Güncelleme: 18:57 TSİ 20 Eylül 2019 Cuma
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Ordunun devleti mi devletin ordusu mu?

Abdulvehhab el Efendi
Güncelleme: 16:00 TSİ 14 Haziran 2011 Salı

Cezayirliler arasında bilgelik dolu yaygın bir söylem vardır: “Her devletin bir ordusu var, Cezayir’deyse devleti olan bir ordu vardır.” Cezayir’e özel bu durum, birbiriyle ilişkili üç gelişmeden kaynaklanıyor: İlki, Cezayir ordusunun ülkenin bağımsızlık savaşından doğması. İkincisi, kurtuluş hareketinde Huvari Bumedyen liderliğindeki askeri kanadın Ahmed Bin Bella başkanlığındaki siyasi kanada darbe yapması ve ülkenin kaderini ele geçirmesi. Üçüncüsü, 1992’de halkın kendi temsilcilerini seçme kararından hoşnut kalmayan profesyonel askerlerin kendilerini tekrar halkın üzerinde vasi kılması.

Cezayir hatasına düşmedi

Ordunun yüksek komutanlığı, o dönemde ‘kurtuluş ordusu’ olmaktan uzaktı. Daha çok ülkeyi hegemonyasına alan, petrol aidatlarından nemalanan ve Fransa’yla bağlantılı olan üst sınıfın siyasi ve ekonomik çıkarlarını gözetmeye yakındı. Acı veren ironiyse, ‘kurtuluş ordusunun’ ülke halkına Fransız yerleşimciler gibi davranmasıydı. Kaç vatandaşın öldürüldüğü, işkence gördüğü ve göç ettiğiyle hiç kimse ilgilenmedi.

Bizler Tunus ve Mısır’daki devrimlerin, başından itibaren Cezayir senaryosunu benimseyebileceği uyarısı yaptık. Yani iktidarın istifaya zorlandığı zamanlarda yaşandığı üzere, güvenlik güçleri ve ordudan oluşan mafyanın ülkeyi perde arkasından yönetmesi şartıyla rejim, bazı isimlerini kurban verir. Yine de Tunus ve Mısır’daki orduların, kendilerini egemen ve yolsuzluğa bulaşmış siyasilerden uzaklaştırdıkları ve Cezayir ordusunun masum insanların kanını dökme ve ülkenin servetini yağmalayanlarla koalisyonu sürdürme hatasına düşmedikleri söylenebilir. Zira her iki kurum da demokratik eğilimin yanında yer alıp, sokaktaki halka yakın oldu.

Fakat bu durum, hem ordunun hem de iktidar kurumunun, dürüst ve etkin başka bir gücün yokluğunda, perde arkasından demokratik geçişi yönettikleri gerçeğini ortadan kaldırmaz. Zira mümkün olduğunca eski rejimin temellerini yerinde tutma ve gerektiğinde geri adım atma amaçlı girişimlerde bulunuyorlar. Tunus’ta Başbakan Muhammed Gannuşi’nin önce geçici devlet başkanı ve sonrasında iktidar partisi bakanlarıyla birlikte, yürürlükteki anayasa ve devletin omurgasıyla başbakanlığa tutunmasında da bunu açıkça gördük. Kamuoyunu razı etmek için kısmi geri adımlar atıldı. Mısır’daysa, siyasi-askeri kurumdan verilen ödünler, büyük halk baskısı sonrası söke söke alındı.

Bir diğer temel farklılıksa, Tunus’taki ordu gölgede kalırken, Mısır ordusu iktidarı resmi olarak üstlendi. Bu tehlikeli bir durum; çünkü ordu, kendisini bugün sadece demokratik geçişin sorumlusu değil, ülke idaresinin de sorumlusu olarak görüyor. Dış politikada, ekonomide, sendikaların işleyişinde ve her sorunda fetva veriyor.

Sonuç 1967’ye benzerse...

Bu durumun derhal sona ermesi, ordunun susması ve ülkenin idaresini muhalefetin istediği gibi yeni bir hükümet olması yeğlenen sivil hükümete bırakması gerek. Zira 23 Temmuz devriminde yaşanan en tehlikeli olay, ordunun yönetimi üstlenmesiydi. Ordu, siyasetten spor ve sanata kadar gündelik hayatın bütün konularına müdahale etmişti. Sonuçsa, ülkenin ordusunu kaybetmesi olmuştu. Haziran 1967’de olan olduğundaysa, ortada ülkeyi koruyacak bir ordu bile kalmamıştı.

Ülkeyi yönetmek, ordunun işi değildir. Ordu yönetim işlerine müdahale ettiği takdirde, bu müdahalenin ilk kurbanı kendisi olur. Çünkü ordu yerine ülkeyi yönetenler, istihbarat organları ve siyasi manevralarla orduya hükmetmedikçe ülkeyi yönetemezler ve hem ordu hem de yönetim bozulur. Mısır ordusuna bir diğer nasihatimiz, kendilerine yeni bir sözcü seçmeleri. İyi konuşamayan halihazırdaki somurtkan sözcünün adı ve yüzü Mübarek ve Süleyman’ın borazanı olmuş ordunun karışık rolüyle ilişkili. Ve bu adam, ne Mısır ordusu ne de halkı için onurlu bir yüz değil.

(Londra’da Arapça yayımlanan Kuds ül Arabi gazetesi, 18 Şubat 2011) 

Haberin Etiketleri : Abdulvehhab el Efendi
adv
SON DAKİKA
12:47 - Husiler'den Suudi Arabistan'a uyarı: Her an yeniden vurabiliriz13:43 - Doğalgaz fiyatlarına bir ay arayla ikinci yüzde 15 zam!09:22 - Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediyelerine operasyon (3 HDP'li başkan görevden uzaklaştırıldı)00:14 - İran'dan ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmak istediği 'Güvenli Bölge' açıklaması23:59 - Rüyamdaki Dünya23:50 - Yazarlığın Sırları13:59 - Mayıs 2019 işsizlik rakamları belli oldu12:55 - İşgalci Siyonist İsrail polisinden Mescid-i Aksa içinde Bayram namazı sonrası Filistinlilere sert saldırı13:35 - HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz hayatını kaybetti14:55 - Denizli'de 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi!10:47 - Temmuz ayı enflasyon rakamları belli oldu00:28 - BOTAŞ'tan doğalgaza yüzde 15 zam!00:24 - ABD, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'i yaptırım listesine aldı00:38 - İran ile İngiltere arasındaki tanker krizinde yeni gelişme!13:27 - Sosyal medyada linç edilen Mustafa İslâmoğlu ne dedi, ne demedi?13:17 - KPSS 2019/1 yerleştirme sonuçları belli oldu13:14 - Eski Orgeneral Yaşar Büyükanıt yoğun bakımda!23:01 - Halkbank'ın eski Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla tahliye edildi12:11 - Pentagon: Türkiye F-35 programından çıkarılması sonucu 9 milyar dolar kayba uğrayacak12:03 - Rusya/Borisov: Türkiye’ye savaş uçağı da satabiliriz00:26 - Dışişleri Bakanlığı'ndan Beyaz Saray ve Pentagon'un F-35 açıklamasına tepki00:21 - Pentagon'dan ''Türkiye F-35 programında askıya alındı'' açıklaması00:18 - Beyaz Saray'dan S-400 ve F-35 açıklaması09:30 - 2019-YKS sonuçları açıklandı01:22 - Trump'tan S-400 ve F-35 açıklaması10:13 - Nisan ayı işsizlik rakamları belli oldu14:03 - Gazeteci yazar Mehmet Şevket Eygi hayatını kaybetti13:05 - S-400 teslimatında ikinci günde dördüncü uçak geldi23:24 - ABD Savunma Bakanı Vekili Esper'den S-400 açıklaması12:59 - AK Parti'nin kurucularından Dengir Mir Mehmet Fırat hayatını kaybetti (Dengir Mir Mehmet Fırat kimdir?)12:16 - S-400 hava savunma sistemi teslimatı başladı11:14 - Sahte binbaşı üniformasıyla yüzlerce kişiyi dolandırdı02:51 - Yunanistan'da erken genel seçimde Kiriakos Miçotakis tek başına iktidar10:44 - Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya görevden alındı22:52 - Ali Babacan'a FETÖ soruşturması ile ilgili savcılıktan karar14:38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan ''yeni parti'' sorusuna verdiği yanıt14:27 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bir araçta patlama meydana geldi: 3 ölü13:16 - ''İmamoğlu’na davrandığınız gibi Gül, Davudoğlu ve Babacan'a davranıyorsunuz''10:37 - Haziran ayı enflasyon rakamları belli oldu13:09 - Davutoğlu: Beka kaygısından bahsedip İmralı'ya başvurmak milletin vicdanından kopuştur12:51 - Erdoğan ve Trump G-20 kapsamında Japonya'da 40 dakika görüştü12:36 - Erdoğan: S-400 için yaptırım olmayacağını Trump'tan duymuş olduk12:01 - Elektrik fiyatına yüzde 14.98 zam!10:01 - G-20 zirvesi Japonya’nın Osaka kentinde başladı12:46 - Volkswagen Grubu fabrika yatırımı için Türkiye'yi seçti00:41 - Gezi Parkı davasında karar! Osman Kavala'ya tahliye kararı çıkmadı00:20 - Ertelenen zamlar İstanbul seçimi sonrası başladı00:10 - Yeni askerlik yasası TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi (Askerlik süresi kaç aya düştü?)12:52 - ABD konsolosluk çalışanı Nazmi Mete Cantürk serbest bırakıldı11:37 - İŞKUR'dan 100 bin öğrenciye ilk kez sigorta10:52 - 23 Haziran İstanbul seçimlerin galibi Ekrem İmamoğlu00:35 - Ekrem İmamoğlu'ndan İstanbul seçim sonuçları ile ilgili açıklama00:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Ekrem İmamoğlu'na tebrik00:03 - Binali Yıldırım'dan rakibi Ekrem İmamoğlu'na tebrik13:00 - Trump'ın İran'a saldırı tehdidine karşı Tahran'dan jet yanıt!01:18 - Trump'tan ''İran'a saldıracak mısınız?" sorusuna cevap23:19 - İran ABD'ye ait insansız hava aracını düşürdü!15:51 - Genelkurmay çatı davasında kim ne kadar ceza aldı?15:42 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'ndan faiz ve S-400 konusunda önemli açıklamalar13:11 - ABD'li NATO komutanından S-400 açıklaması12:32 - Sanayi üretimi ve perakende satışlar Nisan'da sert düştü!23:53 - Muhammed Mursi mahkeme salonunda hayatını kaybetti!01:49 - Yunanistan Başbakanı Çipras Türkiye'yi hedef aldı01:18 - Binali Yıldırım ile Ekrem İmamoğlu canlı yayında seçim vaatlerini anlattılar01:03 - Bakanlıktan Moody's'in not indirme kararına tepki00:19 - Erdoğan: Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu arasındaki ortak yayın kırılma noktası13:37 - Bakan Çavuşoğlu: Türkiye S-400'ü almıştır ve S-400'ler Türkiye'ye gelecektir13:34 - Suriye İdlib'deki Türk gözlem noktasına saldırı: 3 asker yaralı10:40 - ABD Temsilciler Meclisi'nin S-400 kararına Türkiye'den tepki10:29 - ABD, Türk pilotların F-35 eğitimlerini durdurduğunu açıkladı14:00 - Yıldırım-İmamoğlu ortak yayın tarihi belli oldu23:21 - Binali Yıldırım açıkladı: Benim tercihim Uğur Dündar’ın yönetmesi (İmamoğlu ile ekranda tartışma programı)14:14 - ABD'den S-400'e karşı Türkiye'ye ilk hamle!23:51 - 9 günlük bayram tatilinin ilk üç gününde 54 trafik kazası oldu10:18 - Türkiye ekonomisi krizde mi?10:06 - Mayıs ayı enflasyon rakamları belli oldu09:40 - Endonezya'da 6 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:17 - Sakarya Hendek'te 4,6 büyüklüğünde deprem! İstanbul'da hissedildi11:52 - Kuzey Irak'a PKK'ya yönelik kara ve hava harekatı21:54 - ABD Başkanı Trump Körfez'e asker gönderme kararını onayladı!15:03 - İngiltere Başbakanı Theresa May istifa tarihini açıkladı21:18 - YSK'nın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ile ilgili gerekçeli kararı açıklandı23:55 - Süper Lig'in 33. haftasında şampiyon Galatasaray10:41 - Şubat 2019 işsizlik rakamları belli oldu00:12 - Okulların tatil takvimi değişti22:18 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye hiç kimsenin müstemlekesi değildir00:21 - Ahmet Davutoğlu: YSK’nın kararına tepki: YSK'nın İstanbul kararı değerlerimizi zedeledi00:15 - Abdullah Gül'den YSK'nın İstanbul kararına tepki: 367 neyse YSK'nın İstanbul kararı aynı20:04 - YSK, İstanbul seçminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi18:34 - İşte kalp krizinin 7 belirtisi12:32 - YSK, AK Parti ve MHP'nin İstanbul seçimine itirazı bugün görüşecek10:44 - Kimlik, ehliyet ve pasaport randevu süreleri bir güne düşürüldü02:00 - RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR14:37 - Nisan ayı enflasyon rakamları belli oldu14:03 - Venezuela'da darbe girişimi ile ilgili son durum!22:23 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Venezuela'daki darbe girişimi ile ilgili açıklama22:04 - Venezuela'da askeri darbe girişimi! Maduro'dan ilk açıklama00:56 - Sanatçı Dilber Ay kalp krizinden hayatını kaybetti12:06 - Ankara'da ekmek fiyatına zam09:16 - Çiftçi Patates ve soğan ekmiyor, fiyat 5 liranın altına düşmez!
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler