Güncelleme: 10:24 TSİ 23 Ocak 2019 Çarşamba
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Tarihselciliğin çöküşü (!)

Mustafa Öztürk
Güncelleme: 16:41 TSİ 05 Ocak 2019 Cumartesi

Öncelikle bu yazının “cahillerle tartışma” babında değil, güya ilmî hassasiyetle kaleme alınmış bir makalede kendini ifşa eden zavallılık ve/veya hayınlığa parmak basma meyanında yazıldığını belirtmem gerekiyor. Yörünge Dergisi’nin Ocak 2019 sayısında “Tarihselciliğin Çöküşü” başlıklı bir yazı yer alıyor. “Ağzı olan konuşuyor” sözünün makale suretinde temessül etmiş şekli gibi görünen yazıdaki en temel sorun “Dr.” unvanlı yazarın bizim bazı eserlerimizdeki ifadelerde ne anlatıldığını idrak etmekten aciz olduğu intibaı uyandırmasıdır ki bu durum zavallılığa işaret ediyor. Yok eğer yazar bizim ifadelerimizdeki maksadı/meramı anladığı halde anlamamış gibi davranmışsa bu defa zavallılıktan değil, basbayağı ahlaksızlıktan söz etmek gerekiyor. Nitekim yazarın Kur’an Dili ve Retoriği adlı eserimize atıfla “oryantalistler ve Ömer Özsoy’a dayandırdığı iddiaya göre Mustafa Öztürk Kur’an’ın çelişkiler ve tekrarlarla dolu bir kitap olduğunu söylüyor” mealindeki ifadesi ya kıt zekalılığın veya pusucu hayınlığın tezahürü gibi görünüyor.

***

Karar gazetesinde yayımlanan “Şövalye ruhlu birey olmak veya sürüye katılmak” başlıklı yazımızdan “Batı hayranlığını açığa vurmak ve şark kültürüne onursuzluk imasında bulunmak” gibi soyutlama düzeyi pek yüksek(!) bir sonuç çıkaran Dr. yazara “Tarihselciliğin Çöküşü” başlıklı yazısının hem fırsatı ganimet bilen şark kurnazlığının ve hem de şark kültürüne özgü pusucu hayınlığın semeresi olduğunu hatırlatmamız gerekiyor. Her neyse, biz Kur’an Dili ve Retoriği adlı eserimizin “Kur’an’da Tekrar Tartışması” başlıklı bölümünde “Kur’an’ın tekrar gibi görünen ifadelerinden hiçbiri bilindik tekrar değildir. Tekrar algısı Kur’an’ı masa başında yazılmış bir metin gibi algılamaktan naşidir” diyoruz. Yine aynı eserde, “Kur’an kadar ifrat derecede mutnab ve usandırıcı olan bir kitap tanımıyorum” şeklindeki ifadesini naklettiğimiz Dozy hakkında, “Hollandalı şarkiyatçı Reinhart Dozy’in insaf ölçüsünden son derece uzak olan ve bir o kadar da husumet kokan eleştirisine göre” şeklinde bir ifadeye yer veriyoruz.

Dr. yazar, tarihselci yorumu neshe benzettiğimizi ve bu benzetmeyle aklın rolünü vahyin üzerine çıkardığımızı iddia ediyor. Yazara göre tarihselci yaklaşım insan aklını esas alarak bazı ayetlerin hükümsüz ilan edilmesi, nesh ise bir ayetin hükmünün yine bir ayetle ve o ayetin sahibi olan Allah tarafından kaldırılması anlamına gelmektedir. Peki, hangi ayetteki hükmün hangi ayetle kaldırıldığına dair Allah’ın sarih bir beyanı mevcut mudur? Kesinlikle değildir. Bu yüzden, birçok ayet kimi müfessirlere göre mensuh iken, diğerlerine göre değildir. Kısacası nesh tam manasıyla yorum ve ictihad meselesidir. Evet, mesele bu kadar açık olduğu halde, yazarın “nesih bir ayetin hükmünün yine bir ayetle ve o ayetin sahibi olan Allah tarafından kaldırılması anlamına gelmektedir” diyebilmesi, hem “ağzı olan konuşuyor” sözünü akla getirmekte hem de konuşan kişinin fıkıh usulü ve ictihad alanında doktora/doktor unvanına sahibi olmasına rağmen klavyesinden çıkan ifadenin anlam coğrafyasını bilmediğini göstermektedir.

***

Öte yandan, Dr. yazar İmam el-Mâtüridî’den yaptığımız alıntıları çarpıtma olarak değerlendiriyor. Fakat ortada çarpıtma olup olmadığını anlamak için Tevbe 9/60 ve Mümtehine 60/10. ayetlerin yorumunda Mâtüridî’nin “ictihadla nesh” ve “metruk hüküm” kapsamında ne dediğine bakmak yetiyor. Cihad sempozyumundaki müzakereler sırasında dile getirdiğimiz “Allah’ın ahlakiliği” tabirine gelince, öncelikle bu tabir Allah tasavvuru konusunda Mu’tezile’nin adalet temelli anlayışına gönderme yapmaktadır. Sünnî-Eş’arî kelam ekolü Allah’ı mutlak kudret ekseninde tenzih etmekte, dolayısıyla kudreti asıl, hikmeti tali bir vasıf sayarak O’nun fiillerinde kendisine yönelik bir gaye/amaç gözetilmeyeceği, ilâhî fiilleri illete bağlamanın ulûhiyeti haleldar edeceği gibi görüşleri dile getirmektedir. Buna mukabil Mu’tezile Allah’ın insan ve tarihle ilişkisinde adalet ve hikmet ilkesini esas aldığını, dolayısıyla Allah’ın kendi mutlak kudretini adalet ilkesiyle kayıtladığını ileri sürmektedir. Bu anlayışa göre Allah insanoğluna ilkesel olmayan tarzda hitapta bulunmaz. Allah Kur’an’da “sünnetullah” diye anılan, yani “kişiden kişiye, toplumdan topluma değişkenlik arz etmeyen ilkeler/prensipler” anlamı taşıyan buyruklarla hitapta bulunur. Buna mukabil Hz. Peygamber  tevhid, şirk, adalet, hakkaniyet, merhamet gibi küllî manalar/mefhumlar şeklinde aldığı vahyin rehberliğinde tarihsel ve toplumsal düzlemle ilgili konjonktürel beyanlarda bulunabilir ve vahiy algoritmasına dayalı bu beyanlar siyasi, stratejik maslahatlar açısından pekâlâ izah edilebilir. Sonuç olarak, bizim İslâmî gelenekteki hâkim görüşten farklı bir vahiy anlayışını benimsememiz, durduk yere muhalif bir görüş üzerinden sansasyon yaratmaya çalışmakla değil, hem İslam karşıtı çevrelerin Kur’an’a yönelik itirazlarını geçersiz kılmak hem de zihnimize üşüşen çetrefil sorulara cevap bulmak gayretiyle irtibatlıdır. Bu bakımdan, kendi dindaşına ait bazı görüşleri eleştirecek bir müslümanın öncelikle yapması gereken iş, “Tarihselcilik Kur’an’ın dahi insan sözü olduğunu iddia etmektir” gibi saçma sapan bir hüküm kurmak yerine, dindaşının ne demek istediğini anlamaya çalışmak olmalıdır. Fakat bunun için de Allah vergisi zekâ ve hüsnüniyet sahibi bir adam olmak lazımdır.

(KARAR)

adv
SON DAKİKA
00:05 - Muğla'da 4,5 büyüklüğünde deprem meydana geldi19:28 - THY'den yolculara İstanbul Havalimanı uyarısı: 3 Mart'tan sonra en az 1 saat erken gelin17:59 - Rusya'da yolcu uçağını Afganistan'a kaçırma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı21:13 - Kerç Boğazı'nda Türk mürettabatının da bulunduğu iki gemi alev aldı: 14 mürettabat öldü!20:07 - MHP 31 Mart yerel seçim için 4 ilin adayını açıkladı17:35 - Afganistan'ın Maydan Vardak vilayetinde Taliban militanları askeri kampa saldırdı: 126 ölü16:31 - Suriye'de ABD/YPG konvoyuna saldırı: 5 ölü12:10 - İstanbul Havalimanı'na hangi tarihler arasında taşınacak?00:00 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump ile görüştü00:00 - Akdeniz'de 4,7 büyüklüğünde deprem03:09 - ABD Başkanı Trump'tan "Suriye'den çekilme" açıklaması03:05 - Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan eski DAEŞ'le Mücadele Temsilcisi McGurk'e yanıt18:02 - 31 Mart seçimlerinde oy kullanacak Suriyelilerin sayısı belli oldu17:49 - ABD'li senatör Graham: Kaşıkçı'nın ölüm emrini Prens Selman verdi17:31 - Kenevirin ilk merkezi belli oldu17:14 - ABD'li senatör Lindsey Graham'dan YPG/PKK açıklaması16:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan AK Parti'nin Samsun Belediye Başkan adaylarını açıkladı12:07 - 18 milyon öğrenci için karne günü10:41 - İstanbul'un Beşiktaş'ta sahte konsolosluk binası açıp, Karadağ vatandaşlığı sattılar12:18 - Prof. Dr. Canan Karatay: Çocuklar yumurta tereyağıyla cin gibi olurlar00:53 - 17 Ocak Perşembe gün hangi illerde okullar tatil23:29 - İngiltere'de Theresa May hükümeti güvenoyu almayı başardı17:46 - Suriye'de YPG'nin denetimindeki Münbiç'te patlama: 4 ABD askeri öldü01:52 - Yoğun kar yağışı nedeniyle yurdun bir çok noktasında ulaşımda zorluklar yaşanıyor00:37 - 16 Ocak Çarşamba günü hangi il ve ilçede okullar tatil?14:26 - Ekim 2018'de işsizlik rakamları belli oldu08:13 - 15 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?23:17 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile Süriye'yi görüştü14:34 - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'dan Trump'ın ''Türkiye'yi tehdit'' mesajlarıyla ilgili açıklama14:28 - Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'ndan Trump'ın sözlerine sert tepki!10:27 - Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun'dan Trump'ın sözlerine yanıt10:21 - Cumhurbaşkanlı sözcüsü Kalın'dan Trump'a yanıt: Suriyeli Kürtleri PKK ile bir tutmak ölümcül bir hatadır00:05 - 14 Ocak Pazartesi hangi illerde okullar tatil?)00:00 - Paris'te eylemde çıkan olaylarda 167 sarı yelekli gözaltına alındı17:07 - AK Parti'nin Sakarya belediye başkan adayları belli oldu17:02 - CHP Lideri Kılıçdaroğlu'dan Binali Yıldırım'a YSK yanıtı16:53 - Esad rejimi Münbiç çevresine askeri yığınak yapmaya başladı!16:50 - Emeklilerin maaş farkının ödeneceği tarih belli oldu18:11 - 12 Ocak 2019 Tarihte bugün neler oldu?17:15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Kocaeli Belediye Başkan Adaylarını açıkladı17:10 - HÜDA PAR'dan 31 Mart 2019 yerel seçim kararı05:44 - Prof. Karatay: Ekmekte kabarmayı sağlayan glamür maddesi beyinde morfin etkisi yapıyor!01:48 - Trump, acil durum ilandan çark etti22:08 - Doğu Karadeniz'de PKK operasyonu22:00 - ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton'dan Türkiye açıklaması16:50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Trabzon Belediye Başkan adaylarını açıkladı00:54 - 11 Ocak Perşembe günü kar yağışı nedeniyle eğitime bir gün ara verilen iller00:35 - 10 Ocak Perşembe günü okullarda kar tatili olan il ve ilçeler23:19 - ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'dan Suriye'den çekilme ile ilgili açıklama22:56 - Heyet Tahrir-üş Şam İdlib'de kontrolü sağlamaya çok yaklaştı22:51 - Soğuk havayla doğalgaz tüketimi 8 Ocak'ta rekor kırdı01:25 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)00:13 - 9 Ocak Çarşamba günü hangi illerde kar nedeniyle okullar tatil?15:54 - Beştepe'de John Bolton ile görüşen İbrahim Kalın'dan ilk açıklama15:14 - Erdoğan: Bolton'ın muhatabı İbrahim Kalın'dır15:07 - Beştepe'de ABD heyetiyle kritik görüşme09:57 - Ordu için CHP ve İYİ Parti arasında İdris Naim Şahin bilmecesi00:05 - 8 Ocak Salı günü hangi illerde okullar tatil?20:09 - Trump: DAEŞ'le mücadele ederken Suriye'den uygun bir şekilde çekileceğiz20:02 - Binali Yıldırım: Uber için ortak yol bulunur14:57 - Beyin Haritalama Vakfından Prof. Nevzat Tarhan'a 2019 Golden Axon Liderlik Ödülü14:53 - Şanlıurfa Suruç'ta işçi ve öğrenci servisleri çarpıştı: 3 ölü, 13 yaralı!09:51 - Kar yağışı nedeniyle Türkiye'de çok sayıda noktada ulaşımda zorluklar yaşanıyor (Yollarda son durum)23:40 - İstanbul'da beklenen kar yağışı başladı23:21 - 7 Ocak 2019 Pazartesi günü hangi illerde okullar tatil olacak?23:15 - Endonezya'da 7 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:07 - Eski YPG'li Silo: ABD'den aldığımız silahları geri vereceğimize dair bir kağıt imzalamadık19:56 - Gripten korunmanın en basit yolu elleri yıkamaktır22:05 - ABD: Suriye'den çekilmek için belirli bir takvim yok17:11 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Pakistan'ın FETÖ adımı memnuniyet verici16:49 - CHP'de yerel seçim için 4 büyükşehir ve 4 il adayı belli oldu16:41 - MHP Lideri Bahçeli'den parti teşkilatına seçim genelgesi16:37 - Dışişleri'nden ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'ya tepki14:30 - Kaşıkçı cinayeti davasında 5 infaz timine idam talebi10:34 - Memur ve emekli maaşının 2019 zam oranı belli oldu10:24 - 2018 yılı enflasyon rakamları açıklandı00:32 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan teşkilata ''Cumhur İttifakı'' uyarısı00:20 - 4 ilde okullara kar tatili23:16 - Suriye rejiminden "400 YPG'li Münbiç’i terk etti" iddiası20:10 - AK Parti Samsun İl Başkanı Hakan Karaduman açığa alındı20:02 - MHP'de Samsun İl Başkanı Tekin görevden alındı, Milletvekili Erhan Usta disipline verildi13:13 - Çin 13 yıllık askeri haberleşme anteni projesini bitirdi12:58 - Danimarka'da köprü üzerinde tren kazası: En az 6 ölü12:49 - İstanbul'da su faturasına %15 indirim00:15 - ABD'den işgalci Siyonist İsrail'e Suriye konusunda güvence20:40 - Erdoğan, AK Parti'nin Ankara ilçe belediye başkanı adaylarını açıkladı16:00 - İstanbul Büyükada'da at ahırlarında yangın14:57 - ''Brokoli buharda birkaç dakikalık pişirme veya çiğ tüketilmesi gerekir''20:28 - 2. Ordu Komutanı Org. Temel neden görevden alındı?20:23 - ÖTV ve KDV indirimleri 3 ay daha devam edecek12:50 - 2019 yılı için yeni uygulamalar yarın başlıyor (Hayatımızda neler değişecek?)09:57 - Hava Kuvvetleri'nde FETÖ operasyonu: 60 muvazzaf asker hakkında gözaltı kararı09:52 - 2019 Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) artış oranı belli oldu23:12 - MHP 31 Mart yerel seçim için 402 belediye başkan adayını daha açıkladı23:05 - 12 ilde pazartesi okullara kar tatili (31 Aralık Hangi illerde okullar tatil edildi?)22:53 - Binali Yıldırım AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı13:39 - İşte AKN'siz internet fiyatları (Adil Kullanım Kotası ne zaman kalkacak?)13:14 - ABD:Suriye'de savaş henüz bitmedi, silahları YPG'den geri isteyemeyiz12:44 - Konya'da bir evde çıkan yangında 4 çocuk öldü!15:15 - "Esad güçleri Münbiç'e girdi" iddiasına Pentagon'dan yalanlama
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler