Güncelleme: 18:13 TSİ 21 Eylül 2019 Cumartesi
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Haccın imkânları

Taha Kılınç
Güncelleme: 15:47 TSİ 17 Ağustos 2019 Cumartesi

Bir hac daha sona erdi. Suudi Arabistan resmî makamlarının yaptığı açıklamaya göre, 2019 haccına iştirak edenlerin sayısı 2 milyon 489 bin 406. Hac vizesi dışında başka yollarla Mekke’ye giriş yapanların dâhil edilmediği bu rakamın yüzde 55,65’ini erkekler, yüzde 44,35’ini ise kadınlar oluşturdu.

Bir milyon 855 bin 27 kişi yurtdışından gelirken, 634 bin 379 kişi de Suudi Arabistan sınırları içinden hacca katıldı. Hacıların yüzde 93’ü hava yoluyla, yüzde 5,2’si kara yoluyla, kalan kısmı da deniz yoluyla Hicaz’a ulaştı. Söz konusu rakamlar, Suudi Arabistan yönetimini ve bilhassa Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın eleştirilere konu olan siyaset üslubunu protesto için yapılan boykot çağrılarının etkisiz kaldığını gösteriyor.

Tahminlere göre, Suudi Arabistan’ın hacdan elde ettiği gelir, 6 milyar dolar civarında. Buna yıl boyu devam eden umre ziyaretleri de eklendiğinde, rakam iki katına çıkıyor. Konaklama, ulaşım, yemek, hediyelik eşya, hurma, zemzem, iletişim ve diğer ihtiyaçları için harcama yapan hacı ve umrecilerin Suudi Arabistan’a kazandırdığı para, petrol gelirlerinden sonraki ikinci büyük kalemi oluşturuyor. Şu anda yıllık ortalama 2 milyon hacıyı ve 7 milyon umreciyi ağırlayan Suudi Arabistan, 2020’de hacı sayısını 5 milyona, umreci sayısını ise 15 milyona çıkarmayı hedefliyor. 2016’da Veliaht Prens tarafından açıklanan “2030 Vizyonu” ise, 2030 yılına gelindiğinde, yıllık 30 milyon Müslümanın umre için Mekke ve Medine’yi ziyaret etmesini öngörüyor. Hac ve umre için Suudi Arabistan’a gelenlerin, aynı zamanda ülkedeki diğer tarihî ve turistik mekânları da ziyaret etmesini isteyen Suudi yönetimi, bu çerçevede daha önce uygulanan “Mekke ve Medine dışında diğer şehirlerin ziyaret edilmesi yasağı”nı bu yılki hacdan hemen önce kaldırdı. Hacı ve umreciler, artık Tâif, Hayber, Ulâ, Medâin Sâlih gibi tarihî şehirleri herhangi bir kısıtlama olmaksızın ziyaret edip gezebilecekler.

Bu istatistik bilgilerinin de gösterdiği gibi, Harameyn’i yönetme imtiyazı, Suudi Arabistan’a sadece siyasî ve dinî bir güç katmıyor, aynı zamanda muazzam bir ekonomik gelir de sağlıyor. Suudi Arabistan eski İstihbarat Şefi Prens Turkî el Faysal’ın “Haccı, bir egemenlik meselesi, hizmet ve şeref olarak görüyoruz. Bu konuyu tartışmaya açtırmayız. Bu şeref ve imtiyazdan vazgeçmemiz mümkün değildir. Haccın idaresinin İslâm ülkeleriyle paylaşılması ve ortaklaşa yürütülmesi de söz konusu olamaz” şeklindeki açıklaması, bu bağlamda büyük anlam kazanıyor.

Prens Turkî böyle kendinden emin konuşadursun, Suudi Arabistan, hac organizasyonlarında uzun yıllar boyunca ciddi acemilikler yaşadı, İslâm dünyasına da yaşattı. Binlerce Müslümanın hayatını kaybettiği izdihamlar ve yangınlar, “takdir-i ilahî” olarak geçiştirilmeye çalışılsa da, hâlâ Müslüman dünyanın zihninde canlılığını koruyor. Harcanan onca emeğe ve sağlanan önemli ilerlemeye rağmen, hac ve umre hizmetlerindeki mevcut eksiklikler ve organizasyon bozuklukları, Suudilerin, en azından istişare noktasında profesyonel yardım almaları gerektiğini ortaya koyuyor.

***

“Mekke ve Medine’nin ortak bir akıl tarafından ve İslâm dünyasındaki bütün ülkelerin temsilcilerinden oluşacak bir konsey eliyle yönetilmesi” hülyası, sıklıkla dile getirilen bir düşüncedir. Hatta zaman zaman “Vatikan Modeli”in önerildiği bile görülür. Buna göre, Harameyn bir “şehir devleti” biçiminde dizayn edilecek, İslâm dünyası da buradaki bütün gelişmelere ve faaliyetlere müdahil olabilecektir. Haccın organizasyonu, Mekke ve Medine’nin imarı, Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî’deki hizmetler vb. tamamen Müslümanların hepsinin katılımıyla gerçekleştirilecektir.

Kâğıt üzerinde gayet şık ve mantıklı duran bu hayal, birçok nedenle, ne yazık ki tatbik imkânından oldukça uzak. İslâm ülkeleri arasındaki siyasî ihtilaflar, dinî yorum farklılıkları, ekonomik rantın bölüşümünde ve dağıtımında yaşanacak anlaşmazlıklar, tarihsel rekabetler ve diğer unsurlar, Mekke ve Medine’nin “ortak akıl tarafından” yönetilmesini imkânsız kılan başlıca nedenler. Tarihsel tecrübede de, Harameyn her zaman güçlü bir siyasî iradenin kontrolünde kalmış. O siyasî irade gevşediğinde ise, bazen Hicaz’a gidip gelmenin bile mümkün olamadığı karmaşalar yaşanmış.

«««

Hacla ilgili bir diğer hayal de şu: “Müslüman dünyanın temsilcileri, hac günlerinde bir araya gelsinler, ülkelerindeki problemleri istişare etsinler, çözüm yolları arasınlar. İşbirliği ve istişare imkânları bu şekilde geliştirilerek, her hac mevsimi Müslümanların problemlerinin çözümüne vesile olacak biçimde değerlendirilsin.”

Yine kâğıt üzerinde gayet şık ve mantıklı duran bu düşünce, ilginçtir, tarih boyunca bu biçimiyle neredeyse hiç tatbik edilmemiş. Hz. Peygamber dönemi ve Râşid Halifeler devrinin ilk yarısı hariç, hacda “ümmetin tek yürek halinde toplanması” olgusu, neredeyse hiç tahakkuk etmemiş. Tarih boyunca, hac sırasında Müslümanlar tarafından genel istişareyle alınan bağlayıcı herhangi bir karara rastlanmadığı gibi, ümmeti ilgilendiren herhangi bir ciddi sorunun hacda işbirliği ve istişareyle çözümlendiği bir örnek de görmüyoruz.

Eski dönemlerin iptidai ulaşım ve iletişim şartlarında, haccın bu hikmetinin yeterince ortaya çıkarılamamış olduğu, günümüzde ise bu anlamda bazı adımların atılması gerektiği savunulabilir. Bu, mantıklı bir öneri olur şüphesiz. Ancak yine “mevcut durumda” böylesi bir işbirliği ve istişare mekanizmasının çalıştırılması, sayısız siyasî ve hissî engele takılacaktır. Belki, ferdî ve küçük çaplı bazı girişimlerle, işi devletlerden beklemeden, sivil iradenin inisiyatif alması gerekebilir. İslâm dünyasının STK’larının, düşünce kuruluşlarının, yardım kurumlarının ve vakıf-derneklerinin hacla ilgili kafa yormaları lazım gelen yer, belki de tam burasıdır.

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : Taha Kılınç
adv
SON DAKİKA
12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı10:40 - ABD Temsilciler Meclisi'nin S-400 kararına Türkiye'den tepki10:29 - ABD, Türk pilotların F-35 eğitimlerini durdurduğunu açıkladı14:00 - Yıldırım-İmamoğlu ortak yayın tarihi belli oldu23:21 - Binali Yıldırım açıkladı: Benim tercihim Uğur Dündar’ın yönetmesi (İmamoğlu ile ekranda tartışma programı)14:14 - ABD'den S-400'e karşı Türkiye'ye ilk hamle!23:51 - 9 günlük bayram tatilinin ilk üç gününde 54 trafik kazası oldu10:18 - Türkiye ekonomisi krizde mi?10:06 - Mayıs ayı enflasyon rakamları belli oldu09:40 - Endonezya'da 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:17 - Sakarya Hendek'te 4,6 büyüklüğünde deprem! İstanbul'da hissedildi11:52 - Kuzey Irak'a PKK'ya yönelik kara ve hava harekatı21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü02:00 - RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR14:37 - Nisan ayı enflasyon rakamları belli oldu14:03 - Venezuela'da darbe girişimi ile ilgili son durum!22:23 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Venezuela'daki darbe girişimi ile ilgili açıklama22:04 - Venezuela'da askeri darbe girişimi! Maduro'dan ilk açıklama00:56 - Sanatçı Dilber Ay kalp krizinden hayatını kaybetti12:06 - Ankara'da ekmek fiyatına zam09:16 - Çiftçi Patates ve soğan ekmiyor, fiyat 5 liranın altına düşmez!
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler