Güncelleme: 00:57 TSİ 19 Mart 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Kedilerin rengi: İslam ve gelişimi kolonilikten çıkarmak

Bobby Salman Sayyid
Güncelleme: 12:50 TSİ 10 Mayıs 2011 Salı

Bu belki peygamberden (S.A.V.) bir alıntı: “İlim Çin’de bile olsa arayınız.” Bu ruhla ve Çin’in giriştiği dikkat çekici ekonomik gelişimi göz önüne alarak, Çin ekonomik gelişiminin mimarı Deng Xiaoping’in söylemiş olduğu şu söze başvurmak isterim: “Kedinin siyah veya beyaz olmasının önemi yoktur, fare yakaladığı sürece iyi bir kedidir”. Bu söz, ‘uzman olmaktansa kızıl olmanın’ daha iyi olduğunu ilan eden Büyük Proleteryan Kültür Devrimi’ne bir yanıt olarak şöhret kazandı. Batı düzenini aşacak bir şey hayal etmeye çalışanlarımız, genellikle kedinin rengi hakkında endişelenmeden farenin yakalanmasına odaklanmaları yönünde uyarılırlar. Diğer bir deyişle, ‘ideolojik’ bir eleştiri geçersizdir. İlk bakışta İslam ve gelişimi karıştırma fikri, kedinin fare yakalama becerisinden çok sadece kedilerin rengi konusunda endişelenmek gibi görünür.

Neticede, 1930’lardan beri Müslümanlar İslamcı bir ekonomiyi formüle etmeye çalıştılar; fakat sonuçlar kozmetik (faiz alındığını gizlemek için çeşitli araçlar), marjinal (örneğin Pakistan’da Zekat devlet enstitüsü) ve büyük ölçüde ilgisiz oldu (Müslümanistan’da, Malezya veya Türkiye’deki ekonomik hikayeler, o tip İslami ekonomilerin ilanı olarak görülemez). İslami ekonomilerin yoksulluğu düşünülürse, İslam ve Gelişimi dile getirmek, budalalığı budalalıkla takip etmek gibi görünüyor. Timur Kuran, İslami ekonominin olasılığı eleştirisinde, köprüler inşa etmek, depremlerle başetmek veya çelik yapmak için belirli bir İslami yöntem bulunmadığını iddia eden bir ekonomist. Bunun gibi bir entelektüel konumda, İslami gelişimin düşüncesine bile vakit yoktur. En iyi şartta, İslami gelişimi ahlakın alanına teslim eder ve tek geçerli gelişim biçiminin, sonuç veren olduğunu iddia eder. Diğer bir deyişle, mesele kedilerin rengi değil farelerin yakalanmasıdır. Bu doğrultuda, İslami gelişim veya herhangi belirli başka bir gelişim biçimi üzerine endişe etmeden, basitçe doğal geleni yapmalıyız. Doğal olan elbette zaten şu an burada olan. Gelişim durumunda bu, Batı’nın öncülük ettiği gelişimin yolunu izlemek veya daha kesin olmak gerekirse, Avrupa merkezciliği kuran ve kurumsallaştıran bir mit olarak, Batı’nın nasıl kazanıldığı mitini takip etmektir. Geniş biçimde sömürgecilik sonrası düşünme denebilecek entelektüel aktivitenin çoğu Batı miti ve Batı tarihinin arasındaki uçurumu gösterir. Eleştiride alternatifi olmayan böyle bir vurgu, gelenekselciyi kurumsal durağanlıkla desteklendiği ve yerleşik sağduyunun kendini sürekli tekrar ileri sürdüğü bir konuma yerleştirir. Böylece İslamcı bir gelişim yolu bulabilirsek, gelişimin doğal şeklini kabul etmek için seçeneğimiz yoktur. 

Doğal olanın ne olduğu yine de çok belirgin değildir. Durum köprü inşa etmek için belirli İslami bir yol olmaması olsa, ekonomik etkinlik olarak Müslümanların yaptıkları şeyler var; örneğin, Müslüman topluluklar belirli bir şekilde öldürülmüş hayvanların etlerini yiyorlar ve bazı etleri yiyor, bazılarını yemiyoruz. Bunların tümü ekonomik aktivitenin organizasyonuna işaret ediyor. Müslümanların domuz yememe eğilimi ne doğal, ne de bu yasak evrensel; fakat böyle bir yasak ekonomik akitiviteyi şekillendiriyor. Bir sulama kanalını kazmanın İslami bir yolu olmayabilir fakat Müslüman olmak, ekonomik etkinliğin organize edildiği yolu etkiler. Müslüman olmak pazarların ve tacirlerin karşılamaya çalıştığı talepleri teşvik eden istekleri kurgular. İslam’ın kendisi belirli bir gelişim yöntemi sağlamazken, gelişim süreci ile tamamen ilgisiz de değildir. İslam ve Gelişim arasındaki ilişki İslam kültüründe bulunabilir.

İslam kültürü, İslam’dan ilham alan her şeye işaret eder; fakat İslam’ın kendi esininin bir parçası değildir. İslami matematik yoktur fakat İslam kültürü matematiği vardı. Bunlar kültürel, sosyal ve politik olarak İslam’ın baskın olduğu toplumlardaki matematikçilerin çalışmalarıydı. İslam kültürü gelişimi, sadece kapsamlı bir plan olarak Kuran emirlerinin veya Hadisler’in toplanması ile kurulamaz. Ayrıca İslam kültürü gelişimi, sosyal davranışın bir dizi ahlaki soruya indirgenmesiyle de detaylı olarak açıklanamaz. Yine de İslami kültür gelişimi, bir şeyleri yapmanın doğal yolu olarak kabul edilenin şekillendirilmesi için, Müslümanlara ortak bir dil sağlayabilir. Diğer bir deyişle, İslam kültürünü gelişimle birleştirmek geleneksel bilgeliği sömürgecilikten kurtarma ve sarsma potansiyeli taşır ve böyle yaparak, Harvard ve Chicago’dan hazırlarını getirmektense belirli Müslümanistan toplumlarının şartlarına özel yapılmış reformlara ve yeni düşünme biçimlerine alan yaratır. Gezegenin temel farklılığını yansıtan alternatif paradigmalara ihtiyaç var. İslam kültürü gelişimi birkaç işlevi yerine getirir: Dile getirilmesi, gelişimin bayağı ve rastlantısal oluşumunu gösterir. Batı sonrası ufkunun terimleriyle düşünmemize yardımcı olacak, sömürgecilikten kurtaran bir hayal gücüne katkıda bulunur. Etrafında, belirli etik geleneklerin sosyal ve kültürel reformların alanlarını etkileyebileceği bir platform sağlar. İslam kültürü gelişimi, Müslümanlara yöntem veremeyebilir fakat bize bir amaç sağlar. Fare yakalamak kedilerin yaptığı tek iştir ve belki de kedilerin rengi, yapabildikleri diğer şeylerle bağlantısız değildir. Egemenlik olmadan demokrasi olamaz ve sömürgecilik kaldırılmadan egemenlik imkansızdır.

STAR

adv
SON DAKİKA
19:02 - Hollanda'da Tramvayda silahlı saldırı: Ölü sayısı 3'e yükseldi (Şüpheli Türk kökenli)13:14 - Aralık 2018 işsizlik rakamları açıklandı12:19 - Yeni Zelanda'da iki camide cuma namazında silahlı saldırı: 49 ölü, 48 yaralı!00:08 - AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik'ten Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen Türkiye raporuna sert tepki23:58 - Avrupa Parlamentosu Türkiye raporunu kabul etti!23:48 - Prof. Dr. Beril Dedeoğlu hayatını kaybetti!12:19 - CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu hakkında soruşturma12:15 - CHP'nin Ankara adayı Mansur Yavaş'tan ''sahte senet'' iddialarına yanıt08:34 - İstanbul'da hava 10 derece soğuyor, yağış geliyor!08:30 - 8 ilde FETÖ operasyonu: 58 polis hakkında gözaltı kararı08:15 - Gebze-Halkalı Banliyö Tren Hattı açıldı13:01 - 2018 büyüme rakamları belli oldu09:02 - ABD'den DEAŞ'lı militanlarına sahte pasaport21:32 - Erdoğan: S-400 sisteminin NATO ve ABD'nin güvenliğiyle ilgisi yok14:58 - Milli Savunma Bakanı Akar yeni askerlik sistemini açıkladı08:49 - Çocuk koruma derneğinin başkanı 8 yaşındaki oğlunu istismardan tutuklandı!08:23 - TOKİ'nin 50 bin sosyal konutuyla ilgili başvuru çarşamba günü başlıyor08:20 - Ankara'da 145 adrese uyuşturucu baskını10:11 - Şubat ayı enflasyon rakamları belli oldu22:01 - Afganistan'da sel ve su baskınında 20 kişi hayatını kaybetti22:03 - 2 Mart 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:05 - Peru'da 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi!12:06 - 9 yaşındaki tüketici Elif'in meşrubat firmasına karşı zaferi (Meşrubat firmasına 241 bin lira ceza)14:21 - Asya'da korkutan gerilim! Pakistan iki Hint savaş uçağını düşürdü: 3 ölü!13:12 - Tek tek insanlar açısından doğru olan yaklaşımlar toplumun tamamını da benzer biçimde etkiler mi?21:03 - Erdoğan: Bugün bize ihanet edenler gittikleri yere de ihanet edecekler22:03 - İstanbul'da tüm okullar pazartesi günü tatil16:03 - TBMM'nin 29. başkanı AK Partili Mustafa Şentop oldu22:52 - Venezuela'da ordu ile yerli halk arasında çatışma: 2 ölü!08:27 - AK Parti'nin meclis başkanı adayı belli oldu08:19 - "Venezuela Devlet Başkanı Maduro'dan Türkiye'de banka hesabı açın çağrısı" iddiası08:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonda görüştü11:50 - Yerinden 1 liraya alınan salatalık halde 9 liraya satıldı!01:35 - Çanakkale'de 5 büyüklüğünde deprem!15:08 - MHP Lideri Bahçeli'den Burhanettin Kocamaz yorumu15:02 - İYİ Parti'nin Mersin'de Burhanettin Kocamaz'ı aday gösterememesi sonrasında yeni formül14:53 - TÜSİAD'ın yeni başkanı Simone Kaslowski oldu (Simone Kaslowski kimdir?)14:49 - TCDD Genel Müdürü İsa Apaydın görevden alındı13:25 - Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı'ya 2 yıl hapis cezası00:55 - Mersin'de İYİ Parti’ye geçen Burhanettin Kocamaz aday olamadı (Liste YSK’ya geç verildi)00:23 - Cumhur İttifakı'ında son durum: 44 il AK Parti, 7 ilde MHP00:05 - Rusya ''sınırsız menzilli'' nükleer kruz füzesini test etti00:00 - Millet İttifakı'nda son durum: 29 il CHP'ye, 21 il İYİ Parti'ye00:53 - Binali Yıldırım istifa edip Meclis'e veda etti20:04 - Erdoğan: Ne pahasına olursa olsun sınırımızdaki terör koridorunu yıkacağız19:59 - Muğla Milas'ta maden sahasında heyelan sonucunda göçük: 2 ölü!02:15 - Kalın’dan FETÖ elebaşı Fetullah Gülen'in iadesi' iddiası ile ilgili açıklama19:44 - ABD Başkanı Trump: Suriye ile ilgili 24 saat içerisinde bir açıklama yapacağım19:35 - 'Poşet formalı Afganlı küçük Messi'nin annesi: Hayatımız mahvoldu, Taliban oğlumun peşinde10:28 - 2018 Kasım ayı işsizlik rakamları belli oldu19:46 - Soçi'deki Üçlü Suriye Zirvesi sonrası 3 liderden ilk açıklama19:40 - İstanbul Kartal'da yıkılan 8 katlı binayla ilgili 2 kişi tutuklandı17:18 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan ilaç zammı ile ilgili açıklama02:10 - İran'da Devrim Muhafızlarına yönelik intihar saldırısı: 27 kişi hayatını kaybetti!18:44 - İran/Hamaney: ABD ile hiçbir sorun çözülmez19:59 - İşte gripten korunmada etkili olan turpun 10 faydası14:59 - Erdoğan: Soğan, patlıcan, domates, biber üzerinden ters köşe yapmaya çalıştılar14:52 - Rusya altyapıyı test etmek için geçici olarak internetin fişini çekecek00:13 - İstanbul Çekmeköy'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!15:48 - İlker Başbuğ: Kozmik Oda'yı açmasaydık suikastların arkasında TSK var denecekti15:41 - Erdoğa: Tanzim satış noktalarında temizlik ürünleri de satılacak23:00 - Erdoğan: Halde terör estirenlerin işini bitireceğiz22:49 - Kemal Kılıçdaroğlu CHP'nin 31 Mart yerel seçim bildirgesini açıkladı22:42 - İstanbul Kartal'da riskli binanın yıkımına başlandı18:22 - Erdoğan açıkladı: Kitap,dergi ve gazetede KDV kalkıyor16:16 - İstanbul'da Sebze meyve tanzim satış noktaları belli oldu02:27 - Yazar Şule Yüksel Şenler yoğun bakımda17:12 - Erdoğan: Tank Palet Fabrikası satılması söz konusu değil17:09 - İstanbul'da Karagümrük çetesine operasyon: 11 gözaltı01:08 - İstanbul Kartal'da 8 katlı bina çöktü: 21 ölü00:02 - Türkiye İhvan üyesi Muhammed Abdulhafız Hüseyin'i neden Sisi'ye verdi?20:05 - Bakan Albayrak: Artan gıda fiyatlarına karşı haftaya adım atacağız19:57 - Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras Ayasofya ve Ruhban Okulu'nu ziyaret19:04 - İngiltere'den dikkat çeken patates raporu15:50 - 500 ilaç piyasada bulunmuyor!13:39 - 4 Şubat 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?12:45 - 2019 Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu01:19 - Kolombiya'da barış anlaşmasına uymayı reddeden FARC lideri Rodrigo Cadete öldürüldü23:24 - Erdoğan: Suriye'deki koalisyon güçlerine güvenemeyiz23:20 - Trump: Venezuela'ya asker göndermek bir seçenek18:29 - ABD'den sonra Rusya da nükleer silah anlaşmasını askıya aldı18:25 - Adana'da 4,3 büyüklüğünde deprem21:20 - Erdoğan'dan kentsel dönüşüm açıklaması: Müteahhide evinizi vermeye mecbur değilsiniz21:06 - Kitap satışlarında KDV sıfırlandı21:34 - ABD Başkanı Trump'tan Taliban, Kuzey Kore, İran ve DEAŞ'e ile ilgili açıklama19:42 - Trump'tan muhalif lider Guaido'ya destek telefonu!13:53 - Erdoğan: Fazıl Say'ın konserine gittik, linç kampanyası başlattılar22:14 - AK Parti İstanbul Büyüksehir Belediye Başkan adayı Yıldırım'dan TBMM Başkanlığı görevinden istifa kararı16:29 - Zabıta memuruna tokat atan eski daire başkanı, hakim karşısında kendini savundu16:01 - HDP 31 Mart yerel seçimlerinde üç büyükşehirde aday çıkarmayacak15:55 - İstanbul Tuzla'da tersanede yangın: 2 ölü, 11 yaralı!13:17 - CHP'nin İstanbul belediye başkan adayları belli oldu13:05 - CHP'nin İzmir belediye başkan adayları belli oldu02:17 - CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu istifa etti!02:12 - CHP'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkan adayı belli oldu15:17 - 31 Mart yerel seçimde partilerin oy pusulasındaki yeri belli oldu15:11 - Filipinler'de katolik kilisesine bombalı saldırı: 27 ölü01:23 - Erdoğan'dan marketlerdeki yüksek fiyatlara tepki: Bunun adı ticaret değil ihanet13:49 - 26 Ocak 2019 Tarihte bugün Türkiye'de ve dünyada neler oldu?13:41 - Antalya Havalimanı'nda hortum: 12 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler