Güncelleme: 16:33 TSİ 10 Aralık 2019 Salı
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Makamostrofobi

Yusuf Ziya Cömert
Güncelleme: 00:12 TSİ 02 Aralık 2019 Pazartesi

Ortaokul veya lise çağında, okulun koridorlarında dalgın dolaşırken, ya da koşarken, ya da okulun bahçesinde ansızın bir öğretmen, bir müdür muavini sesi duyarsınız.

“Önünü ilikle!”

Neden iliklemeniz gerekiyor önünüzü?

Öğretmeninize saygı göstermek için.

Tamam, ilikleyeyim öyleyse.

Öğretmeninize ya da başka bir büyüğünüze bir şey anlatıyorsunuz, bir şeyi izah ediyorsunuz. Konuşma tarzınız elinizle tarif etmeyi de içeriyor. Yani gayri iradi konuşurken elleriniz de bazı şekiller yapıyor.



“Elini aşağı indir!”

Tamam, indireyim.

Oturduğunuz mekana birisi girdi. Siz başka bir şeyle meşgulsünüz. İçeri gireni fark etmediniz ya da meşguliyetiniz ağır bastı, içeri girene alaka gösteremediniz, ayağa kalkmadınız.

Rahatsız oldu içeri giren abi. Kendini tutamadı, gelip sordu size.

“Kimsin sen?”

“Falan oğlu filan.”

“Büyüklerin, içeri bir büyük girince ayağa kalkılacağını öğretmedi mi sana?”

Yine bir mekanda, mesela bir konferans salonunda oturuyorsunuz. Konuşmacıyı dinliyorsunuz. Nasılsa, o an için bacak bacak üstüne atmışsınız.

Geçenlerde Konya valisinin yaptığı gibi bir çıkış.

“Öğretmen misin sen?”

“Öğretmen gibi otur da görelim.”

Eski terbiyede böyle şeyler önemliydi gerçekten.

Bize öğretilmişti.

Öğretmene saygı duymakla ceketinin önünü iliklemek arasında bir bağlantı kuramıyorsak da, ilikliyorduk önümüzü.

Sadece kafamız bozuk olduğu zaman iliklemiyorduk. (Yusuf Er’in kulakları çınlasın.)

Bir büyüğüm bulunduğum mekana girince, eğer fark ettiysem girdiğini ayağa kalkarım, karşılamak gerekiyorsa karşılarım.

Ama bir vali veya başka bir makam sahibi konuşurken konferans salonunda dinleyiciysem, bacak bacak üstüne mi atıyorum, düz mü oturuyorum, farkına bile varmam.

Önünü iliklemek, ayağa kalkmak gibi terbiye görüntüleriyle bir sorunum yok. Yapan yapıyor zaten. Yapmayan da yapmıyor.

Fakat, ben bir mekana girince, içerideki insanlar ayağa kalkmadığı zaman sorun ediyorsam, canım sıkılıyorsa benim durumum nedir, iyi miyim ben?

Bir genç, karşımda dururken önünü iliklemiyorsa ve bu beni ifrit ediyorsa, hatta laf dokundurmaktan, uyarmaktan kendimi alamıyorsam neyim var benim? Sağlıklı mıyım?

Yoksa kendimin altını biraz fazla mı çiziyorum?

Bak, beni gör, ben müdürüm, amirim, muavinim, ‘üst’üm, ağayım, paşayım, hacıyım, hocayım, fark et beni demeye mi çalışıyorum?

Kendimin fark edildiğine dair açık alametler görmeyince insicamım mı bozuluyor?

Eğer öyleyse, kendime bir baktırmalı mıyım?

Konya’da Vali Bey’in muhabire çıkışması haberini izleyince böyle şeyler düşündüm.

“Öğretmensen, öğretmen gibi otur da bir görelim.”

Çok etkilenmiş vali bey. Belli ki konsantrasyonu bozulmuş.

Ben de etkilendim. Yazmak istedim, başka bir mevzu öne çıktı, bıraktım.

O gün dilime ‘makamostrofobi’ diye bir kelime bulaştı.

Tabii ki ‘klostrofobi’den mülhem.

Fakat bir dil kaidesi falan aramayın, olayın tuhaflığına uygun bir şekilde tuhaf bir bileşik kelime!

Bir çeşit kompleks, makam mevki takıntısı.

Diyelim ki, (bu tanımı şimdi uydurdum) makamın fark edilmemesi, makamın ikinci üçüncü şahıslarda gerekli heyecanı mümkünse korkuyu uyandırmaması korkusu...

Nizamettin Özbek’in “İdare Et” kitabında (mizahi bir memur sözlüğü) ‘makamomani’ diye bir maddeye rastladım.

Buna rağmen ‘makamostrofobi’ kulağıma daha fiyakalı geldi.

Dün bizim manşette Yalova Üniversitesi’nde Rektör Prof. Suat Cebeci’nin bir toplantı sırasında içinde bulunduğu heyete makul veya gayrımakul bir eleştiri yönelten Doç. Dr. Ebubekir Sifil’i “Haddini bil, derhal dışarı çık” diye azarladığını okuyunca konu tazelendi.

Bu iki hoca da kamuoyunun az çok tanıdığı isimler.

Eni konu alim adamlar; daha düzgün bir iletişim yöntemi bulamıyorlar mı?

Eleştirmek kalktı mı? Sadece tasdik, sadece alkış mı?

Bir siyasetçi dostum dedi ki bir gün... “Alkış, alkış, alkış... Öyle şartlandık ki, öyle reflekse dönüştü ki, camide hutbe dinlerken elimi bacaklarımın altına sıkıştırıyorum, dalgınlıkla imamı alkışlamamak için.”

Eğer ‘zamanın ruhu’ bunu gerektiriyorsa; ayakta durmak, kafa sallamak, tasdik etmek, alkışlamak, önümüzü iliklemek, elimizi aşağı indirmek, tabii efendim, çok güzel buyurdunuz efendim demekten başka bir tepki göstermemiz sakınca teşkil ediyorsa işimiz zor.

Ne yapsak? Gidip biz mi kendimize baktırsak?

(KARAR)

Haberin Etiketleri : Yusuf Ziya Cömert
adv
SON DAKİKA
23:25 - Erdoğan: Bunlar Şehir Üniversitesi ile ilgili Halk Bankası'nı dolandırmak istediler21:20 - İktidarın Şehir Üniversitesi'ni tasfiye etmesi meselesi!13:44 - Bakırköy’de bir dairede aynı aileden 3 kişi Siyanür ile intihar etti!10:41 - Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandı00:13 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasında 1 saat 15 dakika görüşme22:47 - Tahliye edilen Ahmet Altan tekrar gözaltına alındı00:28 - Belçikalı 9 yaşındaki Laurent Simons üniversiteden mezun olacak!00:20 - İran 53 milyar varil yeni petrol rezervi buldu!00:10 - Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales'e askeri darbe00:05 - ABD: Türkiye S-400'den kurtulmazsa yaptırımlar devreye girer23:12 - ''ABD için Suriye'de değişen bir şey yok''22:57 - Erdoğan: Barış Pınarı Harekatı kesinlikle devam edecek00:24 - Devre mülkte ''Bedava tatil kazandınız'' vurgunu!00:05 - İstanbul'da ıspanaktan 108 kişi zehirlendi!23:36 - Mehmet Altan'a beraat Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak'a tahliye karrarı10:15 - Ekim ayı enflasyon rakamları belli oldu00:40 - Haşvîlik nedir ve günümüzdeki temsilcileri kimlerdir?19:59 - DAEŞ, Ebubekir el-Bağdadi'nin öldüğünü doğruladı, halefini açıkladı19:55 - ABD Temsilciler Meclisi Trump için azil sürecini resmen başlatan tasarıyı kabul etti23:48 - Trump: DAEŞ'in Ebubekir el-Bağdadi öldü11:52 - "İngiltere'deki sığınmacı 39 kişi eksi 25 derecedeki dorsede can verdi"23:08 - Erdoğan: ABD'nin YPG'nin çekilmesiyle verdiği sözler yerine getirilmiş değil22:59 - 150 saat içinde PKK/YPG'li teröristler sınırdan 30 kilometre dışarı çıkarılacak20:34 - Türkiye ve Rusya arasında Suriye ile ilgili 10 maddelik güvenli bölge mutabakatı00:46 - Erdoğan: Terör örgütüyle değil ABD ile anlaştık12:54 - Olası İstanbul depremi sonrası tsunami tehlikesi!00:08 - ABD ve Türkiye'den görüşmelerin ardından 13 maddelik ortak açıklama13:42 - Rusya'dan Suriye'deki Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklama15:52 - Barış Pınarı Harekatı'nda 7. gün12:48 - Temmuz ayı işsizlik rakamları belli oldu12:43 - Erdoğan: Münbiç'ten Irak sınırına kadar olan bölgeyi güvenli hale getireceğiz12:11 - ABD'den Türkiye'ye ekonomik yaptırım!11:29 - Erdoğan: Öfkeyle kalkan zararla oturur23:06 - Kandilli Rasathanesi'nden deprem açıklaması: Depremin zamanını bilmiyoruz ama sona yaklaşıyoruz21:05 - Yarın İstanbul'da okullar tatil mi? (Cuma günü İstanbul'da okullar tatil mi?)14:03 - İstanbul'da şiddetli deprem!12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler