Güncelleme: 15:55 TSİ 14 Aralık 2018 Cuma
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Medeniyet diline şapka çıkarmak!

D. Mehmet Doğan
Güncelleme: 15:20 TSİ 06 Aralık 2018 Perşembe

Kırk küsur yıldır “medeniyet dili” kösü çalıyoruz, sabah akşam “medeniyet tasavvuru” edebiyatı yapanları uyandıramadık. Medeniyet dille olur, daha kestirmesi: Medeniyet dilsiz olmaz!

Bu kıytırık uydurmacılıkla hiç olmaz! Önce şunda anlaşalım: Uygarlık asla medeniyet değildir! Uygarlık senin medeniyetini inkâr edenlerin uyduruk kelimesidir.

Bazı babalar Şapka Kanunu’ndan sonra şapka giymemek için evinden çıkmamıştı. Evlatları çıktı, onlar da şapka giymedi; fakat babalarının kelimelerini başlarından atarak! Şimdi şöyle düşünüyorum: Keşke babalar şapka giyseydi de kelimelerimizin sahibi olsa idik! Asıl kahramanlık şekli değil muhtevayı, özü, esası korumaktır!

***

Bizden öncekiler ortak metinler okumuşlar, klasik mûsikîmizle haşır neşir olmuşlar ve plastik sanatlarımızı hayatlarının bir parçası olarak hissetmişlerdi. Cumhuriyet’in ikinci kuşağından itibaren bunlardan tamamıyla mahrum bırakıldık. Bu hususla ilgili tepkilerimizde de farklılaşmalar ortaya çıktı. Bu farklılaşma tamamen “dil” merkezlidir. Bütün bu dillerdeki zorlayıcı değişime boyun eğip, birikimden vazgeçerek sırf dinî kavrayışla meseleyi çözmek yönündeki “radikal” görünümlü tavrın kısırlığı kendini her gün biraz daha fazla hissettiriyor. Dinin kültürleşmesi, yaşanması, hayatı bir şekilde idare etmesi asla ihmal edilemeyecek bir sosyal gerçekliktir. Medeniyet inançların, kültürlerin kendini ifade etme tarzıdır. Bunun inkârı ise, günümüzde selefilikten radikalliğe ve ışidciliğe kadar varan bir vandalizmle kendini göstermektedir.

Bu dinî görünümlü pozitivizmin zihinimizi esir almasının önüne geçmek, tekrar dile, edebiyata, mûsıkîye, sanatlarımıza dönmek, onların kendine mahsus iklimine nüfuz etmek ve yeniden daha zengin bir dille konuşmakla mümkün. Kabuktan öze, dıştan içe doğru insanı tekâmül ettiren, insanî hasletlerini geliştiren bir yolculuk için kendimizi bilmek, ilk adım.

İlim, edebiyat ve kültür alanında meselelerin meselesi dil meselesidir. Dilin belirsizleştirilmesi, ifade gücünün zayıflatılması, böylece benimsettirilmek istenen medeniyetin diline alan açılması demek.

***

Sürekli parlak lâflar eden, fakat bugüne kadar sadra şifa bir icraatına şahid olmadığımız Milli Eğitim bakanımızın “çocuklarımıza neden dilimizi öğretemiyoruz?” sorusunun cevabı mahiyetinde bir konuşma yapmasını ve çözüm için harekete geçmesini bekliyoruz.

Millî Eğitim, neden Türkçe öğretemiyor veya öğretmiyor? Millî Eğitim, ilk öğretim kademesinde 500-600 kelimelik bir söz dağarcığı ile yetinilmesini istiyor. Bu batı ülkelerinde 2000-3000 kelime. Beş altı yüz kelimelik söz varlığına sahip bir çocukla, iki üç bin kelimelik haznesi olan bir çocuğun zihni kapasitesi aynı olabilir mi?

Millî Eğitim ilkel bir arıdilciliği ders kitaplarıyla yaygınlaştırmaya devam ediyor. Türkçe resmen ihtilaflı, problemli, “sorunlu” bir dil. Söz varlığımızın ne kadarını kullanacağımız tartışma konusu. Çocuklar ilk öğretimden itibaren bu ihtilafı öğrenerek yetiştiriliyorlar. Türk edebiyatının yakın devir klasiklerinin (Mehmed Âkif’in, Tevfik Fikret’in, Yahya Kemal’in, Ahmet Haşim’in, Necip Fazıl’ın, Tanpınar’ın, Sabahattin Ali’nin, Sait Faik’in, Tarık Buğra’nın, Kemal Tahir‘in…) dilini kullanmak bile mümkün değil öğretim sistemi içinde.

İngilizcenin söz varlığında yer alan -velev ki arapça veya farsçadan geçen- kelimeler konusunda bir tartışma açabilir miyiz? Kelimelerin kökenine göre kullanılıp kulanılmayacağına karar verebilir miyiz? Türkiye’de hiç kimsenin İngilizce üzerinde ihtilafı yok, çünkü buna gücü yetmiyor. Öztürkçecilerimizden hiç biri “özingilizce”cilik yapamıyor.

Öyleyse? Globalizmin böylesine hâkim olduğu bir çağda, öğretim dilinin yüksek öğretimden aşağıya doğru ingilizceleştirilmesi “akılcı” bir uygulama olarak savunulamaz mı? Böyle açıktan bir savunma ortada yok ama, böyle bir uygulama olmadığını kim söyleyebilir? Yüksek öğretimde İngilizce tedrisat hızla yayılıyor. Öte yandan, ana okullarına kadar yabancı dilin girdiğini bilmeyen yok. Öyleyse, geleceğe hazır olalım: Yakın gelecekte öğretim dilimiz ingilizce olabilir. Seçmeli olarak “yerel anlaşma dili” türkçe ilkokullarda okutulabilir!

Sanmayın ki bu noktaya çok uzağız. “Medeniyet dili” meselesini kendi medeniyetimizin aklı doğrultusunda çözemediğimiz takdirde, tahmin edilenden çok yakınız!

Dilini sadistçe tahrip eden, resmi tedrisatta dahi öğretilemez/öğretilmez hâle getiren, ya düşük seviyeli bir öğretime razı olur, yada rasyonelini arar, kapsayıcı, tartışmasız, sağlam bir dil seçer!

(KARAR)

adv
SON DAKİKA
08:46 - Düzce'de iki katli evde feci yangın: 3 çocuk hayatını kaybetti08:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, MHP Lideri Bahçeli'den Adana'yı istedi09:04 - İşte kotasız internet fiyatları (Kotasız internet daha mı pahalı?)08:45 - Ankara'da Yüksek Hızlı Tren kazası: 9 ölü, 84 yaralı!19:52 - CHP ve İYİ Parti ittifak hususunda anlaştı19:38 - Türk Kızılay’a mahkeme kararıyla idari kayyum atandı14:15 - Erdoğan: Fırat'ın doğusuna askeri harekat birkaç güne başlar11:01 - İngiltere Başbakanı May'in parti liderliği için güven oylaması yapılacak10:55 - Fransa 3 kişinin öldüğü Noel pazarına saldırı sonrası alarmda20:54 - Time dergisi ''yılın kişisi''ni seçti (Gazeteci Cemal Kaşıkçı da var)20:45 - Rize Emniyet Müdürü Altuğ Verdi silahlı saldırıda hayatını kaybetti!14:52 - CHP'den İYİ Parti ile ittifak görüşmelerine ilişkin açıklama14:38 - İngiltere Brexit'i 21 Ocak'tan önce oylama için tekrar parlamentoya getirecek14:27 - İşadamı Ali Raif Dinçkök hayatını kaybetti (Ali Raif dinçkök kimdir?)22:17 - Fransa/Macron: Ekonomik ve sosyal bir olağanüstü hal ilan edeceğim22:13 - İngiltere Başbakanı May: Brexit oylaması ertelendi13:30 - ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford'tan YPG açıklaması11:38 - Avrupa Adalet Divanı'ndan ''Brexit'' kararı11:30 - Türkiye'nin üçüncü çeyrek büyüme rakamları açıklandı22:34 - Suudi Arabistan Kahtani ve Asiri'ni Türkiye'ye iade etmeyecek22:27 - MHP 12'si il 152 belediye başkan adayını açıkladı17:26 - Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan Kanada'ya Huawei ile ilgili nota17:03 - ABD Başkanı Trump'tan "Sarı Yelekliler" açıklaması17:00 - Adalet Bakanı Abdulhamit Gül'den başörtüsü açıklaması15:49 - "Alman istihbaratı Diyanet İşleri Türk İslam Birliği’ni artık izlemeyecek"15:42 - Mevlana Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. İbrahim Emiroğlu görevden alındı00:03 - MHP/Durmaz: Ankara, İstanbul ve İzmir’de aday göstermeyeceğiz19:30 - Merkel’in yeni halefi Kramp- Karrenbauer oldu19:18 - OPEC, petrol üretim kesintisinde anlaştı17:09 - CHP'de 17 ilin belediye başkan adayı belli oldu12:48 - Irak'ta 250 DAEŞ eşi kadının idam cezası müebbet hapse çevrildi12:39 - Cumhurbaşkanı Erdoğan 14 ilin Belediye Başkan adayını daha açıkladı14:38 - Bakan Albayrak: Para ve maliye politikasında sıkı duruşa devam edilecek14:35 - BM Cemal Kaşıkçı cinayeti için uluslararası soruşturma istedi14:20 - Memet Ali Alabora’ya Gezi Parkı olayları nedeniyle yakalama kararı21:00 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan aday açıklaması: İstanbul için biraz sabırlı olacağız16:47 - Motorinde 22 kuruş indirim beklenirken 8 kuruş indirim yapıldı!15:24 - Amerikalı rahip Chau'nun ilkel kabile tarafından öldürülmesi haklı mıydı?14:06 - İYİ Parti'nin yerel seçimde 5 ilde başkan adayı belli oldu13:25 - Fransa'da "Sarı Yelekliler" Macron'a geri adım attırdı13:15 - Bahçeli'den AK Parti'yle yerel seçim ittifakı açıklaması00:08 - Kremlin'den Putin ile Prens Selman'ın ''çak'' selamlaşmasına açıklama23:59 - Nijerya Devlet Başkanı Buhari: Gerçek benim, ölmedim, klonlanmadım20:45 - MHP'den istifa eden Mersin Büyükşehir Belediyesi Başkanı Kocamaz İYİ Parti'ye geçiyor15:22 - Enflasyon kasım ayında gerçekten düştü mü?10:21 - Kasım ayı enflasyon rakamları belli oldu22:21 - İşgalci Siyonist Netanyahu'ya rüşvet suçlaması22:15 - TBMM Başkanı Yıldırım ile CHP Lideri Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi13:32 - Alman İslam Konferansı'nda domuz eti ikramı tartışmaya neden oldu!13:27 - Hapisteki Katalan liderler Sanchez ve Turull açlık grevine başladı00:20 - MHP yerel seçim için 50 adayını daha açıkladı00:08 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Kaşıkçı cinayetindeki yerel işbirlikçileri kim?22:52 - Rekabet Kurumu'ndan 12 MDF üreticisi firmaya yüksek zam soruşturması22:09 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin görüştü21:59 - MHP Lideri Bahçeli'den ittifak açıklaması: Uzlaşılan alanlar var21:53 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump G20 Liderler Zirvesi'nde görüştü20:35 - Arjantin'de düzenlenen G-20 Liderler Zirvesi başladı16:28 - ABD'li Rahip Brunson davasının savcısından itiraz12:46 - 2019 yılında vergi, harç ve cezalardaki artış oranı belli oldu19:52 - ABD Başkanı Trump, Rusya Devlet başkanı Putin ile görüşmesini iptal etti17:45 - 3 kadını öldürmekle yargılanan ABD'li şüpheli: 90 kişiyi öldürdüm!23:58 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Suudi Prens Selman'a destek!14:19 - Kuzey Marmara Otoyolu viyadük inşaatında beton blok işçilerin üzerine düştü: 3 ölü!13:43 - İngiltere, Türkiye'nin Akın İpek'in iade talebini reddetti21:30 - Çin Büyükelçisi'nin yüz ifadesini değiştiren Doğu Türkistan sorusu13:08 - Çin'de genetiği değiştirilmiş iki bebek iddiasına soruşturma12:51 - Erdoğan Ankara ve İzmir dahil 20 ilin belediye başkan adayını açıkladı19:17 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan Saadet Partisi'ne ziyaret19:13 - Benzin ve motorine indirim (Benzin ve motorinin litre fiyatı ne kadar?)16:54 - İstanbul Sancaktepe'de askeri helikopter düştü: 4 asker hayatını kaybetti!16:03 - ''Her 10 kişiden 9'unda diş eti hastalığı var'' uyarısı!01:32 - AK Parti 40 ilin belediye başkan adayını açıkladı13:11 - İran devrim muhafızları Suudi Arabistan'a ait balıkçı teknesine el koydu13:03 - MHP Lideri Bahçeli: İstanbul, Ankara ve İzmir'de aday göstermeyeceğiz12:58 - AK Parti, 40 ilin belediye başkan adayını bugün açıklayacak16:50 - AKOM İstanbulluları uyardı! Sıcaklık sıfır derecenin altına düşecek15:33 - Güney Sudanlı 16 yaşındaki kız Facebook'tan açık artırmayla satıldı!13:14 - İsviçre'de ''inekler boynuzlu mu olsun, boynuzsuz mu?'' referandumu!15:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Stokların yapıldığı depoları basıcağız15:10 - Putin: Suudi Veliaht Prens Selman ile G-20 zirvesinde görüşebilir15:01 - Kurtulmuş: İstanbul ve Ankara belediye başkan adaylarımız belli oldu21:15 - Trump: Prens Selman Kaşıkçı cinayeti ile ilgili bilgi sahibi olabilir21:10 - Erdoğan: Yolunu şaşıranı ya ıslah ya tasfiye edeceğiz09:00 - Birleşik Arap Emirlikleri ile Suudi Arabistan Fırat'ın doğusunda iddiası!08:46 - Soğanın fiyatı bir haftada ikiye katlandı (Ankara'da 200 bin ton stok)20:38 - Emine Şahin'in annesinin işine son verdiler!19:24 - Erdoğan TürkAkım töreninde konuştu : İlişkilerimizi diğer ülkelerin dayatmalarına göre belirlemedik19:10 - MHP'nin 30 belediye başkanı adayı daha belli oldu19:01 - İstanbul Havalimanı’nda otopark ücretleri ne kadar?10:56 - CHP Edirne Milletvekili Erdin Bircan hayatını kaybetti (Erdin Bircan kimdir?)14:44 - İzmir'de 10 Kasım törenine katılmayan imama soruşturma!10:17 - Meteoroloji'den 5 il için kar ve yağmur uyarısı (16 Kasım 2018 hava durumu nasıl olacak?)10:15 - Eylül ayı sanayi üretimi rakamları belli oldu10:10 - İstanbul'da Osman Kavala operasyonu09:55 - Patates ve soğanda fiyat artışı sürecek09:51 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 100 asker ile 88 sivil hakkında gözaltı kararı16:48 - Suudi savcıdan Cemal Kaşıkçı cinayeti ile ilgili açıklama13:15 - Hz. İsa'nın 1500 yıllık resmi bulundu10:28 - Ağustos ayı işsizlik rakamları belli oldu16:05 - Muhafazakar yazarların derin endişesi: ''Aman provakasyona gelmeyelim!''
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler