi rastlanır! Mustafa Kemal Paşa Sivas’da bir kongre toplamayı planlamış, Erzurum Kongresine ise katılmaya mecbur kalmıştır.

O günler öyle kritik günlerdir ki, Kemal Paşa İstanbul hükümetinin İngilizlerin baskısı ile geri çağırmalarına karşılık, askerlik görevinden istifa etmiş, sine-i millete dönmüştür. Ortada tereddütlü bir durum vardır. Bu durumu bertaraf eden Milî Mücadele’nin büyük kahramanlarından Kâzım Karabekir Paşa’dır. Kongrenin toplanmasında esaslı rolü olan Kâzım Karabekir, Mustafa Kemal Paşa’nın istifasından sonra maiyetinde bulunan en yakın bazı kişilerin dahi yüz çevirdiği bir zamanda, “ben ve kolordum emrinizdedir!” diyerek Millî Mücadele’nin seyrini tayin etmiştir.



Mustafa Kemal Paşa’nın Kongreye katılması kolay olmamıştır. Erzurum Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti’nden iki üye istifa etmiş, yerlerine Kemal Paşa ile Rauf Bey alınmıştır. Kongre açıldığında salona Paşa ve Padişah yaveri üniforması ile girmesi itirazlarla karşılanmıştır. Paşa’nın sivil kıyafeti olmadığı için mecbur kaldığını söylemesi inandırıcı bulunmamış, ancak sivil kıyafetle geldiğinde kongreye kabul edilmiş ve başkanlığa seçilmiştir.

Paşa, Erzurum’a geldiğinde padişahın cülus yıldönümünde Vahidetdin’e bir kutlama telgrafı çekmek istemiş, fakat telgrafçılar “3. Ordu Müfettişi ve Fahri Yaveri Hazret-i Şehriyarî Mustafa Kemal” imzalı bu telgrafı kabul etmemiştir! Ancak Kâzım Karabekir’in telgrafçıIarı tutuklaması ile kutlama telgrafı padişaha gönderilir!

Gelelim Kongre’ye… M. Kemal Paşa’nın, reis seçildikten sonra yaptığı konuşmanın 1927’deki Nutuk’da değişik şekilde yer aldığı görülmektedir. Konuşmanın son kısmı: “En son olarak niyazım (duam) şudur ki, Cenab-ı vacibülâmâl (hareketlerimizin sahibi, Allah) hazretlerinin Habib-i Ekremi (Hz. Peygamber) hürmetine ve bu mübarek vatanın sahibi ve müdafaiî ve diyanet-i celile-i Ahmedi’nin (Yüce Muhammed dininin), ila yevmilkıyame (kıyamete kadar) haris-i asdakı (sadık bekçisi) olan millet-i necibemizi (asil milletimizi) ve makam-ı saltanat ve hilafet-i kübrayı masun (yüce hilafet ve saltanat makamını dokunulmaz) ve mukaddesatımızı düşünmekle mükellef olan heyetimizi muvaffak kılsın!... Âmin.”

Nutuk’ta yer almayan şu iki paragraf bilhassa önemlidir:

“Anadolu’daki memuriyetime, bilhassa İngilizler tarafından hazm ü tahammül olunmayacağı ve dahilden de birçok ifsadat ve tezviratın karışacağı, daha o zaman kestirilerek; alenen, gerek Sadrazam Paşa’ya (Damat Ferit) ve gerekse ricali marufa-i devlete söylenmiş ve bilhassa, Zât-ı Akdes-i Hazret-i Padişahi’ye de bilmünasebe, maruzatta bulunmuş idim.”

Birinci paragraf anlaşılmıştır umarım! İkinci paragrafı sadeleştirerek aktaracağım: “Bu konudaki sırlar ve haberleşmelerin ve mukaddes padişahın şahsı ile geçen arzların, görüş alışverişlerinin, şimdilik yayılması uygun olmayıp, inşallahü teala, mübarek vatan ve milletin, fiilen kurtuluşa erdiğini idrak edince, kitap halinde yayını ve o zaman bugünkü Kongre muhterem heyetini teşkil buyuran kıymetli kişilere de bir millî hatıra olarak takdimi düşünülmektedir.”

Birinci paragraf, Samsun’a çıktıktan sonra olup bitenler konusunda temsilcileri tatmin etmek maksadıyla konulmuş olmalıdır. Yani, böyle şeylerin olabileceği hususunda yetkililer, sadrazam ve kutsal padişah haberdardır. Bu mevzu onların bilgisi dahilindedir! Taraflarca bilinen senaryoya ters bir durum yoktur.

İkinci paragraf ise, işin bilhassa gizli–kapalı, esrarengiz kısmı ile ilgilidir. M. Kemal Paşa, Padişah’la arasındaki hususiyeti açıkca hissettirmekte, fakat bunun fâş edilmesini şimdilik uygun bulmamaktadır. Bu ancak kurtuluştan sonra açıklanabilecek bir sırdır...

Paşa zaferden sonra bu sırrı açıklamadığı gibi, Nutuk’ta konuşma metninden çıkarmış. Neden acaba?

(Bu tahrifatdan haberdar olmamızı sağlayan merhum ilim adamımız Fahreddin Kırzıoğlu’nu rahmetle yâd ediyorum).

(KARAR)

Haberin Etiketleri : D. Mehmet Doğan
adv
SON DAKİKA
19:30 - Kırıkkale'de bir göz hastalıkları hastanesinde yanlış ilaçla 20 kişiyi kör etti iddiası!19:12 - İGDAŞ'tan doğalgaz faturasına taksit imkanı20:04 - Gripten korunmak için 9 önemli kural!16:02 - Sağlık Bakanlığı'ndan artan grip vakaları ile ilgili açıklama19:59 - Taklit ve hileli 386 ürünlerin listesi açıklandı16:45 - İstanbul'da 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi!15:55 - Adana Çukurova'da hakaret içerikli sınav sorusu hazırlayan Din Kültürü öğretmenine soruşturma15:27 - İran: Ukrayna uçağı füze sanıldığı için yanlışlıkla vuruldu22:18 - İran dini lideri Hamaney'den Trump'a tokatlı fotoğraf mesajı22:15 - MSB: İdlib'de ateşkese varıldı22:02 - İHH, Avustralya'daki itlaf edilecek develere talip22:21 - 2020 Hac kuru sonuçları belli oldu13:10 - İran ABD'nin Irak'taki iki hava üssünü balistik füzelerle saldırdı!12:34 - İran'da 176 kişiyi taşıyan Ukrayna Havayolları'na ait yolcu uçağı düştü!16:49 - İran'nın en zayıf misilemesi bile ''ABD için kabus olacak''10:51 - Almanya, Fransa ve İngiltere'den İran ile ilgili açıklama00:18 - Kasım Süleymani’nin kızı Zeynep: Babamın intikamını amcam Nasrallah alacak22:05 - Gazze'de şehit edilen Kasım Süleymani için taziye çadırı kuruldu21:00 - İran'da şehit edilen Kasım Süleymani için intikam bayrağı asıldı13:18 - Ali Karahasanoğlu: Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?21:03 - Hizbullah'tan şehit edilen General Kasım Süleymani için "intikam" vaadi17:49 - Hamas'tan şehit edilen Kasım Süleymani için taziye mesajı17:38 - Ali Hamaney'den Kasım Süleymani açıklaması: Suçluları acı bir intikam bekliyor!16:55 - İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani Irak'ta şehit edildi!17:25 - İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami: ABD ile savaştan korkmuyoruz20:36 - HÜDA PAR/Sağlam: Türkiye, Libya'da müzakere odaklı bir politika izlenmelidir17:22 - Erdoğan'dan Kanal İstanbul açıklaması: İsteseler de istemeseler de yapacağız14:31 - Yerli elektrikli otomobil hangi şehirde üretiliyor?20:43 - 2020 Asgari Geçim İndirimi belli oldu17:20 - 2020 asgari ücret rakamı belli odu20:45 - Ahmet Davutoğlu'nun A Takımı belli oldu13:33 - İmamoğlu: Kanal istanbul projesi ''ihanet değil cinayet''13:28 - Suriye'nin İdlib kentinde 40 köy Esad yönetiminin kontrolüne geçti19:22 - Kanal İstanbul için ÇED raporu komisyondan geçti (Kanal İstanbul nedir, güzergahı neresi?)17:35 - Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) 2020 artış oranları belli oldu22:54 - İstanbul'da Trafik Vakfı'nın araç çekme faaliyeti durduruldu19:25 - İstanbul Şehir Üniversitesi, Marmara Üniversitesi'ne devredildi14:04 - Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'tan Doğa Koleji açıklaması13:59 - Akdeniz'de İspanya’ya ulaşmaya çalışan 8 sığınmacı boğularak öldü18:54 - Ankara'da FETÖ operasyonu: 171 kişiye gözaltı23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler