Güncelleme: 19:45 TSİ 06 Haziran 2016 Pazartesi
Haber detayı
Facebook'ta Paylaş

Oruç Kimlere Farzdır?

Oruç, İslâm'ın beş esasından biridir. Farsça “ruze” kelimesinden Türkçe'ye geçmiştir. Önceleri “Oruze” (günlük) olarak kullanılmış; daha sonra “Oruç” şeklinde telaffuz edilmeye başlamıştır. Arapça karşılığı “savm” ve “sıyam”dır. Savm; ‘yiyip-içmemek’, ‘hareketsiz kalmak’ ve ‘her şeyden el etek çekmek’ anlamlarına gelir.
Oruç Kimlere Farzdır?
Güncelleme: 19:45 TSİ 06 Haziran 2016 Pazartesi

Terim olarak oruç, “ibadet niyetiyle tan yerinin ağarmasından güneşin batmasına kadar yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak kalmak”tır.

Orucun farz kılındığını bildiren ayet şöyledir:

“Ey inananlar! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, Allah'a karşı gelmekten sakınasınız diye, size de farz kılındı.”(Bakara, 2/183)

 Peygamberimiz sallallahu aleyhi selem de orucun önemi hakkında şöyle buyurmuştur:

“Oruç, insanı koruyan bir kalkandır.” [1]

Ramazan kameri aylardandır. Yani ayın hareketlerine göre belirlenir. Bu sebeple Ramazan, her yıl bir önceki yıla göre on veya on bir gün önce gelir. Dolayısıyla bazen kışın, bazen yazın oruç tutulur. Böylece Müslüman, soğukta, sıcakta ve her mevsimde Allah'ın oruç emrini yerine getirme fırsatını yakalar.

Oruç, davranışlara olumlu etki etmelidir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

"Yalan söylemeyi ve yalanla iş görmeyi bırakmayan bir kimsenin, yemeği ve içmeyi bırakmasına, aç kalmasına, Allah'ın ihtiyacı yoktur!”[2]

“Oruç tutan öyle insanlar vardır ki, kârları sadece açlık ve susuzluk çekmektir.”[3]

“Oruç bir kalkandır. Oruçlu kötü söz söylemesin. Kendisiyle itişmek ve dalaşmak isteyene 'ben oruçluyum, ben oruçluyum' desin ve onunla dalaşmasın.” [4]

"Kim inanarak ve sevabını yalnız Allah'tan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa geçmiş günahları bağışlanır.” [5]

Oruç Kimlere Farzdır?

Bir insana orucun farz olması için üç şartın bulunması gerekir.

1. Müslüman olmak.

2. Akıllı olmak.

3. Bulûğa ermiş olmak.

Kızlar, adet görmeye başlayınca, erkekler de ihtilam olmaya (rüyalarında boşalmaya), başlayınca buluğa ermiş olurlar. Bunlar 15 yaşını tamamlayıncaya kadar böyle bir duruma gelmemişse hükmen buluğa ermiş sayılırlar. Artık bütün ibadetlerini aksatmadan yapmaları gerekir.

Hasta ve yolculara da oruç farzdır. Ama bunlar Ramazan’da tutmayıp daha sonra kaza edebilirler. Fakat güçleri yeter de oruç tutarlarsa daha iyi olur. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“Sayılı günlerde... Sizden kim hasta veya yolculukta olursa, o günler sayısınca diğer günlerde oruç tutsun. Onu tutabilenlere bir yoksulu doyuracak fidye de gerekir. Kim bir hayrı içten gelerek yaparsa onun için daha hayırlı olur. Oruç tutmanız sizin için daha iyidir. Bir bilseydiniz!”(Bakara, 2/184)

Ama oruç tuttukları takdirde daha zor bir durumda karşılaşacaklarsa veya hastalıklarının artma ihtimali varsa bu takdirde oruç tutmamaları gerekir. Bununla ilgili bir hadis şöyledir:

Câbir b. Abdillah radıyallahu anhtan rivâyete göre, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Fetih yılı Mekke’ye doğru yola çıkmıştı. Kurau’l-Gamîm denilen yere varıncaya kadar kendisi de ashabı da oruçlu idiler. Resulullah’a: “Oruç insanlara zor geliyor, onlar sizin yaptığınıza bakıp duruyorlar.” Denildi. Resulullah da ikindiden sonra bir bardak su istedi ve insanların gözü önünde içti. Bunu görenlerin bir kısmı oruçlarını açtılar, bir kısmı ise oruca devam ettiler. Bir kısım ashabının oruçlarına devam ettikleri haberi kendisine ulaşınca: “Onlar itaat etmiyorlar, isyan etmişlerdir.” buyurdular.[6]

Bu hadis, hastalık ve yolculuk durumunda oruç tutmanın iyi olduğunu bildiren ayete aykırı değildir. Zira bu hadis, hasta veya yolcu iken oruca devam etmesi halinde bünyesi zarar görecek olanların oruca devam etmemesini beyan etmektedir. Bu durumda olan kimselerin oruca devam edip bünyelerine zarar vermeleri, “isyan” sayılmıştır. Oruç tutmaları halinde bünyeleri zarar görmeyecek olan hasta ve yolcuların ise –ayette de belirtildiği gibi- oruç tutmaları daha iyidir.

Sahura Kalkmak

Oruca tan yerinin ağarmasından itibaren başlanır. Doğuda, gökle yerin birleştiği ufuk çizgisi boyunca uzamaya başlayan sabah aydınlığı tan yerinin ağardığını gösterir. Buna imsak vakti denir. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

“Şafağın kara çizgisi ak çizgisinden, sizce, tam seçilinceye kadar yiyin için. Sonra orucu akşama kadar tamamlayın.”(Bakara 2/187)

İmsakten önce yenen yemeğe sahur yemeği denir. Mümkün mertebe her müslümanın sahura kalkması ve onun bereketinden istifade ederek yemek yemesi gerekir. Bununla ilgili olarak Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

“Sahur yemeği yiyin. Çünkü sahurda bereket vardır.”[7]

"Bizim orucumuz ile ehl-i kitabın[8] orucu arasındaki fark sahura kalkmamızdır.”[9]

Sahuru son vaktine kadar geciktirmek, iftarı ise geciktirmeden yapmak sünnettir. Bu konuda Peygamberimizden nakledilen iki hadis şöyledir:

“Müslümanlar vakti girince iftar etmeye acele davrandıkları sürece daima hayırla beraberdirler.”[10]

“Nübüvvet (peygamberlik) amellerinden biri de iftarın ta'cili (öne alınması), sahurun da te'hir (sona bırakılması)edilmesidir.”[11]

Ramazan ve Oruç, Süleymaniye Vakfı Yayınları, İstanbul, 2010, s: 21-27.

..........................................................................

[1]Buhari, Savm 2, 9, Libas 78; Müslim, Sıyâm 164.

[2]Buhari, Savm, 8; Tirmizi, Savm, 16.

[3]İbn Mace, Sıyam, 21.

[4]Buhari, Savm, 2; Müslim, Sıyâm, 164.

[5]Buhari, Savm, 6.

[6]Müslim, Sıyâm, 90 (1114); Tirmizi, Savm 18.

[7]Buhari, Savm, 20; Müslim, Sıyâm, 45.

[8]Yahudi ve Hıristiyanlar.

[9]Tirmizi, Savm, 17.

[10]Buhari, Savm 45; Müslim, Sıyâm, 48 (1098); Tirmizi, Savm, 13.

[11]Muvatta, Kasru’s-Salât, 46.

Yazar : Dr. Yahya Şenol 

adv
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Arefe günü ve bayramın ilk gününde trafik kazasında 44 kişi öldü!

Arefe günü ve bayramın ilk gününde trafik kazasında 44…

Arefe günü ve bayramın ilk günü meydana gelen trafik kazalarında 44 kişi hayatını kaybetti, 200'den…
Arefe günü ve bayramın ilk gününde trafik kazasında 44 kişi öldü!

Arefe günü ve bayramın ilk gününde trafik kazasında 44…

Arefe günü ve bayramın ilk günü meydana gelen trafik kazalarında 44 kişi hayatını kaybetti, 200'den…
Twitter
ANKET
Toplam 0 oylama
Oy Ver

Son Haberler Bölümler