Güncelleme: 16:36 TSİ 15 Kasım 2018 Perşembe
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Kadınların yazarak müdahil olması

Yıldız Ramazanoğlu
Güncelleme: 08:26 TSİ 07 Kasım 2018 Çarşamba

Hikaye yazan kadınların sayısında artış olduğu bir gerçek. Demek ki başımızdan kayda değer bir hikaye geçiyor. Yazmak elbette yavaşlamakla alakalı. Akıl almaz hızın girdabından kendimizi bir an kurtarıp olanlara baktığımızda, ancak yazarak anlayabileceğimiz bir akıntının içinde olduğumuzu kavrayabiliriz. Sadece son yüz yılımızda olup bitenlere bakalım; tespih tanesi gibi dağılan imparatorluktan cumhuriyete sancılı bir geçiş, geçmiş birikimin hiçe sayılması, Batılılaşmanın süzgeçten geçirilmeden dayatılması, iç ve dış çatışmalar, Anadolu’nun işgali, savaşlar, seferberlik yılları, bir yandan da amansız toplumsal değişim, iç göç, şehirleşme, sanayileşme. Öte yandan zamanın ruhuna uygun biçimde bireyin belirginleşmesiyle kendini gösteren yeni insan profili, iletişim yollarının değişmesi, ev içi ve toplumsal rollerin dönüşümü, dijital devrimin yarattığı bir örnekleşme, algıların zihinlerin hiç olmadığı kadar yönetilmesi, sahip olma ele geçirme istencinin, üç kişinin bulunduğu yerde iktidar mücadelesinin fazlasıyla öne çıkması ve daha birçok gerçeklik.

Bütün bu alt üst oluşlar karşısında inisiyatif almak, müdahil olmak, ülkesi, toplumu ve gezegenin selameti için elini taşın altına koymak hususunda kadınların sadece seyreden nesneler olmaları düşünülemezdi. Osmanlı kadınlarından bugüne halkalar birbirine eklenerek büyük bir çaba sarf ediliyor, görmezden gelinemeyecek büyük bir birikim var ortada. Hanımlara Mahsus Gazete ve Kadınlar Dünyası dergisinin nüshalarına göz atıldığında zamanın cesur kadınlarının hala ışık tutmaya nasıl devam ettikleri görülebilir, hala aşılıp geçilmiş değil çünkü birçok tartışma konusu.

Tanzimat döneminde kadını Hristiyan kültüründeki gibi ifade etmek gelenek olmuştu. Küsche (mutfak), kirsche (kilise), kinder (çocuk) formülü işliyordu: İyi eş, iyi anne, iyi Müslüman. Burada eş olmak en çok mutfakla eşleşiyor. Mutfaktan çıkmayan kadın muteber sayılıyor. Toplumsal olarak kadın ve erkeğin hayat alanlarının birbirinden bu kadar ayrı olduğu bir zamanda toplumun genelindeki ahlaki çözülme için önleyici tedbirler düşünülüyordu. Değişim talepleri fark edilmiş ve kadınların kontrolden çıkmamasının, bilinen değerlerin sürdürülmesinin telaşı başlamıştı. Değerlerin korunması gerekiyorsa bunu kadınlar yapmalıydı, erkekler zorunluluklar yüzünden bundan muaftı adeta. Yaşananlar üzerine düşünen yazan kadınların ortaya çıktığı zamanlar, şair ve yazar Şukufe Nihal etrafımda sanat ve edebiyat bahisleri edilmezse, fikir münakaşaları yapılmazsa beynimin uyuştuğunu hissediyorum diyordu. Kadınların yazma meselesine de açıklık getirmişti. Bir zamanlar mal-mülk, servet, kocan ne kadar kazanıyor, senin kocan hangi mevkide, böyle telaşlar, böyle yarışmalar ve rekabetler içindeyken artık biz bunların hepsini bıraktık. Artık bizim sinemizde başka bir aşk doğdu, yazma aşkı, anlatma aşkı diyordu.

Ankara Kız Lisesi’nde öğrenciyken İngilizce öğretmenimiz Nihal Hanım “Siz Sevgi Soysal’ın, Adalet Ağaoğlu’nun okulunda eğitim görüyorsunuz, onları okumalı, siz de yazmalı, hiç değilse günlük tutmalısınız” dediği zamanlarda çizgili bir deftere şiirler yazıp saklıyordum. Sonra bu okumalara Firuzan’ın hikayeleri eklendi. Geçmişimizden bihaberdik. 1994’te Emel Aşa Fatma Aliye’nin Muhadarat’ını latinize edinceye kadar bu kıymetli yazarı tanımıyorduk. Ahmet Cevdet Paşa’nın iyi yetişmiş cesur kızları her yönden öncü kadınlardı. Keşke Emine Semiye de nazara verilebilse. Üzerine günler paneller düzenlense. Halide Edip yazmasa ne kadar eksilirdik. Safiye Erol da alfabe değişikliği ve edebiyata ilgisizlik yüzünden çok geç ulaşabildiğimiz yazarlardan. Kadınlar ne kadar da çok kadın hikayeci var denilen günlere varılıncaya kadar yazmak v e yayınlamak için çok mücadele verdiler. Aslında İslam dünyasında eş zamanlı olarak benzer süreçlerden geçtiğimiz Arap dünyasının kadın yazarlarının yazma serüvenlerini okumak ta çok ufuk açıcı. Arap yazarların bu yoldaki maceralarını içtenlikle anlattıkları bir derlemeye imza atan Lübnanlı yazar Fadiye Fakir’in Sükut Diyarının Gümüş Kadınları kitabının Türkçede yayınlanmış olması önemli. Kendisini Bağdat diyarından, yaseminli şarkılar ülkesinden, Şehrazat’ın Binbir Gece Masallarını anlattığı ülkeden geliyorum diye tanımlayan Fakir, özgürlük ve baskı, demokrasi ve despotizm arasında sıkışan yazmayı anlatır.

İlk hikaye kitabım Derin Siyah’ı okuyan kanaat önderi bir ağabeyimiz “Bacım bunlar hep hezeyan, ağırbaşlı makaleler yazmalı bir kadın, illa yazacaksa” demişti. Günümüzde koşullar algılar görece de olsa epeyce değişti. Yazmak eskisi gibi sürekli sorgulanan, itibar kaybettiren, anlamsız görülen boş bir uğraş değil. Birçok yazan kadın için hayat memat meselesi. Bilgisayar kullanımı, evdeki teknolojik gelişmeler, kadının yazmasına duyulan saygınına artmasıyla yazan kadın sayısındaki artış doğru orantılı. Hikaye ise kırpık zamanların kullanımına imkan tanıyor. Türkiye’deki kadınların bohem bir yazarlık hayatı yok. Evdeki sorumluluklar arasında yazmaya alan açmak hala çok zor olsa da kadının yazması artık tekinsiz bir kontrolden çıkma olarak görülmüyor. Katedilecek daha ne çok mesafe var. Hayat aslında erkelere de kadınlara da yazma hakkı tanımaz, bu oylumlu bir konu. Fakat varoluşun derinlikleri, evrenin temel meseleleri, insanın insana ettikleri ve daha birçok şey etrafında edebiyatın içinden yazarak düşünmeye devam edeceğiz, başka bir yolumuz yok çünkü.

(KARAR) 

SON DAKİKA
13:15 - Hz. İsa'nın 1500 yıllık resmi bulundu10:28 - Ağustos ayı işsizlik rakamları belli oldu16:05 - Muhafazakar yazarların derin endişesi: ''Aman provakasyona gelmeyelim!''15:40 - ABD'den YPG açıklaması: İlişkimiz geçici, taktiksel10:56 - Diyabet hastalarına 5 önemli kış önerisi (14 Kasım Dünya Diyabet Günü)10:49 - İDO istanbul iç hatlar seferlerini 1 Aralıktan itibaren durduruyor19:05 - Filistinli gruplar, Gazze'de ateşkesin sağlandığını duyurdu11:30 - İşgalci Siyonist İsrail'in Gazze saldırısı sürüyor: 4 Filistinli şehit edildi17:27 - Justin Trudeau: Kaşıkçı ile ilgili Türkiye'nin verdiği ses kayıtlarını dinledik09:40 - Büyük tartışmalara yol açan sağlık ile ilgili teklif Genel Kurul'a geliyor09:17 - İşgalci Siyonist İsrail'den Gazze Şeridi'ne saldırı: 7 Filistinli00:19 - MHP lideri Devlet Bahçeli'den af açıklaması17:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!16:31 - Şırnak'ta çatışmada 2 asker hayatını kaybetti, 5 asker yaralandı!16:21 - Edirne'de Atatürk'e hakaret ettiği iddia edilen 21 yaşındaki üniversite öğrencisi tutuklandı16:18 - Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Kadir Mısıroğlu'na ziyaret ile ilgili açıklama13:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan CHP'ye Türkçe ezan tepkisi00:21 - Hakkari Şemdinli'deki patlamada 7 asker hayatını kaybetti, 25 asker yaralandı20:46 - Trump tartışmalı yeni göçmen yasasını onayladı!20:38 - 2019 YKS tarihleri belli oldu20:33 - Somali Mogadişu'da bombalı saldırılar: 17 ölü14:51 - ABD'de barda silahlı saldırı: 12 ölü18:46 - Trump'ın ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'ni kaybetmesinin anlamı ne?09:57 - Yurtdışına çıkmak isteyenlere vize tuzağına dikkat!09:40 - ABD'de Temsilciler Meclisi ve Senato seçimi09:35 - Dışişleri Bakanlığı'ndan ABD'nin PKK'nın elebaşları hakkındaki ödüle ilişkin açıklama20:27 - ABD, PKK'lı Karayılan, Bayık ve Kalkan için ödül koydu13:28 - Erdoğan: ABD'nin İran yaptırımlarını doğru bulmuyorum13:05 - Abdullah Tivnikli kimdir?17:04 - ABD, İran'a yönelik yaptırımdan muaf tuttuğu 8 ülkeyi açıkladı15:21 - İşgalci Siyonist İsrail'den Trump'a İran'a yaptırım teşekkürü13:49 - Weber'in Avrupa Komisyonu Başkanlığı için seçim vaadi Türkiye'nin AB üyelik sürecini sonlandırmak12:31 - İran Cumhurbaşkanı Ruhani'den ABD yaptırımlarına ilk tepki10:23 - İmama siyaset yasağına yeni düzenleme13:09 - Bakan Pekcan: 366 firmanın 6 bin 399 ürününde haksız fiyat artışı tespit ettik14:24 - İran Dışişleri Bakanı Zarif Türkiye'ye geliyor11:23 - Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Cihangir İslam hakkında soruşturma10:52 - Tek tip askerlik geliyor! (Askerlik düşecek mi?)10:50 - Avrupa Birliği pasaport kontrollerine yapay zeka destekli yalan makinesi geliyor15:53 - Washington Post'tan gazeteci Cemal Kaşıkçı ile ilgili "asit" iddiası15:44 - İstanbul Sultangazi'de ormanlık alanda kimyasal atık!13:09 - Araçlarda ÖTV indirimiyle fiyatları ne kadar olacak?12:17 - Lupus hastalığı nedir? Lupus hastalığı nasıl tedavi edilir?21:10 - Antalya Manavgat'ta eğitim uçağı düştü: 2 ölü13:39 - İstanbul Havalimanı resmen hizmete girdi (İstanbul Havalimanı'n özellikleri nelerdir?)10:25 - 7 ilde komiserlik sınavı hırsızlığı operasyonu: 29 kişiye gözaltı kararı12:28 - Endonezya'da 189 kişi taşıyan yolcu uçağı denize düştü!16:58 - Cemal Kaşıkçı kimdir?16:50 - Yaz tatili kısalacak mı? Bakan Selçuk açıkladı18:27 - Metiner'den Arınç'a: 15 Temmuz gecesi nerede saklandıklarını açıklasınlar18:19 - 39 ilin valisi değişti (İstanbul'a yeni vali geldi)18:02 - AK Partili Kocabıyık: Gülen son 1000 yılın en büyük Türk büyüğü!20:41 - Kaşıkçı cinayeti ilgili Savcılık Suudi Arabistan'dan 18 kişi hakkında iade talebinde bulundu20:58 - ''Alpaslan Kuytul, FETÖ ve PKK aleyhindeki konuşmaları ortadayken FETÖ’ye bilerek ve isteyerek yardım etmekle suşlamak''18:51 - Ankara Gölbaşı'da otomobil ile TIR çarpıştı: 3 ölü, 2 yaralı!15:55 - Melih Gökçek'ten Hayati Yazıcı'ya yanıt: Bir suçum varsa açıklamazsan namertsin08:25 - İstanbul Esenyurt'ta 3 fabrikada yangın!20:15 - Suudi Veliaht Prens Selman'ndan timsah gözyaşları: Kaşıkçı cinayeti çok acı verici ve haksız20:08 - Ruhani'den çok sert ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması08:43 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2019 yerel seçimler ana muhalefetin sonu olacak08:36 - TCDD'de meteoroloji uzmanı olsaydı Çorlu'da tren kazası yaşanmazdı iddiası07:59 - Afyon Cezaevi'nden firar eden zanlı İstanbul Kadıköy'de dehşet saçtı!20:04 - Cemal Kaşıkçı'nın dublörü konsolosluktan takma sakalla çıktı!19:13 - Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın'ndan af tartışmalarına ilişkin açıklama12:01 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: 750 milyar gerçekçi bir rakam değildir11:54 - Bir vatandaş bir yılda 155 Polis İmdat Çağrı Merkezi'ni 45 bin 210 kez aradı08:55 - Kaşıkçı cinayetinden sonra Mutreb'in 4 kez aradığı o isim07:38 - Meteoroloji'den Türkiye geneli sağanak yağışı uyarısı07:23 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonla görüştü17:07 - Suudi Arabistan yetkiliden yeni Cemal Kaşıkçı iddiası!16:56 - Gazeteci Cemal Kaşıkçı soruşturmasında 25 kişi daha ifade verecek13:43 - Marmara Bölgesi'nde sıcaklık azalıyor01:39 - MHP Lideri Bahçeli'den ''Öğrenci Andı'' açıklaması01:22 - Trump: Kaşıkçı ile ilgili cevaplar beni tatmin etmedi01:06 - Erdoğan: Dalgalanmada işin aslı kur değildi12:31 - Suudi Arabistan: Cemal Kaşıkçı, konsoloslukta öldü00:09 - Kayseri'de otomobil takla attı: 4 ölü!19:09 - Hindistan'da tren kalabalığı çarptı: 50 ölü!19:04 - Mustafa Sarıgül, Şişli Belediye Başkanlığı için aday adaylığını açıkladı16:55 - İstanbul Suudi Konsolosluğu'nda çalışan 15 Türk savcıya ifade veriyor13:13 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'dan gazeteci ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması13:01 - Trump: Cemal Kaşıkçı öldürüldü, sonucu ağır olacak12:53 - ''Öğrenci Andı'' geri mi dönüyor?15:39 - İki dişi fareden yavru!15:36 - Ağrı Patnos'ta 4,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi14:35 - İBB Başkanı Mevlüt Uysal'dan adaylık açıklaması11:16 - Ünlü foto muhabiri Ara Güler hayatını kaybetti (Ara Güler kimdir?)11:06 - Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin 2019 yılı ilk bütçe tasarısı Meclis'e sunuldu.10:36 - Adalet Bakanı Gül'den kayıp Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı açıklaması20:50 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Türkiye'ye yaptırım kararı açıklaması20:53 - AK Parti Sözcüsü Çelik: Suudi Konsolos'un dokunulmazlığı var, seyahati engellenemezdi20:50 - CNN: Suudi Cemal Kaşıkçı öldürüldü, cesedi parçalara ayrıldı20:31 - Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan istifa etti20:22 - Suudi Arabistan İstanbul Başkonsolosu ülkesine döndü19:50 - "Türk polisi Suudi konsolosluğunda kayıp gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın ölüm kanıtını buldu"12:40 - Cumhurbaşkanı Erdoğan "emeklilikte yaşa takılanlar" açıklaması11:54 - TBMM yakınında hareketlilik: Dur ihtarına uymayan traktöre ateş açıldı16:55 - İçişleri Bakanlığı 259 muhtarı görevden uzaklaştırdı16:50 - "Suudi Kral Selman, kayıp gazeteci Cemal Kaşıkçı için iç soruşturma talimatı verdi"16:47 - Ağrı Doğubayazıt'ta 3 kardeşe silahlı saldırı: 1 ölü, 2 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler