Güncelleme: 16:13 TSİ 23 Şubat 2020 Pazar
Makale detayı
Facebook'ta Paylaş

Temkin yasak

Taha Kılınç
Güncelleme: 13:09 TSİ 11 Eylül 2019 Çarşamba

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) Bakanlar Kurulu, 20-21 Aralık 1975 tarihli toplantısını, örgütün merkezinin bulunduğu Avusturya’nın başkenti Viyana’da yapıyordu. İlk günün oturumlarının ardından, ikinci gün de oldukça sakin başlamıştı. Rutin sunumlar ve müzakereler devam ederken, birden bire toplantı salonunun kapıları kırılırcasına açıldı ve içeriye tepeden tırnağa silahlı altı kişi girdi.

Hızlıca ortama hakim oldular ve aralarında 11 petrol bakanının da bulunduğu 62 kişiyi rehin aldılar. İlk şokun atlatılmasından sonra, Avusturya hükümeti, bizzat Başbakan Bruno Kreisky eliyle, saldırganlarla temasa geçti. Ayrıntılar kısa zamanda ortaya çıkmıştı: Güney Yemen’de ikamet eden Filistin Halk Kurtuluş Cephesi - Özel Operasyon Timi’nin lideri Vedî Haddâd’ın emriyle hareket eden grubun başında 26 yaşında Ilich Ramirez Sanchez adında bir Venezuelalı vardı, meşhur ismiyle: Çakal Carlos. Saldırı ekibinin diğer üyeleri iki aşırı solcu Alman militan, iki Filistinli ve bir Lübnanlıydı.

Baskında rehin alınan isimlerden Suudi Arabistan Petrol Bakanı Ahmed Zekî Yemânî, 2000 yılında verdiği bir röportajda, o anları şöyle anlatacaktı:

“Tepemizde, kimin kimleri öldüreceği konusunda konuşuyorlardı. İranlı bakanı [Cemşîd Âmûzegâr] öldürmeye çoktan hazırdılar. Çakal Carlos’un, “Yemânî öldürülmeyi hak etmiyor, ama artık işin içinde olduğuna göre, mecburen öldürülecek. Onu ben öldüreceğim” dediğini duydum. Carlos daha sonra direkt bana hitap ederek, “Bu eylemin sana karşı olduğunu düşünmeni istemem. Sana saygı duyuyoruz, seni seviyoruz. Bu, senin ülkene karşı. Eğer saat beş buçuğa kadar Avusturya hükümetiyle anlaşmaya varamazsak, seni öldüreceğim” şeklinde konuştu. Bunun üzerine, “Vasiyetimi yazabilir miyim?” dedim. Bana bir kâğıt verdiler. Kalemim yanımdaydı. Vasiyetimi yazmaya başladım. Çok garip bir histi. Ölüm hakkında düşünmüyordum, sadece ailemi, karımı, çocuklarımı ve annemi düşünüyordum. Aklımdan geçenleri hızlı hızlı yazarken, birden birinin beni kollarıyla kavradığını fark ettim. Carlos’tu. “Daha on dakikam var!” diye itiraz edecek oldum, bana gülümsedi. “Hayır, daha fazla vaktin var, anlaşmaya vardık” dedi.”

Kriz, tam da saldırganların istediği biçimde çözülmüştü. Bütün rehineler, Avusturya hükümeti tarafından sağlanan uçaklarla Cezayir’e taşınıp orada serbest bırakıldı. Eylemciler herhangi bir ceza ile karşılaşmadığı gibi, kendilerine yüklü bir miktar ödeme de yapıldı.

Filistinli grupların dünya çapında birbirinden sansasyonel eylemlere imza attığı o ilginç zamanlarda, Vedî Haddâd da kendince böyle bir işe soyunmuştu. Ancak eylemin birkaç sonucu birden oldu: Fidyeyi “iç eden” Carlos’u örgütten atan Haddâd, eylemin dünya çapında yol açtığı eleştirilerden dolayı bizzat kendi “yoldaşları” tarafından yalnız bırakıldı ve Filistin direniş hareketlerinden soyutlandı; 28 Mart 1978’de de Mossad tarafından -zehirli çikolata gönderilerek- Doğu Berlin’de öldürüldü. Dahası, Filistinli grupları kontrol altına almanın en etkili yolunun onları muhatap kabul etmek olduğunu fark eden Avusturya, tüm Batılı ülkeler içinde ilk adımı atarak, 1980’de Filistin Kurtuluş Örgütü’nü resmen tanıdı. Hem de Avusturya’nın ilk Yahudi Başbakanı Bruno Kreisky’nin girişimiyle.

***

Geçtiğimiz pazar sabahı, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz’in, Petrol Bakanı Hâlid Fâlih’i görevden alarak yerine oğlu Abdulaziz’i atadığına dair haberler basına yansıyınca, ülke tarihinin en namlı Petrol Bakanı Ahmed Zekî Yemânî ve tam 24 yıllık bakanlık macerası gözümün önünden geçti. 1960’ta OPEC’in kurulmasından iki yıl sonra göreve başlayan ve Kral Fahd tarafından azledildiği 1986’ya kadar kesintisiz görevde kalan Yemânî, Ortadoğu’nun en sarsıntılı dönemlerine bizzat şahitlik etmişti. Yemen’deki Mısır-Suudi Arabistan savaşını görmüş, 1973 petrol krizini yönetmiş, 25 Mart 1975’te Kral Faysal öldürülürken yanı başında yer almış, İran-Irak Savaşı ve daha birçok bölgesel fırtınanın içinden geçmişti. Dünya çapında eriştiği şöhret ve elinde tuttuğu iktidar öylesine büyümüştü ki, nihayet Kral Fahd, onu görevinden almak durumunda kalmıştı. Petrol bakanlığı, sadece bir bakanlık değildi çünkü.

Suudi Arabistan, dört gün önce resmen atanan Prens Abdulaziz bin Selman’a kadar, beş petrol bakanı gördü: Abdullah Tariki (1960-1962), Ahmed Zekî Yemânî (1962-1986), Hişam Nazır (1986-1995), Ali Naimî (1995-2016) ve Hâlid Fâlih (2016-2019). Bu isimlerden hiçbiri, Kraliyet ailesinden değildi. Petrolü yönetmenin zorluğunun farkında olan Suudi hanedanı, bu kritik makamı dışarıdan isimlere emanet etmeyi gelenek haline getirmişti. 60 yaşındaki Prens Abdulaziz’in tayiniyle, bu gelenek bozulmuş oldu.

Eski Petrol Bakanı Hâlid Fâlih’in, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın “hızına” yetişemediği için görevden alındığı belirtiliyor. Suudi Arabistan Ulusal Petrol ve Doğalgaz Şirketi’nin (ARAMCO) halka arzı konusunda, Fâlih’le Veliaht Prens arasında yaklaşım ve üslup farkı olduğu biliniyordu. Özellikle “2030 Vizyonu”ndaki uçuk ekonomik hedeflere erişme noktasında, Fâlih’in daha planlı ilerleme yanlısı olduğu, Veliaht Prens’in ise “bir an önce” menzile varmak için hükümet üyelerine baskı yaptığı konuşuluyordu. Fâlih’in temkinli hareket etme ısrarı, nihayetinde koltuğuna mal oldu.

***

Kral Faysal’ın, öldürülmeden hemen önce söylediği bir söz, Suudi Arabistan ve petrol denkleminde sıklıkla zikredilir:

“Bir nesil içinde, develerden Cadillac’lara binmeye başladık. Eğer paramızı böyle harcamaya devam edersek, bizden sonraki neslin tekrar deveye bineceğinden korkuyorum.”

(YENİ ŞAFAK)

Haberin Etiketleri : Taha Kılınç
adv
SON DAKİKA
03:53 - Van'da 5 kişi Corona virüs şüphesiyle tedavi altına alındı22:15 - İdlib'de saldırı sonucu bir asker hayatını kaybetti!02:27 - Corona virüs salgınında son durum!23:19 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin İdlib'i görüştü22:40 - Corona virüsü tedavisinde önemli gelişme! (Corona virüste son durum)22:00 - İdlib'de hava saldıırısında 2 asker hayatını kaybetti!13:36 - 20 bin ek öğretmen ataması yapılacak (2020'de öğretmen ataması ne zaman?)19:46 - HSK'dan Gezi Parkı davasında beraat veren 3 hakim için soruşturma izni13:28 - Erdoğan: Her türlü hazırlık yapıldı, İdlib harekatı bir an meselesidir10:48 - Yargıtay: 12 Eylül askeri darbesinin mimarlarının rütbe ve malları geri alınsın21:36 - Kalın: Moskova'daki İdlib görüşmelerinden tatmin edici bir sonuç çıkmadı21:32 - Rusya: Türkiye ile İdlib'de gerilimin azaltılması konusunda anlaşmalara bağlılığımızı belirttik13:24 - Kamu kurumlarında dev FETÖ operasyonu: 766 kişi hakkında gözaltı kararı13:19 - Bahçeli: Yeni darbe ihtimali dillendirmek bile bu ülkeye ihanet00:15 - Ukrayna'da 8 yaşında kız çocuğu ''yaşlılıktan'' hayatını kaybetti00:04 - Yeni Corona Virüsü salgını insanlara nasıl bulaştı?23:59 - Türk ve Rus heyetlerinden İdlib görüşmesine ilişkin açıklama22:25 - Corona virüs salgınında Çin dışında Avrupa'daki ilk ölüm vakası Fransa'da görüldü21:44 - İstanbul Bahçelievler'de daha önce boşaltılan 7 katlı bina çöktü13:20 - FETÖ'nün ''7 Şubat MİT kumpası'' soruşturması tamamlandı22:31 - Rusya'dan MHP'ye: Kışkırtıcı açıklamalardan kaçının19:49 - 27 ilde yoğun kar yağışı nedeniyle okullar tatil (14 Şubat Cuma günü hangi illerde okullar tatil?)02:09 - 24 ilde kar yağışı nedeniyle okullar tatil (13 Şubat Perşembe günü hangi illerde okullar tatil?)02:02 - MSB: İdlib bölgesinde 55 rejim unsuru etkisiz hale getirildi01:57 - İdlib'deki duruma ilişkin Rusya'dan açıklama02:05 - 11 ilde kar nedeniyle okullar tatil (12 Şubat Çarşamba günü hangi illerde okullar tatil?)19:57 - Dünya Sağlık Örgütü, yeni tip corona virüsüne ''covid-19'' adını verdi15:24 - Erdoğan: Suriye rejimi ile ilgili atacağımız adımları yarın açıklayacağım15:20 - Rusya'dan İdlib açıklaması19:50 - İdlib'de Suriye rejimi saldırdı: 5 asker hayatını kaybetti, 5 asker yaralı21:40 - Fahrettin Altun'dan KKTC Cumhurbaşkanı Akıncı'nın sözlerine tepki21:37 - Rus heyet İdlib için Ankara'ya geldi01:40 - İstanbul'un bir çok ilçesinde kar yağışı etkisini artırdıbaşladı23:28 - Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan yeni tip corona virüsünde son durum17:03 - İstanbul'da toplu taşıma ücretlerine yüzde 35 zam (İşte İstanbul'da toplu ulaşımın yeni fiyat tarifesi)13:23 - Meteoroloji'den İstanbul için kar uyarısı (İstanbul'da hava durumu)12:59 - Van'daki çığ felaketini soruşturmak için 3 müfettiş görevlendirildi01:37 - Van'daki çığ felaketinde can kaybı 41'e yükseldi15:05 - Pegasus'tan, Sabiha Gökçen'de uçağın pistten çıkması ile ilgili ilk açıklama14:51 - Sabiha Gökçen'deki üç kişinin öldüğü uçak kazasında pilotlara soruşturma21:47 - Sabiha Gökçen'de uçak pistten çıktı: 3 kişi hayatını kaybetti, 180 kişi yaralandı17:15 - Van'da ikinci çığ faciası: Kurtarma ekiplerinin üzerine de çığ düştü, 33 kişi hayatını kaybetti!00:03 - Manisa Akhisar'da 4.8 ve 4,3 büyüklüğünde deprem meydana geldi23:54 - Van Bahçesaray'da çığ altında kalan minibüsteki 5 kişi hayatını kaybetti, 7 kişi kurtarıldı17:29 - Corona virüsünün yayıldığı ülkeler (Virüs kaç ülkeye yayıldı?)13:35 - Türkiye'nin nüfusu belli oldu (En az ve en çok nüfusu olan iller)13:27 - Corona virüsü dünyada hızla yayılıyor (Virüs Belçika'ya da sıçradı)17:25 - Meteoroloji'den yeni soğuk hava dalgası ve kar yağışı uyarısı16:06 - Çin İstanbul Başkonsolusu'ndan corona virüsünde son bilanço açıklaması: 362 kişi öldü14:45 - Suriye'nin İdlib kentinde 5 asker ve 1 sivil hayatını kaybetti14:34 - Suriye'nin Ayn el Arap bölgesindeki Rusya ile bugünkü ortak devriye iptal edildi14:25 - Fahrettin Altun: ABD'nin tek taraflı Ortadoğu planı, barış planı değil, savaş ilanı12:52 - Komploculara göre Corona virüsü biyolojik silah!12:14 - Rusya'dan İdlib'de 4 askerin hayatını kaybetmesine ilişkin açıklama10:06 - Ocak ayı enflasyon rakamları açıklandı23:02 - Arap Birliği'nden Trump'ın sözde ''Ortadoğu planı''na ret14:44 - Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan corona virüsü salgını dünya genelinde hızla yayılıyor17:23 - Çapa'da Çinli çocukta corona virüsü iddiasına Bakan Koca'dan yanıt14:58 - Merkez Bankası'ndan 2020 yıl sonu enflasyon tahmini10:36 - Meteorolojiden yağmur ve kar uyarısı! (Marmara Bölgesi hava durumu)00:16 - İran Cumhurbaşkanı Ruhani'den Ortadoğu planına tepki: Yüzyılın en alçak planı13:00 - Çin'de ortaya çıkan Corona virüsü hızla yayılıyor!23:34 - Dışişleri Bakanlığı: Sözde barış planı ölü doğmuştur, Kudüs kırmızı çizgimiz22:09 - Hamas: Kudüs daima Filistin'e ait olacak, açıklanan plan anlamsız21:56 - ABD Başkanı Trump tek taraflı sözde ''Ortadoğu Planı''nı açıkladı21:51 - Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'dan Corona virüsü açıklaması20:25 - İsrail'den işgal altındaki Batı Şeria'daki Ürdün Vadisi'ne ek asker gönderme kararı!20:19 - Akdeniz'de Muğla Marmaris açıklarında 5.4 büyüklüğünde deprem17:32 - Manisa'da 4,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi00:08 - Afganistan'da düşen uçak ABD ordusuna ait E-11A bombardıman uçağı16:16 - Afganistan'ın Gazne eyaletinde bir yolcu uçağı düştü iddiası10:32 - Elazığ'da 6,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi21:26 - ABD/Pentagon: İran'nın füze saldırısında 34 ABD askeri beyin travması geçirdi15:03 - Çin'de ortaya çıkan Coronavirüsü'nden 33 milyon kişi karantina altına alındı!20:12 - İBB'den İstanbul için kar yağışı uyarısı!20:04 - Gripten korunmak için 9 önemli kural!19:30 - Kırıkkale'de bir göz hastalıkları hastanesinde yanlış ilaçla 20 kişiyi kör etti iddiası!19:12 - İGDAŞ'tan doğalgaz faturasına taksit imkanı16:02 - Sağlık Bakanlığı'ndan artan grip vakaları ile ilgili açıklama19:59 - Taklit ve hileli 386 ürünlerin listesi açıklandı16:45 - İstanbul'da 4,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi!15:55 - Adana Çukurova'da hakaret içerikli sınav sorusu hazırlayan Din Kültürü öğretmenine soruşturma15:27 - İran: Ukrayna uçağı füze sanıldığı için yanlışlıkla vuruldu22:18 - İran dini lideri Hamaney'den Trump'a tokatlı fotoğraf mesajı22:15 - MSB: İdlib'de ateşkese varıldı22:02 - İHH, Avustralya'daki itlaf edilecek develere talip22:21 - 2020 Hac kuru sonuçları belli oldu13:10 - İran ABD'nin Irak'taki iki hava üssünü balistik füzelerle saldırdı!12:34 - İran'da 176 kişiyi taşıyan Ukrayna Havayolları'na ait yolcu uçağı düştü!16:49 - İran'nın en zayıf misilemesi bile ''ABD için kabus olacak''10:51 - Almanya, Fransa ve İngiltere'den İran ile ilgili açıklama00:18 - Kasım Süleymani’nin kızı Zeynep: Babamın intikamını amcam Nasrallah alacak22:05 - Gazze'de şehit edilen Kasım Süleymani için taziye çadırı kuruldu21:00 - İran'da şehit edilen Kasım Süleymani için intikam bayrağı asıldı13:18 - Ali Karahasanoğlu: Süleymani’nin öldürülmesine niye sevineyim?21:03 - Hizbullah'tan şehit edilen General Kasım Süleymani için "intikam" vaadi17:49 - Hamas'tan şehit edilen Kasım Süleymani için taziye mesajı17:38 - Ali Hamaney'den Kasım Süleymani açıklaması: Suçluları acı bir intikam bekliyor!16:55 - İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani Irak'ta şehit edildi!17:25 - İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Hüseyin Selami: ABD ile savaştan korkmuyoruz
Henüz yorum yapılmamış. Yorum yapmak için tıklayın
lütfen bekleyiniz
Yorumunuz:
Yazarın Diğer Makaleleri

Son Haberler Bölümler