Güncelleme: 10:28 TSİ 18 Ağustos 2019 Pazar
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

İşçi lazım mı abi?

İsmail Kılıçarslan
Güncelleme: 23:45 TSİ 16 Nisan 2019 Salı

Bosna’da güncel işsizlik oranları \%40’lar düzeyinde. Hatta bazı dostlarım, gerçek rakamın \%50’ye dayandığını anlatmıştı. Bu işsizliğin sebebini sorduğumda aldığım cevapsa çok netti: “Üretim olmayınca iş de yok.”

Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye’de ocak ayında gerçekleşen işsizlik oranını 14,7 olarak açıklayınca o cümle geldi aklıma: “Üretim olmayınca iş de yok.”

Türkiye’nin yıllara göre işsizlik rakamlarına baktığımızda bu 14,7’nin nasıl korkunç bir rakam olduğunu daha iyi görebiliyoruz. 90’lı yıllar boyunca 10’lu rakamların altında kalan işsizlik, 2000-2010 arasında ise 10’lu rakamların hemen etrafında seyretmiş. Bir tek 2009 yılında 14’ü görmüş.

2010 sonrasında da durum aşağı yukarı aynı. 2017’yi 10.9 oranı ile kapatmışız mesela.

2019’u ise böyle giderse 13’ler düzeyinde kapatacağız gibi duruyor.

Asıl can sıkıcı rakam ise genç nüfus işsizlik oranı. Ocak ayında 6,8 puan artışla yüzde 26’7’ye erişmiş genç işsiz oranımız.

Ekonomist değilim. Dolar alsam dolar düşer, altın alsam altın düşer. Dolayısıyla ekonomist olmadığım gibi ekonomiden anlamadığım da benim açımdan acıklı bir gerçektir. Fakat sosyolojiden birazcık çakarım. Ve sosyoloji bu istatistikler üzerinden bana diyor ki “aman dikkat, ha patladım, ha patlayacağım.”

“İş hayatına katılacak 10 gençten 3’ünün iş bulamadığı/bulamayacağı bir yere nasıl geldik?” sorusu ekonomistlerin, çok parlak planlamacılarımızın falan cevaplayacağı sorulardır.

Ben yine de aklımın erdiğini söyleyeyim. 81 il’e açılan 81 üniversite ile genç işsizlik oranını bir bakıma “kabul edilebilir rakamlarda tutma” projesi görülüyor ki sonuna gelmiş durumdadır. Bu üniversiteler mezun vermeye başlayınca genç nüfusun istihdamı sorunu olanca ağırlığıyla geri geldi. Üstelik bu sefer elimizde üniversite bitirmiş bir genç işsizler ordusu var. 100 küsur bin ilahiyat öğrencisini, 100 küsur bin iletişim öğrencisini, bilmem kaç bin Türk Edebiyatı öğrencisini ne yapacağımız büyük bir muamma. Çünkü görülüyor ki bu öğrenciler okullarına alınırken mezun olduklarında nerede iş bulacaklarına dair bir planlama yapılmamış, yapılamamış. Üstelik “branş dışı istihdam” konusunda da elde bir plan yok rakamlardan anladığımız kadarıyla.

Bunca plansızlığın üzerine bir de ekonomik kriz devreye girince 26,7 rakamına gelip çatmış bulunuyoruz.

Hadi pratik bir yerden konuşalım. Devletimiz, küçük-büyük işletmelerin gelirlerinin \%25’ine doğrudan ortak vergiler üzerinden. Ve devletimiz şunu çok iyi biliyor ki söz konusu “şirket içi vergi düzenlemesi” olduğunda büyük işletmeler fevkalade avantajlı durumda. Yani şu: Küçük işletmeler kazancının hatırı sayılır kısmını, büyük işletmeler ise pek azını devletimize vergi olarak ödüyor. Eh, hal böyle olunca en küçük ekonomik sarsıntıda elde kalan çözüm şu oluyor küçük işletmeler açısından: İşçi çıkaralım, çalışan düzenlemesi yapalım…

“Az kazanandan az vergi, çok kazanandan çok vergi” sistemi senelerdir konuşulur Türkiye’de. İşte en son ekonomik tedbirler paketinde de yer aldı. Uygulanacak mı peki? Elbette uygulanmayacak.

“Bunun çok çeşitli nedenleri var” diyor ekonomist arkadaşlarım. Bunun çok çeşitli nedenleri vardır elbette de 10 gencimizden 3’üne iş bulamıyoruz, onu ne yapacağız?

Belki de “büyüme” işini bunca fetiş haline getirmeyip büyüme rakamlarını azıcık stabil hale getirmenin vakti gelmiştir. Belki de üretimi, ama yüksek çıktılı üretimi gerçekten destekleyecek hakiki bir ekonomi modelini konuşmanın vakti gelmiştir. Belki de “planlama nedir, nasıl yapılır” konulu bir dersin vakti gelmiştir.

Ama diyorum ya, ben ekonomiden anlamam.

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : İsmail Kılıçarslan
adv
SON DAKİKA
13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı10:40 - ABD Temsilciler Meclisi'nin S-400 kararına Türkiye'den tepki10:29 - ABD, Türk pilotların F-35 eğitimlerini durdurduğunu açıkladı14:00 - Yıldırım-İmamoğlu ortak yayın tarihi belli oldu23:21 - Binali Yıldırım açıkladı: Benim tercihim Uğur Dündar’ın yönetmesi (İmamoğlu ile ekranda tartışma programı)14:14 - ABD'den S-400'e karşı Türkiye'ye ilk hamle!23:51 - 9 günlük bayram tatilinin ilk üç gününde 54 trafik kazası oldu10:18 - Türkiye ekonomisi krizde mi?10:06 - Mayıs ayı enflasyon rakamları belli oldu09:40 - Endonezya'da 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:17 - Sakarya Hendek'te 4,6 büyüklüğünde deprem! İstanbul'da hissedildi11:52 - Kuzey Irak'a PKK'ya yönelik kara ve hava harekatı21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü02:00 - RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR14:37 - Nisan ayı enflasyon rakamları belli oldu14:03 - Venezuela'da darbe girişimi ile ilgili son durum!22:23 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Venezuela'daki darbe girişimi ile ilgili açıklama22:04 - Venezuela'da askeri darbe girişimi! Maduro'dan ilk açıklama00:56 - Sanatçı Dilber Ay kalp krizinden hayatını kaybetti12:06 - Ankara'da ekmek fiyatına zam09:16 - Çiftçi Patates ve soğan ekmiyor, fiyat 5 liranın altına düşmez!20:14 - YSK'dan AK Parti'nin İstanbul için itirazı ile ilgili 3 ara karar16:55 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Kılıçdaroğlu'na saldırı ile ilgili açıklama16:51 - ABD'den İran'a yönelik yaptırım muafiyetlerine son verme kararı16:47 - YSK, AK Parti'nin İstanbul ile ilgili itirazını gündemine aldı12:52 - Yumruklu saldırıya uğrayan Kılıçdaroğlu: Planlanan bir saldırıydı10:13 - Kemal Kılıçdaroğlu'na yumruk atan Osman Sarıgün gözaltına alındı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler