Güncelleme: 10:32 TSİ 26 Mayıs 2019 Pazar
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

İşçi lazım mı abi?

İsmail Kılıçarslan
Güncelleme: 23:45 TSİ 16 Nisan 2019 Salı

Bosna’da güncel işsizlik oranları \%40’lar düzeyinde. Hatta bazı dostlarım, gerçek rakamın \%50’ye dayandığını anlatmıştı. Bu işsizliğin sebebini sorduğumda aldığım cevapsa çok netti: “Üretim olmayınca iş de yok.”

Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye’de ocak ayında gerçekleşen işsizlik oranını 14,7 olarak açıklayınca o cümle geldi aklıma: “Üretim olmayınca iş de yok.”

Türkiye’nin yıllara göre işsizlik rakamlarına baktığımızda bu 14,7’nin nasıl korkunç bir rakam olduğunu daha iyi görebiliyoruz. 90’lı yıllar boyunca 10’lu rakamların altında kalan işsizlik, 2000-2010 arasında ise 10’lu rakamların hemen etrafında seyretmiş. Bir tek 2009 yılında 14’ü görmüş.

2010 sonrasında da durum aşağı yukarı aynı. 2017’yi 10.9 oranı ile kapatmışız mesela.

2019’u ise böyle giderse 13’ler düzeyinde kapatacağız gibi duruyor.

Asıl can sıkıcı rakam ise genç nüfus işsizlik oranı. Ocak ayında 6,8 puan artışla yüzde 26’7’ye erişmiş genç işsiz oranımız.

Ekonomist değilim. Dolar alsam dolar düşer, altın alsam altın düşer. Dolayısıyla ekonomist olmadığım gibi ekonomiden anlamadığım da benim açımdan acıklı bir gerçektir. Fakat sosyolojiden birazcık çakarım. Ve sosyoloji bu istatistikler üzerinden bana diyor ki “aman dikkat, ha patladım, ha patlayacağım.”

“İş hayatına katılacak 10 gençten 3’ünün iş bulamadığı/bulamayacağı bir yere nasıl geldik?” sorusu ekonomistlerin, çok parlak planlamacılarımızın falan cevaplayacağı sorulardır.

Ben yine de aklımın erdiğini söyleyeyim. 81 il’e açılan 81 üniversite ile genç işsizlik oranını bir bakıma “kabul edilebilir rakamlarda tutma” projesi görülüyor ki sonuna gelmiş durumdadır. Bu üniversiteler mezun vermeye başlayınca genç nüfusun istihdamı sorunu olanca ağırlığıyla geri geldi. Üstelik bu sefer elimizde üniversite bitirmiş bir genç işsizler ordusu var. 100 küsur bin ilahiyat öğrencisini, 100 küsur bin iletişim öğrencisini, bilmem kaç bin Türk Edebiyatı öğrencisini ne yapacağımız büyük bir muamma. Çünkü görülüyor ki bu öğrenciler okullarına alınırken mezun olduklarında nerede iş bulacaklarına dair bir planlama yapılmamış, yapılamamış. Üstelik “branş dışı istihdam” konusunda da elde bir plan yok rakamlardan anladığımız kadarıyla.

Bunca plansızlığın üzerine bir de ekonomik kriz devreye girince 26,7 rakamına gelip çatmış bulunuyoruz.

Hadi pratik bir yerden konuşalım. Devletimiz, küçük-büyük işletmelerin gelirlerinin \%25’ine doğrudan ortak vergiler üzerinden. Ve devletimiz şunu çok iyi biliyor ki söz konusu “şirket içi vergi düzenlemesi” olduğunda büyük işletmeler fevkalade avantajlı durumda. Yani şu: Küçük işletmeler kazancının hatırı sayılır kısmını, büyük işletmeler ise pek azını devletimize vergi olarak ödüyor. Eh, hal böyle olunca en küçük ekonomik sarsıntıda elde kalan çözüm şu oluyor küçük işletmeler açısından: İşçi çıkaralım, çalışan düzenlemesi yapalım…

“Az kazanandan az vergi, çok kazanandan çok vergi” sistemi senelerdir konuşulur Türkiye’de. İşte en son ekonomik tedbirler paketinde de yer aldı. Uygulanacak mı peki? Elbette uygulanmayacak.

“Bunun çok çeşitli nedenleri var” diyor ekonomist arkadaşlarım. Bunun çok çeşitli nedenleri vardır elbette de 10 gencimizden 3’üne iş bulamıyoruz, onu ne yapacağız?

Belki de “büyüme” işini bunca fetiş haline getirmeyip büyüme rakamlarını azıcık stabil hale getirmenin vakti gelmiştir. Belki de üretimi, ama yüksek çıktılı üretimi gerçekten destekleyecek hakiki bir ekonomi modelini konuşmanın vakti gelmiştir. Belki de “planlama nedir, nasıl yapılır” konulu bir dersin vakti gelmiştir.

Ama diyorum ya, ben ekonomiden anlamam.

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : İsmail Kılıçarslan
adv
SON DAKİKA
21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü02:00 - RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR14:37 - Nisan ayı enflasyon rakamları belli oldu14:03 - Venezuela'da darbe girişimi ile ilgili son durum!22:23 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Venezuela'daki darbe girişimi ile ilgili açıklama22:04 - Venezuela'da askeri darbe girişimi! Maduro'dan ilk açıklama00:56 - Sanatçı Dilber Ay kalp krizinden hayatını kaybetti12:06 - Ankara'da ekmek fiyatına zam09:16 - Çiftçi Patates ve soğan ekmiyor, fiyat 5 liranın altına düşmez!20:14 - YSK'dan AK Parti'nin İstanbul için itirazı ile ilgili 3 ara karar16:55 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na saldırı ile ilgili açıklama16:51 - ABD'den İran'a yönelik yaptırım muafiyetlerine son verme kararı16:47 - YSK, AK Parti'nin İstanbul ile ilgili itirazını gündemine aldı12:52 - Yumruklu saldırıya uğrayan Kılıçdaroğlu: Planlanan bir saldırıydı10:13 - Kemal Kılıçdaroğlu'na yumruk atan Osman Sarıgün gözaltına alındı23:22 - MSB'den Kılıçdaroğlu'na yönelik saldırı ile ilgili açıklama19:34 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan AK Parti İstanbul İl Başkanlığı'nda seçim değerlendirmesi toplantısı00:52 - Sudan'da göstericiler geçici sivil yönetim ilan edilecek21:22 - İstanbul'da gözaltına alınan 2 BAE'lı şüpheli casusluktan tutuklandı15:43 - Binali Yıldırım'dan İmamoğlu'nun veri genelgesiyle ilgili açıklama15:33 - BAE casusu Kaşıkçı cinayeti şüphesiyle İstanbul'da tutuklandı15:26 - Libya’daki çatışmalarda 213 kişi hayatını kaybetti!22:47 - Binali Yıldırım'dan Ekrem İmamoğlu açıklaması19:23 - Ekrem İmamoğlu başkanlık görevini Mevlüt Uysal'dan devraldı17:20 - CHP'nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu mazbatasını aldı17:03 - İstanbul'da 31 Mart yerel seçim sonuçları açıklandı17:01 - AK Parti'nin Maltepe tutanak itirazına YSK'dan ret01:25 - İstanbul Maltepe'deki tüm oyların yeniden sayım işlemi sona erdi19:05 - AK Parti'den İstanbul sonuçları için olağanüstü itiraz18:57 - AK Parti'den İstanbul için mazbata itirazı18:54 - CHP'li Öztrak: Bu suistimale dur diyecek olan YSK'dır11:49 - İstanbul Maltepe'deki oy sayımında son durum18:55 - Binali Yıldırım: Oylarımız sandıkta iç edildi10:10 - 2019 Ocak ayı işsizlik rakamları belli oldu22:49 - AK Parti'den İstanbul için itiraz hazırlığı20:35 - AK Parti Sözcüsü Çelik'ten MKYK sonrası yerel seçim sonuçları ile ilgili açıklama20:32 - YSK, HDP'li Ahmet Türk'e mazbatayı verecek20:28 - CHP'den YSK'ya çağrı: Baskılara boyun eğmeyin21:39 - Wikileaks kurucusu Julian Assange İngiltere'de tutuklandı19:33 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Sudan'daki askeri darbe ile ilgili açıklama19:29 - YSK, Büyükçekmece ile ilgili görüşmeyi erteledi09:40 - Sudan'da askeri darbe: Devlet Başkanı Ömer el Beşir tutuklandı15:38 - Erdoğan: FETÖ ihanet çetesi mensuplarını kurumlarımızdan hala temizleyemedik12:30 - Bakan Albayrak Yeni Ekonomi Programı Yapısal Dönüşüm Adımları'nı açıkladı12:19 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İstanbul'daki seçim sonucu açıklaması: İsterse 1 oyla olsun, son kararı YSK verecek15:39 - AK Parti: İstanbul için YSK'ya henüz başvurmadık13:01 - AK Parti'den İstanbul için YSK'nın reddi ile ilgili açıklama19:20 - İran'dan ABD'ye misilleme: CENTCOM'u terör örgütü olarak ilan etti19:16 - ABD İran Devrim Muhafızları'nı terör örgütü listesine aldı!12:36 - Zindaşti davasının firari sanığı İlhan Ünğan Bağdat Caddesi'nde öldürüldü12:30 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan İYİ Parti lideri Akşener'e ziyaret11:22 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan İstanbul'daki itiraz süreciyle ilgili açıklama23:11 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik: İtiraz sürecin patronu YSK'dır22:16 - CHP'den İstanbul'daki oy sayımı ile ilgili açıklama22:09 - Kırklareli'nde yeniden sayım sonuçlandı22:06 - THY İstanbul Havalimanı ile ilgili uyardı: En az 2 saat önceden gelin01:09 - AK Parti'li Yavuz: İstanbul'da oy farkı 18 binin altına indi23:21 - İşgal, darbe ve hırsızlığı seçim sandığıyla birlikte anmak12:10 - YSK Başkanı Sadi Güven'den yerel seçim sonuçları ve itiraz süreci ilgili yeni açıklama22:36 - İstanbul'da 15 ilçede geçersiz oylar yeniden sayılacak22:32 - MHP Lideri Bahçeli'den Ekrem İmamoğlu'na tepki22:22 - AK Parti'den İstanbul'daki oy sayımı ile ilgili yeni açıklama22:13 - Ekrem İmamoğlu'dan İstanbul'daki seçim sonuçlarıyla ilgili yeni açıklama07:27 - ABD'den Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine yönelik olası operasyon açıklaması21:13 - Siyasi partilerin itirazıyla 21 ilde oyların yeniden sayılmasına karar verildi13:34 - AK Partili Yavuz'dan CHP'li İmamoğlu'na sorular: Hangi hakla şimdiden kendini başkan ilan ediyorsun?12:47 - AK Partili Ünal: İmamoğlu devam eden hukuki süreçten neden rahatsız?12:39 - Ekrem İmamoğlu İstanbul'daki seçim sonuçlarıyla ilgili açıklama yaptı10:11 - Mart ayı enflasyon rakamları belli oldu09:10 - YSK İstanbul'da 7 ilçe için tedbir kararını kaldırdı21:14 - AK Partili Yavuz: İstanbul'da büyük usulsüzlükler var, oy farkı düşmeye devam ediyor15:51 - İYİ Parti'de Koray Aydın ve Ümit Özdağ görevlerinden istifa etti15:15 - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan elektriğe zam açıklaması21:11 - İstanbul'da seçim sonuçlarıyla şaşırtan ilçeler15:50 - AK Parti İstanbul İl Başkanı Şenocak: İstanbul'da sonucu etkileyecek usulsüzlükler mevcut14:02 - Resmi olmayan sonuçlara göre İstanbul'da Ekrem İmamoğlu önde10:53 - İstanbul'un ilk başörtülü belediye başkanı! (Şeyma Döğücü kimdir?)10:46 - YSK Başkanı Güven açıkladı: İstanbul'da İmamoğlu önde!01:16 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan balkon konuşması01:09 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu ve Ankara adayı Yavaş'tan açıklama00:56 - CHP İstanbul adayı İmamoğlu: İstanbul'u kazandığımızı biliyorum00:51 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: İstanbul'da Ekrem İmamoğlu kazanmış durumda00:48 - AK parti adayı Binali Yıldırım: İstanbul'da seçimi kazandık00:03 - Gazze sınırında tansiyon yükseldi: 4 ölü, 316 yaralı!07:32 - Genel Sağlık Sigortası borcu olan vatandaşlara yıl sonuna kadar ücretsiz sağlık hizmeti08:52 - 40 dakika ders, 40 dakika teneffüs uygulaması başladı19:41 - Trump, işgal altındaki Golan Tepeleri kararnamesini imzaladı19:32 - İsrail, abluka altında bulunan Gazze'deki Hamas hedeflerini vuruyor
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler