Güncelleme: 09:57 TSİ 13 Kasım 2019 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Eskiler iz sürerdi, biz arkamızda izler bırakarak kendimizi terk ediyoruz

Fatma Barbarosoğlu
Güncelleme: 12:37 TSİ 12 Haziran 2019 Çarşamba

“Neler oluyor bize?” sorusunu soranlar, sorunun cevabını daha ziyade siyaset üzerinden arıyor. Benim cevap aradığım alan teknolojinin gündelik hayat üzerindeki etkisi.

Teknolojinin içine doğanlarla teknoloji ile arasına mesafe koyanların davranış kodları üzerinde durmak her zaman çok fikir vericidir. 1970’li yıllarda TV ekranı ile ilk defa muhatap olan yaşlı kuşak “Zeki Müren de bizi görüyor mu?” sorusunu soran kuşaktı.
Televizyonla karşılaşan ninelerimiz, mesela onlardan biri de 1903 doğumlu ninemdi, televizyon açılınca derlenip toparlanmış, ekrana sırtını dönmüştü. Bu davranış beni çok düşündürdü. Ninemin yaşındaki bütün kadınların aynı tepkiyi verdiğini hatırlıyorum. Ninemin TV ekranına sırtını döndüğü sahne yıllar boyunca benimle yaşamış olmalı ki, felsefe ve sosyoloji okumaya başlayınca kuşakların ortak davranışları bahsinde doğrudan bu olay canlandı gözümde, canlandıkça zihnime bir kıymık gibi batmaya devam etti. Ta ki İsmet Özel’in Yusuf Masalı’nda dile getirdiği, hayatımızın özetine rastlayıncaya kadar:

Eskiler aramaz, iz sürerdi/Bilirlerdi

Evet’le Hayır arasına Belki

Sokulduğunda/Felaket gelir/Noksanı fark ederlerdi, çünkü bütünden/ Nelerin koptuğu besbelli.

Eskilerin iz sürdüğü yer Efendimiz’in sünneti. Televizyon ekranına sırtını dönen merhum ninemin davranışını yıllar yıllar sonra anladım. O farkında olarak ya da olmayarak Hz. Aişe’nin izini sürüyordu. Hz. Aişe âmâ dilencinin yanına örtüsüne dikkat etmeden çıkınca Efendimiz uyarmış, Hz. Aişe de “O beni görmüyor” demişti. Efendimiz “Sen onu görüyorsun ya” demişti. Velhasıl gördüğümüz her an, şuur halini muhafaza etmemiz gerekiyor.

Edebiliyor muyuz?

Teknolojik aletler söz konusu olduğunda şuur halini kaybetme hızı son on yılda bir hayli arttı. Eline aldığı alet ne istiyorsa onu yapmaya talip insanların sayısı geometrik artış gösteriyor.

“Eskiler iz sürerdi”, biz arkamızda izler bırakarak kendimizi terk ediyoruz.

İnternet ekonomisi “bıraktığımız izler” üzerinden yürüyor. Bıraktığımız her iz bir veriye dönüşüyor hızla. Verilerin nasıl değerlendirildiğini henüz tam olarak bilmiyoruz. Ekonomik boyutu belki en katlanılabilir olanı.

Ne demek istiyorum?

Teknolojinin sunduğu imkanlar ışığında fıkhın hükümlerini yeniden gözden geçirmek, hikmetini yeniden düşünmek zorundayız.

Teknolojinin sunduğu imkanlar deyince aklınıza ne geliyor? Bu yazıyı yazarken benim aklımda geçen hafta sosyal medyada çok paylaşılan, hayretle karşılanan bir sergi vardı.

Neyin sergisi? Bu soruya cevap vermek çok kolay değil. Zorluğu sadece kapitalist ekonominin “sergi değeri”ni layıkıyla tartışıp tartışamamak bahsinden kaynaklanmıyor. Gerçekten neyin sergilendiğini bilmeyişimiz daha doğrusu bu defa sergilenin bir “iz sürme sergisi” olarak ilk olmasından kaynaklanıyor.

Bu noktada haberi özetlememe müsaade ediniz lütfen. Haber bir Black Mirror bölümü gibi. Yiğit Ahmet Kurt adlı tivıtır kullanıcısının paylaşımı şöyle:

Sigaradan son bir nefes alıp izmariti sokağa fırlatıyorsun. Çok sonra bir kadın gelip o izmariti alıyor ve DNA analizi yapıyor. Ve final; o analiz sonuçlarıyla 3D yazıcıdan çıkan yüzün artık bir sergi duvarında... Çok acayip konu, acayip bir iş! https://deweyhagborg.com/proje... …

“Eskiler iz sürerdi...” eskilerin sürdüğü iz hakikate ulaşmak üzere devam eden yolculuktu. Yeniler iz sürüyor, sürülen iz insanı denetlenebilir, kontrol edilebilir bir makineye dönüştürmek üzere devam ediyor.

Tekrarlamak istiyorum: Fıkhi hükümlerin hikmetini teknolojinin ışığında yeniden düşünmek zorundayız. Bedenden ayrılan her bir parçanın bedenin kendisi kadar kutsal olduğunu düşünerek saçını, tırnağını toprağa gömenlerin ulaşmak istediği hakikat ile bağımızı koparmamak noktasında her geçen gün biraz daha fazla gayret göstermemiz gerekiyor.

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : Fatma Barbarosoğlu
adv
SON DAKİKA
22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı10:40 - ABD Temsilciler Meclisi'nin S-400 kararına Türkiye'den tepki
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler