Güncelleme: 15:14 TSİ 15 Kasım 2018 Perşembe
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Ordunun devleti mi devletin ordusu mu?

Abdulvehhab el Efendi
Güncelleme: 16:00 TSİ 14 Haziran 2011 Salı

Cezayirliler arasında bilgelik dolu yaygın bir söylem vardır: “Her devletin bir ordusu var, Cezayir’deyse devleti olan bir ordu vardır.” Cezayir’e özel bu durum, birbiriyle ilişkili üç gelişmeden kaynaklanıyor: İlki, Cezayir ordusunun ülkenin bağımsızlık savaşından doğması. İkincisi, kurtuluş hareketinde Huvari Bumedyen liderliğindeki askeri kanadın Ahmed Bin Bella başkanlığındaki siyasi kanada darbe yapması ve ülkenin kaderini ele geçirmesi. Üçüncüsü, 1992’de halkın kendi temsilcilerini seçme kararından hoşnut kalmayan profesyonel askerlerin kendilerini tekrar halkın üzerinde vasi kılması.

Cezayir hatasına düşmedi

Ordunun yüksek komutanlığı, o dönemde ‘kurtuluş ordusu’ olmaktan uzaktı. Daha çok ülkeyi hegemonyasına alan, petrol aidatlarından nemalanan ve Fransa’yla bağlantılı olan üst sınıfın siyasi ve ekonomik çıkarlarını gözetmeye yakındı. Acı veren ironiyse, ‘kurtuluş ordusunun’ ülke halkına Fransız yerleşimciler gibi davranmasıydı. Kaç vatandaşın öldürüldüğü, işkence gördüğü ve göç ettiğiyle hiç kimse ilgilenmedi.

Bizler Tunus ve Mısır’daki devrimlerin, başından itibaren Cezayir senaryosunu benimseyebileceği uyarısı yaptık. Yani iktidarın istifaya zorlandığı zamanlarda yaşandığı üzere, güvenlik güçleri ve ordudan oluşan mafyanın ülkeyi perde arkasından yönetmesi şartıyla rejim, bazı isimlerini kurban verir. Yine de Tunus ve Mısır’daki orduların, kendilerini egemen ve yolsuzluğa bulaşmış siyasilerden uzaklaştırdıkları ve Cezayir ordusunun masum insanların kanını dökme ve ülkenin servetini yağmalayanlarla koalisyonu sürdürme hatasına düşmedikleri söylenebilir. Zira her iki kurum da demokratik eğilimin yanında yer alıp, sokaktaki halka yakın oldu.

Fakat bu durum, hem ordunun hem de iktidar kurumunun, dürüst ve etkin başka bir gücün yokluğunda, perde arkasından demokratik geçişi yönettikleri gerçeğini ortadan kaldırmaz. Zira mümkün olduğunca eski rejimin temellerini yerinde tutma ve gerektiğinde geri adım atma amaçlı girişimlerde bulunuyorlar. Tunus’ta Başbakan Muhammed Gannuşi’nin önce geçici devlet başkanı ve sonrasında iktidar partisi bakanlarıyla birlikte, yürürlükteki anayasa ve devletin omurgasıyla başbakanlığa tutunmasında da bunu açıkça gördük. Kamuoyunu razı etmek için kısmi geri adımlar atıldı. Mısır’daysa, siyasi-askeri kurumdan verilen ödünler, büyük halk baskısı sonrası söke söke alındı.

Bir diğer temel farklılıksa, Tunus’taki ordu gölgede kalırken, Mısır ordusu iktidarı resmi olarak üstlendi. Bu tehlikeli bir durum; çünkü ordu, kendisini bugün sadece demokratik geçişin sorumlusu değil, ülke idaresinin de sorumlusu olarak görüyor. Dış politikada, ekonomide, sendikaların işleyişinde ve her sorunda fetva veriyor.

Sonuç 1967’ye benzerse...

Bu durumun derhal sona ermesi, ordunun susması ve ülkenin idaresini muhalefetin istediği gibi yeni bir hükümet olması yeğlenen sivil hükümete bırakması gerek. Zira 23 Temmuz devriminde yaşanan en tehlikeli olay, ordunun yönetimi üstlenmesiydi. Ordu, siyasetten spor ve sanata kadar gündelik hayatın bütün konularına müdahale etmişti. Sonuçsa, ülkenin ordusunu kaybetmesi olmuştu. Haziran 1967’de olan olduğundaysa, ortada ülkeyi koruyacak bir ordu bile kalmamıştı.

Ülkeyi yönetmek, ordunun işi değildir. Ordu yönetim işlerine müdahale ettiği takdirde, bu müdahalenin ilk kurbanı kendisi olur. Çünkü ordu yerine ülkeyi yönetenler, istihbarat organları ve siyasi manevralarla orduya hükmetmedikçe ülkeyi yönetemezler ve hem ordu hem de yönetim bozulur. Mısır ordusuna bir diğer nasihatimiz, kendilerine yeni bir sözcü seçmeleri. İyi konuşamayan halihazırdaki somurtkan sözcünün adı ve yüzü Mübarek ve Süleyman’ın borazanı olmuş ordunun karışık rolüyle ilişkili. Ve bu adam, ne Mısır ordusu ne de halkı için onurlu bir yüz değil.

(Londra’da Arapça yayımlanan Kuds ül Arabi gazetesi, 18 Şubat 2011) 

Haberin Etiketleri : Abdulvehhab el Efendi
adv
SON DAKİKA
13:15 - Hz. İsa'nın 1500 yıllık resmi bulundu10:28 - Ağustos ayı işsizlik rakamları belli oldu16:05 - Muhafazakar yazarların derin endişesi: ''Aman provakasyona gelmeyelim!''15:40 - ABD'den YPG açıklaması: İlişkimiz geçici, taktiksel10:56 - Diyabet hastalarına 5 önemli kış önerisi (14 Kasım Dünya Diyabet Günü)10:49 - İDO istanbul iç hatlar seferlerini 1 Aralıktan itibaren durduruyor19:05 - Filistinli gruplar, Gazze'de ateşkesin sağlandığını duyurdu11:30 - İşgalci Siyonist İsrail'in Gazze saldırısı sürüyor: 4 Filistinli şehit edildi17:27 - Justin Trudeau: Kaşıkçı ile ilgili Türkiye'nin verdiği ses kayıtlarını dinledik09:40 - Büyük tartışmalara yol açan sağlık ile ilgili teklif Genel Kurul'a geliyor09:17 - İşgalci Siyonist İsrail'den Gazze Şeridi'ne saldırı: 7 Filistinli00:19 - MHP lideri Devlet Bahçeli'den af açıklaması17:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!16:31 - Şırnak'ta çatışmada 2 asker hayatını kaybetti, 5 asker yaralandı!16:21 - Edirne'de Atatürk'e hakaret ettiği iddia edilen 21 yaşındaki üniversite öğrencisi tutuklandı16:18 - Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Kadir Mısıroğlu'na ziyaret ile ilgili açıklama13:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan CHP'ye Türkçe ezan tepkisi00:21 - Hakkari Şemdinli'deki patlamada 7 asker hayatını kaybetti, 25 asker yaralandı20:46 - Trump tartışmalı yeni göçmen yasasını onayladı!20:38 - 2019 YKS tarihleri belli oldu20:33 - Somali Mogadişu'da bombalı saldırılar: 17 ölü14:51 - ABD'de barda silahlı saldırı: 12 ölü18:46 - Trump'ın ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'ni kaybetmesinin anlamı ne?09:57 - Yurtdışına çıkmak isteyenlere vize tuzağına dikkat!09:40 - ABD'de Temsilciler Meclisi ve Senato seçimi09:35 - Dışişleri Bakanlığı'ndan ABD'nin PKK'nın elebaşları hakkındaki ödüle ilişkin açıklama20:27 - ABD, PKK'lı Karayılan, Bayık ve Kalkan için ödül koydu13:28 - Erdoğan: ABD'nin İran yaptırımlarını doğru bulmuyorum13:05 - Abdullah Tivnikli kimdir?17:04 - ABD, İran'a yönelik yaptırımdan muaf tuttuğu 8 ülkeyi açıkladı15:21 - İşgalci Siyonist İsrail'den Trump'a İran'a yaptırım teşekkürü13:49 - Weber'in Avrupa Komisyonu Başkanlığı için seçim vaadi Türkiye'nin AB üyelik sürecini sonlandırmak12:31 - İran Cumhurbaşkanı Ruhani'den ABD yaptırımlarına ilk tepki10:23 - İmama siyaset yasağına yeni düzenleme13:09 - Bakan Pekcan: 366 firmanın 6 bin 399 ürününde haksız fiyat artışı tespit ettik14:24 - İran Dışişleri Bakanı Zarif Türkiye'ye geliyor11:23 - Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Cihangir İslam hakkında soruşturma10:52 - Tek tip askerlik geliyor! (Askerlik düşecek mi?)10:50 - Avrupa Birliği pasaport kontrollerine yapay zeka destekli yalan makinesi geliyor15:53 - Washington Post'tan gazeteci Cemal Kaşıkçı ile ilgili "asit" iddiası15:44 - İstanbul Sultangazi'de ormanlık alanda kimyasal atık!13:09 - Araçlarda ÖTV indirimiyle fiyatları ne kadar olacak?12:17 - Lupus hastalığı nedir? Lupus hastalığı nasıl tedavi edilir?21:10 - Antalya Manavgat'ta eğitim uçağı düştü: 2 ölü13:39 - İstanbul Havalimanı resmen hizmete girdi (İstanbul Havalimanı'n özellikleri nelerdir?)10:25 - 7 ilde komiserlik sınavı hırsızlığı operasyonu: 29 kişiye gözaltı kararı12:28 - Endonezya'da 189 kişi taşıyan yolcu uçağı denize düştü!16:58 - Cemal Kaşıkçı kimdir?16:50 - Yaz tatili kısalacak mı? Bakan Selçuk açıkladı18:27 - Metiner'den Arınç'a: 15 Temmuz gecesi nerede saklandıklarını açıklasınlar18:19 - 39 ilin valisi değişti (İstanbul'a yeni vali geldi)18:02 - AK Partili Kocabıyık: Gülen son 1000 yılın en büyük Türk büyüğü!20:41 - Kaşıkçı cinayeti ilgili Savcılık Suudi Arabistan'dan 18 kişi hakkında iade talebinde bulundu20:58 - ''Alpaslan Kuytul, FETÖ ve PKK aleyhindeki konuşmaları ortadayken FETÖ’ye bilerek ve isteyerek yardım etmekle suşlamak''18:51 - Ankara Gölbaşı'da otomobil ile TIR çarpıştı: 3 ölü, 2 yaralı!15:55 - Melih Gökçek'ten Hayati Yazıcı'ya yanıt: Bir suçum varsa açıklamazsan namertsin08:25 - İstanbul Esenyurt'ta 3 fabrikada yangın!20:15 - Suudi Veliaht Prens Selman'ndan timsah gözyaşları: Kaşıkçı cinayeti çok acı verici ve haksız20:08 - Ruhani'den çok sert ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması08:43 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: 2019 yerel seçimler ana muhalefetin sonu olacak08:36 - TCDD'de meteoroloji uzmanı olsaydı Çorlu'da tren kazası yaşanmazdı iddiası07:59 - Afyon Cezaevi'nden firar eden zanlı İstanbul Kadıköy'de dehşet saçtı!20:04 - Cemal Kaşıkçı'nın dublörü konsolosluktan takma sakalla çıktı!19:13 - Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın'ndan af tartışmalarına ilişkin açıklama12:01 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu: 750 milyar gerçekçi bir rakam değildir11:54 - Bir vatandaş bir yılda 155 Polis İmdat Çağrı Merkezi'ni 45 bin 210 kez aradı08:55 - Kaşıkçı cinayetinden sonra Mutreb'in 4 kez aradığı o isim07:38 - Meteoroloji'den Türkiye geneli sağanak yağışı uyarısı07:23 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile telefonla görüştü17:07 - Suudi Arabistan yetkiliden yeni Cemal Kaşıkçı iddiası!16:56 - Gazeteci Cemal Kaşıkçı soruşturmasında 25 kişi daha ifade verecek13:43 - Marmara Bölgesi'nde sıcaklık azalıyor01:39 - MHP Lideri Bahçeli'den ''Öğrenci Andı'' açıklaması01:22 - Trump: Kaşıkçı ile ilgili cevaplar beni tatmin etmedi01:06 - Erdoğan: Dalgalanmada işin aslı kur değildi12:31 - Suudi Arabistan: Cemal Kaşıkçı, konsoloslukta öldü00:09 - Kayseri'de otomobil takla attı: 4 ölü!19:09 - Hindistan'da tren kalabalığı çarptı: 50 ölü!19:04 - Mustafa Sarıgül, Şişli Belediye Başkanlığı için aday adaylığını açıkladı16:55 - İstanbul Suudi Konsolosluğu'nda çalışan 15 Türk savcıya ifade veriyor13:13 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'dan gazeteci ''Cemal Kaşıkçı'' açıklaması13:01 - Trump: Cemal Kaşıkçı öldürüldü, sonucu ağır olacak12:53 - ''Öğrenci Andı'' geri mi dönüyor?15:39 - İki dişi fareden yavru!15:36 - Ağrı Patnos'ta 4,2 büyüklüğünde deprem meydana geldi14:35 - İBB Başkanı Mevlüt Uysal'dan adaylık açıklaması11:16 - Ünlü foto muhabiri Ara Güler hayatını kaybetti (Ara Güler kimdir?)11:06 - Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin 2019 yılı ilk bütçe tasarısı Meclis'e sunuldu.10:36 - Adalet Bakanı Gül'den kayıp Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı açıklaması20:50 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Türkiye'ye yaptırım kararı açıklaması20:53 - AK Parti Sözcüsü Çelik: Suudi Konsolos'un dokunulmazlığı var, seyahati engellenemezdi20:50 - CNN: Suudi Cemal Kaşıkçı öldürüldü, cesedi parçalara ayrıldı20:31 - Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan istifa etti20:22 - Suudi Arabistan İstanbul Başkonsolosu ülkesine döndü19:50 - "Türk polisi Suudi konsolosluğunda kayıp gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın ölüm kanıtını buldu"12:40 - Cumhurbaşkanı Erdoğan "emeklilikte yaşa takılanlar" açıklaması11:54 - TBMM yakınında hareketlilik: Dur ihtarına uymayan traktöre ateş açıldı16:55 - İçişleri Bakanlığı 259 muhtarı görevden uzaklaştırdı16:50 - "Suudi Kral Selman, kayıp gazeteci Cemal Kaşıkçı için iç soruşturma talimatı verdi"16:47 - Ağrı Doğubayazıt'ta 3 kardeşe silahlı saldırı: 1 ölü, 2 yaralı
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler